Кіріспе

Крокстен аббаттығы, сондай-ақ "Крокстендегі Әулие Мария аңғарының аббаттығы" деп те аталады, Англияның Стаффордшир округындағы Крокстенде орналасқан цистерциандық аббаттық. Нормандиядағы Оней-сюр-Одон аббаттығының еншілес мекемесі болған бұл аббаттық 12 ғасырда Стаффордширдегі Альтон қамалынан Бертрам III де Верден құрған. Аббаттық 1538 жылы таратылды.

Құрылтай және ерте тарихы

1176 жылы Кроксден иелігінің иегері Бертрам III де Верден Стаффордширдегі Алтон қаласына жақын жерде жаңа аббатхана құру үшін 12 цистерциандық монахтар тобына Нормандияның Оней-сюр-Одоннан жер сыйлады. Бертрам, замандас аристократтар сияқты, аббатхананы отбасы мүшелерінің құтылуы үшін және монахтар әкесі Норман де Верден, анасы Лесселина, оны тәрбиелеген Ричард де Хьюмз, сондай-ақ оның алдыңғы буындары үшін дұға оқу шартымен негіздеді. Сондай-ақ, өзінің және әйелі Рохайың, оның ұрпақтарының игілігі үшін де құрды. Аббатхана 13 ғасырға дейін кеңейе берді. 1200 жылы король Джон монахтарға Ирландия қазынасынан жылдық 5 фунт стерлинг жәрдем берді, бірақ 1206 жылы оны Шропширдегі Аденейдегі жермен алмастырды. Осы кезде Кроксден өте гүлденген, байлығының көп бөлігін қой шаруашылығынан тапқан. 1315 жылға қарай монахтар графтықтағы басқа діни орындарға қарағанда континентке жүннің көп көлемін жеткізіп отырды, ал флоренциялық саудагерлермен жасалған мәмілелер 1420 жылдарға дейін тіркелді. Аббатхананың байлығы аббат Уильям Овердің Лондонда 20 фунтқа үй сатып алуында көрінді, және осы үйдің отбасы Алтон мен Кроксденге ие болды. Монахтар мен де Фурнивалл арасында аббат жерлерін және мүлікті пайдалану мәселесі бойынша бірнеше дау болды, нәтижесінде монахтар 1319 жылы 16 апта бойы аббатханада бекініп қалды. Тек 1319 жылдың шілдесінде, жергілікті жер иелерінің көмегімен монахтар жаңа иеліктен айырылмау туралы сот шешімі алды және олардың мүлігі қайтарылды. Монахтар 1537 жылға дейін қызметін жалғастыру үшін патшалық лицензия үшін 100 фунт стерлинг айып төледі, содан кейін аббатхана таратылды және жер мен мүлік сатылды. Патша монахтарға зейнетақы тағайындады, соңғы аббат жыл сайын 26 фунт стерлинг 13 шиллинг 4 пенни алды.

Таратылғаннан кейін

XIII ғасырдың ортасында салынған шапель 1886 жылға дейін Кроксден приходының шіркеуі болып сақталды, содан кейін солтүстікке қарай жаңа ғимаратпен алмастырылды. 1936 жылы бұл жер мемлекеттік құрылыс және жұмыс министрлігінің қамқорлығына берілді. Көптеген ғимараттардың маңызды қираған қалдықтары әлі де тұр және 1968 жылғы қазба жұмыстарының арқасында, бұрын бұзылған ғимараттардың іргетастары да анықталды.

Жасалуы мен архитектурасы

Ғимараттың дизайны Аунай-сюр-Одондағы аббатхананың бас шіркеуіне негізделген және цистерциандық сәулет өнерінің көп бөлігінен гөрі күрделірек деп есептеледі. Батыс қабырғасы, ішінде екі есік және олардың үстіндегі сүйір терезелермен бірге, көбінесе толық сақталған. Монастырлық және шаруашылық ғимараттар шіркеудің оңтүстігіне орналасқан, оларға сакристия, шаптерхана, ас үй және жатақхана кіреді. Жатақхана мен қазына бөлмесі орналасқан жоғарғы қабаттар қазірге дейін жетпеген.

Утоксетер қорапшасы

Утоксетер қорапшасы немесе доктор Нельсон қорапшасы – ағаштан жасалған англосаксондық қасиетті заттар сақталатын жәшік, бәлкім, ол Кроксден аббаттығынан шыққан. Оның ішінде діни реликвия сақталған болуы мүмкін және ол алтарьда көрсетілген. Қазіргі кезде жәшік Огайо штатындағы Кливленд өнер мұражайында сақтаулы.