Кіріспе

Доминик Джеймс "Ник" Ларокка (11 сәуір 1889 - 22 ақпан 1961) – американдық ерте джаз корнетиші және трубашы, "Original Dixieland Jass Band" тобының жетекшісі. Кейбіреулер оны "қазіргі заманғы джаздың әкесі" деп есептейді. Ол – барлық уақыттағы ең көп жазылған джаз классикасының бірі – "Tiger Rag" шығармасының авторы. Ол, қазіргі кездегі алғашқы джаз тобының құрамына кірді, ол 1917 жылы "Livery Stable Blues" атты алғашқы джаз жазбасын жасады.

Өмірбаян

Ник ЛаРокка Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында, кедей сицилиялық иммигранттардың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі – Сицилиядағы Салапарутадан шыққан Жироламо ЛаРокка, ал анасы – Сицилиядағы Погжореаледен шыққан Вита Де Нина. Жас Ник Нью-Орлеандағы қола духовой оркестрлерінің музыкасына қызығып, әкесінің ұлының беделді мамандыққа ие болуын тілегендігіне қарамастан, корнет ойнауды жасырын үйренді. ЛаРокка алдымен электрик болып жұмыс істеді, бос уақытында музыкамен шұғылданды. 1910 жылдан 1916 жылға дейін ол Папа Джек Лэйннің оркестрлерінің тұрақты мүшесі болды. Лэйннің ең виртуоз немесе креативті музыканттарының бірі болмаса да, ол берік жетекшілік пен күшті ерінмен ойнағаны үшін жоғары бағаланды, бұл оған ұзақ шерулерде немесе бір күні бірнеше концертте ойнауға мүмкіндік берді. 1916 жылы ол Джонни Стейннің оркестрінде Франк Кристианның орнына соңғы сәтте таңдалды, олар Чикаго, Иллинойс штатына концертке барды. Осы оркестр әйгілі Оригинал Диксиленд джаз оркестріне айналып, 1917 жылы Нью-Йоркте алғашқы коммерциялық джаз жазбаларын жасады. Бұл жазбалар хитке айналып, оркестрді танымал етті. Көп ұзамай басқа да Нью-Орлеан музыканттары О.Д.Ж.Б. жолымен Нью-Йоркке джаз ойнауға келді. ЛаРокка бәсекеге қатысты алаңдады. Франк Кристиан ЛаРокканың өзіне 200 доллар және үйге қайту үшін теміржол билетін ұсынғанын еске алады. Жаңа Орлеан музыканттары – Алсид Нуньес, Том Браун және Рагби Стивенс қатысқан оркестр О.Д.Ж.Б.-мен болған музыкалық жарыста жеңіске жетті. Содан кейін барабаншы Рагбидің барабан табақтарының кесілгенін анықтады. Оркестр ЛаРоккаға «Джо Блэйд» деген лақап ат берді және «Джо Блэйд, өткір пышақтай» деген ән шығарды. ЛаРокка бұл оркестрді 1920 жылдардың басында Англия мен АҚШ бойынша гастрольдік сапарларға алып барды, осы кезде ол нервтік ауруға шалдықты. Ол Нью-Орлеанға оралып, музыкадан зейнеткерлікке шығып, құрылыс және мердігерлік бизнесімен айналысты. Оның орнын Генри Левин, дәстүрлі джаз стиліне берілген жас трубашы басты. Кейін Левин NBC радиосындағы «The Chamber Music Society of Lower Basin Street» хабарламасының үй оркестріне жетекшілік етті. 1936 жылы Ник ЛаРокка ODJB-ді табысты гастрольдік сапарлар мен жаңа жазбалар үшін қайта біріктірді. ЛаРокка өзінің және оркестрінің қазіргі уақытта ұлттық деңгейде танымал болған свинг музыкасын ойлап тапқандарын мәлімдеді. Ол және қайта біріккен Оригинал Диксиленд джаз оркестрі «Tiger Rag» әнін «Уақыт маршы» жаңалықтарының «Свингтің тууы» атты бөлімінде орындады, ол 1937 жылдың 19 ақпанында АҚШ театрларында көрсетілді. 1937 жылы жеке басының қайшылықтары оркестрдің тағы да тарауына себеп болды, ЛаРокка тағы да музыкадан зейнеткерлікке шықты. Ол 1961 жылы Нью-Орлеанда қайтыс болды.

Кейінгі өмірі мен дау-дамай

1950 жылдары ол газеттерге, радио мен теледидар бағдарламаларына көптеген ызалы хаттар жазып, өзінің джаз музыкасының нағыз және жалғыз ойлап табушысы екенін айтты, бұл оның сенімін күйретті және оған, оның беделі мен мансабына қарсылық тудырды. 1958 жылы Тулан университеті Нью-Орлеан джазының мұрағатын құрғанда, қазіргі Хоган джаз мұрағаты, Ларокка өзінің О.Д.Ж.Б.-ға қатысты үлкен коллекциясын Туланға сыйлады, соның ішінде Ларокканың өзі жасаған бірнеше альбомдарды да қосты. Сонымен қатар, ол жазушы Х.О. Браннмен бірге «The Story of the Original Dixieland Jazz Band» кітабын жазуға кірісті. Кітапта Ларокка 1908 жылы «Original Dixieland Jass Band» тобын құрғанын мәлімдеді. Кітапта О.Д.Ж.Б.-ның басқа мүшелеріне немқұрайлы қарастырылды. Бәлкім, ең мейірімділігі кларнетші Ларри Шилдске болды. Музыка зерттеушілері мен тарихшылар Ларокканың джазға қосқан үлесін бағалауға тырысқанда, Ларокканың өзін-өзі дәріптеуі кедергі келтіреді. Сайып келгенде, Ник Ларокканың джазды аймақтық стильден халықаралық деңгейде танымалдылыққа жеткізудегі маңызды рөлін, 1917-1921 жылдар аралығындағы ең ықпалды джаз тобының жетекшісі болғанын және «Clarinet Marmalade» сияқты жазбаларда ерте джаз стилінде жақсы орындағанын мойындау қажет. Ларокканың ойнауы мен жазбалары кейінірек Ред Николс, Бикс Бейдербекке және Фил Наполеон сияқты джаз трубашыларына маңызды әсер етті. Ник Ларокканың 1917 жылғы «Tiger Rag» шығармасын Луи Армстронг өмірі бойында әртүрлі нұсқаларда орындады, ал Дьюк Эллингтон, Арт Татум және Миллс бауырлары да осы джаз стандартының маңызды және ықпалды кавер-нұсқаларын жазды.

Құрметтер

2006 жылы оның 1917 жылы жазған «Darktown Strutters' Ball» әні, Original Dixieland Jass Band тобымен бірге, «Грэмми» атақ залына енгізілді.