Кіріспе
Соғыс мемориалы Мамец ағашы мемориалы 1916 жылы Францияда Сомманың бірінші шайқасы кезінде британдық армияның 38-ші (Уэльстік) дивизиясының ұрысын еске алады.
The Mametz Wood Memorial commemorates an engagement of the 38th (Welsh) Division of the British Army during the First Battle of the Somme in France in 1916.
Ескерткіш
1987 жылы Уэльстің мүсіншісі Дэвид Петерсен орнатып, үш метрлік тас тұғырға орнатылған, ағашқа қараған және тікенді сымдарды жыртып жатқан Уэльстің қызыл айдаһарын бейнелейді. Оны Батыс майдан қауымдастығының Оңтүстік Уэльс филиалы қоғамдық қор жинауға шақырудан кейін тапсырды. Естелік ескерткіш Францияның солтүстігінде, қыз бен жігіттің тұрғаны жердің жанында орналасқан. Оған D64 жолындағы Мамец ауылынан жетуге болады. 2013 жылдың 12 шілдесінде Уэльс үкіметі 2016 жылы шайқастың 100 жылдығына орай мемориалды қайта жаңартуға қаржы бөлетінін мәлімдеді.
Қатысу
Мамец орманы Соммадағы бірінші шайқаста 38-ші (Уэльстік) дивизияның мақсаты болды. Шабуыл солтүстік бағытта, 7 шілде мен 12 шілде аралығында орманды жерлердегі неміс позицияларына бағытталған. 7 шілдеде ерлер бірнеше сағат ішінде ағаштарды алуға ниеттенген алғашқы толқынды құрды. Алайда, қамалдың қамалды жері, автоматтар мен снарядтар 400-ден астам сарбазды өлтіріп, жарақаттады. 8 шілдеде 17-ші дивизияның одан әрі шабуылдары жағдайды жақсарта алмады. "Қозғаудың" жоқтығын сезінген сэр Дуглас Хейг генерал-лейтенант Генри Роулинсонмен бірге Уэльс дивизиясының штабына барып, наразылығын білдірді. Уэльс дивизиясының қолбасшысы генерал-майор Айвор Филиппс өз міндетін атқарды. Хейг дивизияны 7-ші дивизияның командирі генерал-майор Герберт Уоттсқа тапсырды және оны "өз қалауы бойынша" пайдалануды тапсырды. Уоттс 9 шілдеде толық шабуыл жасауды жоспарлады, бірақ шабуыл жасақтарын ұйымдастыру біраз уақыт алды және шабуыл 1916 жылдың 10 шілдесіне дейін кейінге қалдырылды. Операциялық бұйрық бойынша дивизия "барлығын басып алу" мақсатымен орманға шабуыл жасайды. 10 шілдедегі шабуыл бұрынғыдан да үлкен масштабта болды. Үлкен зардаптарға қарамастан, орманның шеттеріне тез жетті және орманға кірмей тұрып, бірнеше неміс автоматтарын үндетпей тұрып, біраз штыкпен шайқасты. Ормандағы шайқас қатты болып, немістер қасарысқаннан кейін жер беруде. Уэльс полкі 14 (Сванси) (қызмет) батальоны 676 адаммен шабуылға түсті және бір күндік қатал шайқастан кейін 400-ге жуық адам өлтірілді немесе жараланды. Басқа батальондар да осындай зардап шекті. Алайда 12 шілдеде ағаш жаудан тазаланды. Уэльс дивизиясы ұрыста 4000-ға жуық адамын жоғалтты. Ол 1917 жылдың 31 шілдесіне дейін жаппай шабуылда қолданылмады. Бұл орман әлі күнге дейін бар, оның айналасын егіндік жерлер қоршап тұр. Қазбалар мен траншеялар әлі де ашылып жатыр.