Lasipalatsi

Кіріспе

Финляндияның Хельсинки қаласында орналасқан кеңсе ғимараты Ласипалацци (Glaspalatset; сөзбе-сөз "шыны сарай" дегенді білдіреді) - 1930 жылдары жобаланған функционалдық кеңсе ғимараты, Финляндияның Хельсинки қаласының Кампи ауданында Маннерхайминтиде орналасқан. Ласипалацци Хельсинкидегі ең көрнекті функционалистік ғимараттардың бірі.

Тарих

Бұрынғы ғимарат 1918 жылы Финляндияда болған азамат соғысында қираған. 1936 жылы осы жерде үш жас сәулетші - Вильо Ревелл, Хаймо Риихимеки және Ниило Кокко жобалаған Ласипалацци салынған. Ласипалаци кеңселер, мейрамханалар және кинотеатрлар орналасқан, бастапқыда уақытша ғимарат ретінде жобаланған, кейіннен оның орнына үлкен кеңсе ғимараты салынуы үшін бұзылған. Varuboden азық-түлік дүкені, Oy Siemens AB және HOK балмұздақ бары онжылдықтар бойы Ласипалаццидің ең көрнекті бизнесі болды. Кинотеатр ашылған кезде Bio Rex қаладағы ең ірі кинотеатрлардың бірі болды және онда көптеген фин фильмдерінің ресми премьералары көрсетілді. Ласипалациді бұзудың бастапқы жоспарлары он жылдан кейін кейінге қалдырылды, бірақ ғимараттың соңғы тағдыры әлі де ашық болғандықтан, ол да жаңартылмады. 1980 жылдары Ale Pub-ті жарнамалайтын үлкен парақтар ғимараттың қорқынышты күйін атап көрсетті. Тек құрылыс басқармасы қауіп-қатер төлемақысын белгілеген кезде ғана пәтерлер бюросы ғимараттың сыртқы қабырғаларын жаңартты. 1985 жылдың жазында ескі сұр түсті бояуды түске боялған ақ раствормен ауыстырды. Хельсинки тұрғындары бірнеше рет ғимаратты бұзуға қарсы болды, ал Музей бюросы оны қорғауды қолдады. Онжылдықтар бойы қирағаннан кейін, Ласипалаци қорғалды және 1998 жылы мәдениет және медиа орталығы болып қайта жаңартылды, сонымен қатар кафелер мен медиа бизнестегі көптеген корпорациялар бар. Сонымен қатар, ғимаратта Интернет-қызметтері мен көрме залдары болды. "Yleisradio Morning TV" телеарнасы бұрын Ласипалацциден хабар тарататын, оның жанында "Yle Shop" орналасқан. Bio Rex кинотеатры негізгі бағыттан тыс мәдени фильмдерді көрсетуге маманданған. Ласипалаци Docomomo International ұйымының фин сәулетіндегі модернизм шедеврлерінің қатарына енгізілді. 2016 жылдың қазан айынан бастап ғимаратқа күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Ласипалацци алаңының астында жаңа музей - Амос Рекс салынды.

An earlier building at the same location was the Turku barracks, which was destroyed in the Finnish Civil War in 1918. Lasipalatsi, designed by three young architects Viljo Revell, Heimo Riihimäki and Niilo Kokko, was built on the same site in 1936. Lasipalatsi, containing offices, restaurants and a film theatre, was originally designed as a temporary building, later to be torn down to allow a larger office building to be constructed in its place. The Varuboden grocery, Oy Siemens AB and the HOK ice cream bar were Lasipalatsi's most prominent businesses for decades. At the time of its opening, the film theatre Bio Rex was one of the biggest film theatres in the city, and many formal premieres of Finnish films were shown there. The original plans to tear down Lasipalatsi were postponed decade after decade, but the building also wasn't renovated, because its final fate was still left open. In the 1980s, large sheets advertising the Ale Pub underlined the shameful state of the worn building. Only when the Board of Construction set a threat fee, the Apartment Bureau renovated the building's outer walls. In summer 1985, the old grayish paint was replaced with through coloured white mortar. Helsinkians opposed the destruction of the building several times, and the Museum Bureau also supported its protection. After decades of deterioration, Lasipalatsi was protected and renovated into a culture and media centre in 1998, also containing cafés and many corporations in the media business. The building also hosted Internet services and exhibition halls. The Yleisradio Morning TV used to be broadcast from Lasipalatsi, and next to it was the Yle Shop. The film theatre Bio Rex is specialised in showing non mainstream cultural films. Lasipalatsi has been included in the selection of Finnish masterpieces of modernism in architecture by the Docomomo International organization. The building is undergoing extensive renovations as of October 2016. A new museum, Amos Rex, has been built under the Lasipalatsi square with some parts of the museum residing in Lasipalatsi.