Кіріспе
Кәсіптік көмек атағы Парапрофессионал - бұл білім беру, кітапханашы, денсаулық сақтау, инженерлік және заң сияқты әртүрлі кәсіптік салаларда жеке тұлғаларға берілетін атақ. Тарихи тұрғыдан алғанда, парапрофессионалдар өз саласының шеберіне көмек көрсетті. Соңғы уақытта парапрофессионалдар белгілі бір алушыға немесе қоғамдастыққа қажеттіліктерін қанағаттандыратын қызметтерді ұсынатын өздерінің кәсіби қызметіне айналды.
Paraprofessional is a title given to individuals in various occupational fields, such as education, librarianship, healthcare, engineering, and law. Historically, paraprofessionals assisted the master professional of their field. In more recent times, paraprofessionals have become a professional in their own right, providing services which meet the needs of a particular recipient or community.
Анықтама
Гректің "para" деген сөзінің алдындағы сөздің мағынасы "паралель" деген сөз сияқты, "біреудің қасында" немесе "бір жақта" дегенді білдіреді.
Парапрофессионалдық лауазымдардың мысалдары
Канада, Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкадағы фельдшерлер, олар фельдшерлік көмек көрсетумен дербес айналысады. Парамедиктер осы юрисдикцияларда дәрігерлердің медициналық басшылығымен тәжірибеден өтті. Аулада жұмыс істейтін білікті дәрігерлер жетіспегендіктен, фельдшерлер аурухана алдындағы жағдайдағы жедел медициналық көмекке жауапты болды. Қазір жедел жәрдем дәрігерлері жеке қызмет көрсетуші болса да, олар жедел медициналық көмек көрсету саласындағы зерттеулерге сүйенуді жалғастыруда, олар өздерінің ерекше практикасына ақпарат береді және оған ықпал етеді. Онтарио провинциясындағы заңгер-шаруалар, олар клиенттерге және сотқа тәуелсіз заңгерлік қызмет көрсету үшін Юридикалық қоғамның лицензиясын алады. [2] Заңгер-әдістер, қазір бөлек қызметтер көрсетумен айналысатынына қарамастан, өздерінің ерекше практикасына ақпарат беретін және ықпал ететін заң зерттеулеріне арқа сүйеуді жалғастыруда.
Кәсіби-техникалық қызмет
Парапрофессионал осы салада маңызды білімді қажет ететін міндеттерді орындай алады және тіпті тікелей кәсіби қадағалаудан тәуелсіз жұмыс істей алады. Жалпы алғанда, парапрофессионалдар өз саласының шеберінен кейін ең білікті маман болып табылады. Мысалы, дәрігерлерге дәрігердің көмекшілеріне қарағанда көбірек тәуелсіздік беріледі, алайда дәрігердің көмекшілері фельдшерлерге қарағанда білікті. Адвокаттарға заңгерлерге қарағанда көбірек тәуелсіздік беріледі, алайда заңгерлер басқа заңгерлерге қарағанда білікті.
Кәсіби білім беру
Кейбір парапрофессионалдық кәсіптер, әсіресе құқық және денсаулық салаларында, кең көлемді білім, сынақтар мен сертификаттауды қажет етеді. Басқа парапрофессионалдарға белгілі бір білім деңгейі ғана қажет немесе кәсіби нормадан тыс білім алу, мысалы кітапханашы. Кейбір кәсіптерде, мысалы, парапедагог немесе паралибиатник, білім мен сертификаттау талаптары географиялық жағынан әртүрлі.
Парапрофессионалдардың тарихи рөлі
1980 жылдары кәсіби мамандар әлеуметтік қамқорлық қызметкерлерінің жетіспеушілігі кезінде көмек көрсету үшін қажет болды, бұл мамандықтың кең таралуына көмектесті. Парапрофессионалдар ауруханадағы дағдарыс кезінде көмек көрсетеді. Көптеген науқастарға уақтылы көмек көрсету мүмкіндігі жеке көмекке мұқтаж адамдарға ұзақ мерзімді тиімді әсер етеді. 1970 жылдары Нью-Йоркте психикалық денсаулық сақтау саласының мамандары кәсіби мамандар үшін қажетті көмек көрсетті. Кәсіптік көмекші мамандар көбінесе әлеуметтік қамқорлықтың алдыңғы шегінде қажеттілік кезінде қолданылады; кейбіреулері өз жұмыстарына аз немесе мүлдем дайындықта емес, бұл олардың уақытша немесе ұзақ мерзімді қажеттілігі туралы сұрақ тудырады. Парапрофессионалдар негізінен оқыту, әлеуметтік жұмыс және кеңес беру саласында жұмыс істейді. Парапрофессионал атқаратын міндеттердің алуан түрлілігі кең болуы мүмкін, олар әдеттегі техникалық қызмет көрсетуден бастап хирургиялық орындауға дейін, бұл кәсіптің кең аймақтарда пайдалы әсерін көрсетеді. Парапрофессионалдар әдетте мектептерде шектеулі, ресурстарды басқаруда жұмыс істейді, бірақ мүмкіндік берілген кезде олар бақылау және оқыту арқылы студенттерге үлкен көмек көрсете алады. Кәсіби салада жоғарылауына қарамастан, парапрофессионалдар өздерінің төменгі мәртебелі қызметін көрсетеді және бейресми дайындығы арқасында "кәсіптік таптар жүйесінің ең төменгі деңгейін" алады. Парапрофессионалдар жиі бағыт-бағдардың шатасуымен, қарым-қатынас күшінің динамикасымен және ақшалай қанағаттанушылықпен проблемалар туады. Жұмыс орнына қабылданғаннан кейін де, парапрофессионалдың білім алуын жалғастыруы маңызды, өйткені оларға қосымша тәжірибе қажет.