Кіріспе

Ландшафтты бағалау - бұл ландшафттың сапасын бағалауға байланысты қоршаған ортаға әсерін бағалаудың (ЖӘБ) кіші санаты. Ландшафты сапасы стратегиялық жоспарлау процесінің бір бөлігі ретінде немесе ландшафтқа әсер ететін нақты дамумен байланысты бағаланады. Бұл әдістер аумаққа негізделген бағалау немесе ұсынысқа негізделген бағалау болып бөлінеді. "Ландшафтты бағалау" термині визуалды бағалауды немесе сипаттамаларды бағалауды білдіруі мүмкін. Ландшафттық бағалаулар қоршаған ортаны қорғау мен жақсартуға көмектесуге арналғандықтан, әдетте, ЛЭБ және ландшафтты жоспарлау процесінің бір кезеңі ретінде толық географиялық ландшафттық бағалау қажет. Жобаның бастапқы кезеңдерінде, мысалы, сайтты таңдау және жобалау тұжырымдамасы кезінде ландшафт архитекторы мүмкіндіктер аймақтарын немесе шектеулер болуы мүмкін кедергілерді анықтауға кіріседі. Архитектор олардың бағалауын салыстыру үшін балама нұсқаларды дайындайды және ландшафтқа немесе көрініске ең аз зиянды әсер ететін ұсыныстарды анықтайды. Ландшафт саласының маманы жобалау тобымен бірге тұрақты ұсынысты әзірлеу барысында әлеуетті әсерлерді қарастырады. Жобалау ұсынысын әзірлеу кезінде ландшафт мамандары ландшафт пен визуалды әсерлерді анықтайды және сипаттайды және теріс әсерлерді азайту және пайданы барынша арттыру үшін қолданылатын жеңілдету шараларын ұсынады.

Бейнелеу және визуалды әсерді бағалау (LVIA)

Бұл процесс қоршаған ортаға әсерін бағалаудың кең шеңберінде жүзеге асырылады, жобаның шешім қабылдау процесінде өзгерістердің кез келген әсері ескерілетінін қамтамасыз етуге тырысады. Жобаның барлық жерлерін немесе көріністерін жобалау мен жобалау кезеңінде бағалау қажет. Сонымен, ландшафтты бағалау екі түрге бөлінеді: визуалды бағалау және сипаттамаларды бағалау.

Көрнекі бағалау

Бұл ландшафттағы өзгерістердің жерлер мен ұсыныстарға қатысты визуалды әсерлер мен қасиеттердің табиғатын және көлемін қалай өзгерте алатынын және олардың нақты адамдарға немесе адамдар тобына қалай әсер ететінін қарастыратын болады. Бұл бағалауларды дайындау бойынша нұсқаулар Ландшафт институты мен Экологиялық басқару институты атынан Routledge баспасы 2013 жылы жариялаған "Ландшафт және визуалды әсерді бағалау жөніндегі нұсқаулардың" 3-ші басылымында берілген.

Қасиетті бағалау

Бұл жобаның немесе жобаның ландшафттың сипатына әсерін бағалауды қамтиды. Әдетте ландшафттың сипаты геология, гидрология, топырақ, экология, қоныстану үлгілері, мәдени тарих, көрікті сипаттамалары, жерді пайдалану және т.б. сияқты аспектілердің үйлесімінен туындайды. Ландшафтты бағалау, ЛВИА-ның бір бөлігі ретінде, бұл сипаттама қалай әсер етуі мүмкін екенін ресми түрде тексеру, әдетте, дамуды басқару шешімдерін ақылға салу үшін. Себебі ландшафттың сипатына әсер ету көзге көрінетін әсерін тигізбейді.

Аумаққа негізделген бағалау

Бұл бағалауды аймақтық, аудандық, қалалық немесе бассейндік деңгейде жасауға болады. Бұл процесс негіздік деңгейді анықтау үшін, сондай-ақ ландшафтты басқаруға басшылық ету үшін қолданылады. Бұл процесс үш кезеңнен тұрады: ландшафтты сипаттау, ландшафтты сипаттау және ландшафтты бағалау.

Бейнелеу сипаттамасы

Аумақтық бағалауды аяқтаудың алғашқы қадамы - жобалық аймақтағы ландшафттың компоненттерін анықтау үшін деректерді жинау. Ландшафттың құрамдас бөліктері жер пішіні, геология, топырақ, өсімдіктер жамылғысы, дренаж үлгілері, салынған даму, жерді пайдалану, инфрақұрылым және мәдени мағынаға ие мұралық жерлерден тұрады. Бұл ландшафтты бағалау кезеңі сайтқа қатысты емес, оның орнына ландшафттың жалпы сипаттамасы.

Бейнелеуді бағалау (немесе Бейнелеуді сипаттау)

Бұл бағалау кезеңі ландшафт сипаттамалары аймақтары мен/немесе типтерін анықтау, картаға түсіру және сипаттау процесіне қатысты. Ландшафтық сипаттамалы аймақтар - бұл бір аймақты екінші аймақтан ерекшелейтін және қоғамдастықтың мойындаған жекелеген ландшафтық компоненттердің (әлде мүмкін типтерінің) комбинациясынан тұратын бірегей географиялық аймақтар. Ландшафт таңбаларының типтері жалпы сипаттағы және ортақ сипаттағы аумақтарды білдіреді. Ландшафты сипаттаудан бастап бағалау жүргізіліп жатқан аумақтың шекарасын анықтау басталуы тиіс. Қосымша ақпарат үшін ландшафтты сипаттауды бағалауды қараңыз

Бейнелеуді бағалау

Аймақ бойынша бағалаудың соңғы кезеңі - бағалау процесі. Бұл бағалау процесінің маңызды кезеңі, өйткені ландшафттық бағалау ландшафтты жобалау, жоспарлау және басқару мен дамуды басқарудың қозғаушы күші болып табылады. Бұл ретте бағалау маңызды ландшафттарды немесе табиғи нысандарды анықтап, басқаруды қажет ететін нысандарға рейтингтер мен басымдықтарды беруі керек.

Келесі кемшілік

Бағалау процесінде бағалау субъективті болып табылады және бағалауды аяқтаушы адамға және қоғамдастық қатысуының деңгейіне немесе тиісті бағалау критерийлеріне сілтеме жасауға байланысты. Сондықтан бағалау кейде, әсіресе, даму мақсаттарын шектейтін болса, дау туғызады. Сондықтан бағалауды әрқашан ландшафтты дұрыс бағалауға үйретілген мамандар жасауы керек.

Ұсынысқа негізделген бағалау

Ландшафты сапасы ландшафтқа әсер ететін нақты дамумен байланысты бағалана алады. Мұндай бағалау үшін маманның даму ұсынысын ұсынуы қажет. Бұл әдіс белгілі бір ұсыныстың ландшафттық құндылықтарға әсерін анықтау үшін қолданылады. Нақты ұсынысты ландшафтқа немесе ландшафттың сипатына әсер етуі мүмкін әсерлерді, сондай-ақ ұсыныстың қол жетімді көріністердің құрамына әсерін бағалау үшін талдайды. Ұсынысқа негізделген бағалауда жобаның орындалуы мен оның жақын маңына қатысты аумақ қамтылуы тиіс. Бұл бағалауда ландшафттағы кез келген физикалық өзгерістердің толық сипаттамасы, сондай-ақ осы өзгерістердің әсерінің сипаттамасы мен талдауы болуы тиіс. Бұл процесте кейіпкердің, ландшафттың және визуалды қолайлылықтың маңыздылығын бағалау керек. Бұл әдіс тек қана егер белгілі бір даму ұсынысының әсерін азайтатын шаралар анықталса ғана тиімді болады.