Ұлыбританиядағы Естелік күні – бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстардағы, сондай-ақ кейінгі қақтығыстардағы қаза тапқандарды еске алу күні. Естелік рәсімдер, гүл шоқтары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соғыс құрбандарын еске алу күні
Day to commemorate war dead
Ұлыбританияда Еске алу күні британдық және Ұлттар Достастығының әскери және азаматтық қызметкерлерінің екі дүниежүзілік соғыста және одан кейінгі қақтығыстардағы үлесін еске алу үшін арналған. Ол қараша айының екінші жексенбісінде (11 қарашаға ең жақын жексенбіде, 1918 жылғы Бірінші дүниежүзілік соғыстағы жауынгерлік әрекеттердің аяқталу күні) өткізіледі. Англия шіркеуінде Еске алу күні барлық қасиеттілер мерекесінің литургиялық кезеңіне сәйкес келеді. Көптеген қалалар мен ауылдардағы жергілікті соғыс ескерткіштерінде азаматтық шенеуніктер, бұрынғы әскерилер (көптегені Британдық Корольдік Легионы мен басқа да ардагерлер ұйымдарының мүшелері), жергілікті қарулы күштердің әскери және резервтік бөлімдері (Royal Navy және Royal Naval Reserve, Royal Marines және Royal Marines Reserve, Army және Territorial Army, Royal Air Force және Royal Auxiliary Air Force), әскери кадеттік корпустар (Sea Cadet Corps, Army Cadet Force және Air Training Corps, сондай-ақ Combined Cadet Force) және жастар ұйымдары (мысалы, скауттар, жігіттер бригадасы, қыздар бригадасы және гидтер) қатысады. Сот органдарының өкілдері де ел бойынша жергілікті соғыс ескерткіштеріне гүл шоқтарын қояды. Еске алу гүл шоқтары ескерткіштерге қойылады және сағат 11-де екі минуттық үнсіздік сақталады. Шіркеу қоңыраулары көбінесе жартылай дыбыссыз соғылып, қайғылы атмосфера тудырады. Шерулер, қызмет және гүл шоқтарын қоюды қамтитын салтанатты шара әдетте екі сағатқа жуық уақыт алады.
Remembrance Sunday is held in the United Kingdom as a day to commemorate the contribution of British and Commonwealth military and civilian servicemen and women in the two World Wars and later conflicts. It is held on the second Sunday in November (the Sunday nearest to 11 November, Armistice Day, the anniversary of the end of hostilities in World War I in 1918). Remembrance Sunday, within the Church of England, falls in the liturgical period of Allsaintstide. It is marked by ceremonies at local war memorials in most cities, towns and villages, attended by civic dignitaries, ex servicemen and women (many are members of the Royal British Legion and other veterans' organisations), members of local armed forces regular and reserve units (Royal Navy and Royal Naval Reserve, Royal Marines and Royal Marines Reserve, Army and Territorial Army, Royal Air Force and Royal Auxiliary Air Force), military cadet forces (Sea Cadet Corps, Army Cadet Force and Air Training Corps as well as the Combined Cadet Force) and youth organisations (e. g. Scouts, Boys' Brigade, Girls' Brigade and Guides). Representatives of the Judiciary also lay wreaths at local War Memorials throughout the country. Wreaths of remembrance poppies are laid on the memorials, and two minutes' silence is held at 11 am. Church bells are usually rung half muffled, creating a sombre effect. The overall ceremony, including parades, service and wreath laying, typically lasts about two hours.
Тарих
Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарды еске алудың бастапқы назары 1919 жылы қолданысқа енген Атыс тоқтату күніне түсті. Лондон шаһарындағы Ұлттық қызметтен бөлек, қалалар мен ауылдардағы соғыс ескерткіштерінде де шаралар ұйымдастырылды, көбінесе азаматтық шенеуніктер мен ветерандардың қатысуымен шерулер өтті. Ұлыбританияда Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына арналған алғашқы еске алу шарасы Букингем сарайында өтті, онда король Георг V 1919 жылдың 10 қарашасында "Француз Республикасының Президентіне арналған кеш" ұйымдастырды. Алғашқы ресми Атыс тоқтату күні шаралары 1919 жылдың 11 қарашасында сарай аумағында өтті, онда соғыста қаза тапқандар мен олардың жақындарына құрмет көрсету мақсатында сағат 11-де екі минуттық үнсіздік сақталды. 1918 жылдың 11 қарашасында Атыс тоқтату туралы келісімге қол қойылған кезде халықтың алғашқы, спонтанды реакциясы қуаныш пен мереке болғанмен, 1919 жылғы кеш тым той-думасыз деп сынға ұшырады. Келесі жылы, 1920 жылы Атыс тоқтату күнінде Лондонның Кенотафінде белгісіз сарбаздың жерлеу рәсімі өтті және бүкіл елде екі минуттық үнсіздік сақталды. Автобустар тоқтатылды, трамвай желілеріне электр қуаты тоқтатылды, тіпті Лондон қор биржасындағы сауда да тоқтады. 1921 жылдан бастап Британдық Корольдік Легион бұрынғы әскери қызметшілерге көмектесу үшін еске алу мақсатындағы мак гүлдерін сата бастады. 1920-1930 жылдар аралығында еске алу шараларының мәні саясиланды. Біреулер үшін Атыс тоқтату күні – соғыстың қасіреттерін еске алу және оның қайталанбауы үшін күш салу күні болды, ал енді біреулер үшін бұл күн әскери қызметтің құрметіне арналған күн еді. 1923 жылы христиан пацифисі парламент депутаты болып сайланды. 1930 жылдардың ортасында Бейбітшілікке берілгендер одағы кең қолдау тапты. Пацифизм 1933 жылы Оксфорд университетінде студенттер арасында өткен дебатта үлкен жариялым алды, онда "Бұл үй ешқандай жағдайда ел және король үшін күш қолданбауға келіседі" деген резолюция қабылданды. Алғашқы ақ мак гүлдерін 1933 жылы Ынтымақтастық әйелдер лигасы сатты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде еске алу шаралары 11 қарашаға дейінгі жексенбіге ауыстырылды, бұл маңызды соғыс материалдарын өндіруді бұзуды болдырмау үшін қабылданған шұғыл шара болды. 1945 жылдың мамыр айында, VE күніне дейін жаңа үкімет шіркеулермен және Британдық Легионмен еске алудың болашағы туралы консультациялар жүргізді. 1945 жылы Атыс тоқтату күні жексенбіге келді, сондықтан соғыс кезіндегі әдеттерді өзгерту қажеттігі тумады. Кейбіреулер 11 қараша күнін сақтап қалу Бірінші дүниежүзілік соғысқа көбірек назар аударады және Екінші дүниежүзілік соғыстың маңыздылығын азайтады деп ойлады. Басқа ұсынылған күндер: 8 мамыр (VE күні), 6 маусым (D күні), 15 тамыз (VJ күні), 3 қыркүйек (соғыс жариялау күні) және тіпті 15 маусым (1215 жылы Магна Картаны қол қою күні). Вестминстер архиепископы қараша айының екінші жексенбісін екі дүниежүзілік соғысты еске алу үшін Еске алу жексенбісі деп атауды ұсынды, бұл ұсыныс 1946 жылдың қаңтарында Ішкі істер министрлігі қолдады. Сол жылдың маусым айында премьер-министр Клемент Атли Парламентте "Үкімет бұл пікір елдің барлық азаматтарына ұнайды деп санайды. Мен оның қазірдің өзінде кең қолдау тапқанын және корольдің де мақұлдағанын айтуға қуаныштымын" деді.
The focus of remembrance for the dead of the First World War originally fell on Armistice Day itself, commencing in 1919. As well as the National Service in London, events were staged at town and village war memorials, often featuring processions of civic dignitaries and veterans. The first UK commemoration of the end of the First World War took place at Buckingham Palace, with King George V hosting a "Banquet in Honour of The President of the French Republic" in the evening of 10 November 1919. The first official Armistice Day events were subsequently held in the grounds of the Palace on the morning of 11 November 1919, which included a two minute silence at 11am as a mark of respect for those who died in the war and those left behind. While the initial, spontaneous public reaction when the Armistice was signed on 11 November 1918 was jubilation and celebration, the 1919 banquet was criticised for being too celebratory. The following year, Armistice Day in 1920, the funeral of the Unknown Soldier took place at the London Cenotaph and a two minute silence was observed throughout the nation. Buses halted, electricity was cut to tram lines, and even trading on the London Stock Exchange halted. Starting in 1921, the Royal British Legion began selling Remembrance Poppies to raise funds for ex servicemen. Throughout the 1920s and 1930s, the character of the remembrance events became politicized. While for some, Armistice Day was a day for recognizing the horrors of war, never to be repeated; for others the day symbolized the honor of military service. A Christian Pacifist MP was elected to parliament in 1923. In the mid 1930s the Peace Pledge Union gained wide support. Pacifism gained great publicity from a 1933 student debate in the Oxford University Union that voted for a resolution that "this House will in no circumstances fight for King and Country". The first white poppies were sold by the Co operative Women's Guild in 1933. During the Second World War, the commemorations were moved to the Sunday preceding 11 November as an emergency measure to avoid disruption of the production of vital war materials. In May 1945, just before VE Day, the new government began consultation with the churches and the British Legion on the future of remembrance. Armistice Day in 1945 fell on a Sunday, preventing the need to change wartime practices. Some thought that continuing with 11 November would focus more on the First World War and downplay the importance of the Second. Other dates suggested were 8 May (VE Day), 6 June (D Day), 15 August (VJ Day), 3 September (the declaration of war), and even 15 June (the signing of Magna Carta in 1215). The Archbishop of Westminster proposed that the second Sunday in November should be named Remembrance Sunday in commemoration of both World Wars, a suggestion which was endorsed by the Home Office in January 1946. In June of that year, the prime minister, Clement Attlee, announced in the House of Commons that "the Government felt that this view would commend itself to all quarters of the country. I am glad to say that it has now found general acceptance here and has been approved by The King."
Ұлыбританиядағы ұлттық рәсім
Ұлттық рәсім Лондонның Уайтхоллдағы Кенотафта өтеді, сағат 11-де екі минуттық үнсіздікпен басталып, сағат 13:30-да "Ұлттың алғыс айтуы" шеруінің аяқталуымен бітеді. Рәсімнің басты бөлігі – корольдік отбасы мүшелері мен басқа да жоғары лауазымды тұлғалардың гүл шоқтарын қоюы, дұғалар мен әнмен естелік шарасынан тұрады. Содан кейін мыңдаған зейнеткер әскери қызметшілер мен басқа ұйымдардың өкілдерінен құралған шеру өтеді. Шерушілер Кенотафтың алдынан өтетін кезде оған құрмет көрсетіп, гүл шоқтарын беруге дайындалады, олар ескерткіштің айналасына қойылады.
The national ceremony is held in London at the Cenotaph on Whitehall, starting with two minutes' silence at 11am and concluding with the end of The Nation's Thank You procession at 1:30 p. m. The main part of the ceremony consists of the laying of wreaths by members of the royal family and other dignitaries, a service of remembrance with prayers and a hymn. It is immediately followed by a march past by thousands of ex service personnel and contingents from other organisations. Marchers salute the Cenotaph as they pass and wreaths are handed over to be laid around it.
Өңірлік және жергілікті рәсімдер
Маңызды салтанаттар Ұлыбританияның астаналарында және аймақтарында өтеді. Ең танымалдары – Эдинбург қамалының аумағындағы Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық Соғыс Ескерткіші, Кардиффтегі Уэльс Ұлттық Соғыс Ескерткіші және Белфаст қалалық әкімдігінің аумағындағы Белфасттағы Солтүстік Ирландия Соғыс Ескерткіші мен кенотаф. Әдетте, тәж гүлдерін Корольдік өкілдері, қарулы күштер және жергілікті азаматтық лидерлер, сондай-ақ экс-қызметкерлер ұйымдары, кадеттік күштер, скауттар, гайдтар, жігіттер бригадасы, Сент-Джон амбулансы және құтқару армиясы сияқты жергілікті ұйымдар салады. Тыныштықтың басталуы мен аяқталуы көбінесе артиллериялық оқпен белгіленеді. Бір немесе екі минуттық үнсіздік шіркеу қызметтеріне де жиі енгізіледі. Еске алу күнінің салтанаттарына және Британдық Корольдік Легионына қатысты жиі айтылатын сын – тек қана ардагерлер мен қаза тапқан әскери қызметкерлерге назар аудару арқасында, соғыста қаза тапқан адамдардың көп бөлігі (азаматтар) естен шығарылады.
Significant ceremonies also take place in the capitals of the nations and across the regions of the United Kingdom. Most notably at the Scottish National War Memorial, in Edinburgh in the grounds of Edinburgh Castle, the Welsh National War Memorial in Cardiff and at the Northern Ireland War Memorial and Cenotaph in Belfast in the grounds of the Belfast City Hall. Typically, poppy wreaths are laid by representatives of the Crown, the armed forces, and local civic leaders, as well as by local organisations such as ex service organisations, cadet forces, the Scouts, Guides, Boys' Brigade, St John Ambulance and the Salvation Army. The start and end of the silence is often also marked by the firing of an artillery piece. A minute's or two minutes' silence is also frequently incorporated into church services. A common criticism of Remembrance Sunday ceremonies and the Royal British Legion is that by focusing only on veterans and military persons who have died, the vast majority of the casualties of war (civilians) are forgotten.
Британдық теңізден тыс аумақтар
Бұрын Сыртқы істер және Достастық істері жөніндегі мемлекеттік хатшы Ұлыбританияның барлық теңізден тыс аумақтарының атынан гүл шоғын қойды. Алайда, 2001 жылдан бері Ұлыбританияның Теңізден тыс аумақтар қауымдастығы жыл сайынғы естелік шарасында өздері гүл шоғын қою құқығы үшін күресіп келеді. 2008 жылы Лейбористік үкімет барлық 14 аумақ үшін аумақтардың өкілі арқылы бір гүл шоғын қоюға келісім берді.
In the past, the Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs laid a wreath on behalf of all the British overseas territories. However, since 2001 there has been a campaign by Britain's Overseas Territories Association for the right to lay a wreath themselves at the annual service at the Cenotaph. In 2008 the Labour Government agreed that one wreath could be laid for all 14 territories by a representative of the territories.
Солтүстік Ирландия
Солтүстік Ирландияда Еске алу күні көбінесе одақтастармен байланыстырылады. Көптеген ирландиялық ұлтшылдар мен республикашылар Британдық Корольдік легионы ұйымдастырған британдық сарбаздарды еске алуға арналған іс-шараларға қатыспайды. Бұл, ішінара, «Соғыс кезіндегі» британдық армияның әрекеттерімен және ирландиялық тәуелсіздік үшін күрестегі рөлімен байланысты. Дегенмен, кейбір орташа ұлтшылдар одақтас қоғаммен байланыс орнату үшін Еске алу күні шараларына қатысады. 1987 жылы Энискилленде Еске алу күні рәсімі басталар алдында Уақытша Ирландия Республикалық Армиясы (ИРА) бомба жарып, он бір адам қаза тапты. ИРА қателік жасағанын және соғыс ескерткішіне шерумен келе жатқан сарбаздарды нысанаға алуды көздегенін мәлімдеді. Ирландия Республикасының шілде айында соғыста қаза тапқан барлық ирландтарды еске алуға арналған ұлттық күні бар.
In Northern Ireland, Remembrance Sunday has tended to be associated with unionists. Most Irish nationalists and republicans do not take part in the public commemoration of British soldiers organised by the Royal British Legion. This is partly due to the actions of the British Army during The Troubles and its role in fighting against Irish independence. However, some moderate nationalists have attended Remembrance Day events as a way to connect with the unionist community. In 1987 a bomb was detonated by the Provisional Irish Republican Army (IRA) just before a Remembrance Sunday ceremony in Enniskillen, killing eleven people. The IRA said it had made a mistake and had been targeting soldiers parading to the war memorial. The Republic of Ireland has its own National Day of Commemoration in July for all Irish people who died in war.
Басқа рәсімдер
1919 жылдан 1945 жылға дейін Атыс тоқтату күні әрдайым 11 қарашада тойланды. Кейін ол Еске алу жексенбісіне көшірілді, бірақ 1995 жылы Екінші дүниежүзілік соғысының аяқталғанына 50 жыл толуына байланысты, Атыс тоқтату күні мен Еске алу жексенбісінде бірдей рәсімдер өткізу қалыпты жағдайға айналды. 2006 жылы сол кездегі қазына министрі Гордон Браун Еске алу жексенбісінен өзге, ардагерлердің еңбектерін құрметтеу үшін жаңа ұлттық күнді орнатуды ұсынды. Жазда өтетін "Ардагерлер күні" АҚШ-тағы Ардагерлер күніне ұқсас болар еді. Бұл күн қазір "Қарулы күштер күні" деп аталады, ол әскери қызметте жүргендерді, әскери отбасыларды, ардагерлерден бастап кадеттерге дейін қамтиды. Алғашқы "Қарулы күштер күні" 2009 жылғы 27 маусымда өткізілді. Субмаринашылар Еске алу жексенбісінен бұрынғы жексенбіде қосымша естелік жүрісі мен рәсім өткізеді, оның орталық нүктесі Лондонның Виктория нарығындағы Субмаринашылар ескерткіші болып табылады.
From 1919 until 1945, Armistice Day observance was always on 11 November itself. It was then moved to Remembrance Sunday, but since the 50th anniversary of the end of the Second World War in 1995, it has become usual to hold ceremonies on both Armistice Day and Remembrance Sunday. In 2006, then Chancellor of the Exchequer Gordon Brown proposed that in addition to Remembrance Sunday, a new national day to celebrate the achievements of veterans should be instituted. The "Veterans Day", to be held in the summer, would be similar to Veterans Day celebrations in the United States. This has now been renamed "Armed Forces Day", to include currently serving troops to Service families, and from veterans to cadets. The first "Armed Forces Day" was held on 27 June 2009. Submariners hold an additional remembrance walk and ceremony on the Sunday before Remembrance Sunday, which has The Submariners Memorial on London's Victoria Embankment as its focal point.
Ұлыбританиядан тыс жерлерде
Ұлыбританиядан тыс жерлерде Англикан және Шотландия шіркеулері Еске алу жексенбісінде естелік қызмет өткізеді. Ирландия Республикасында Дублиндегі Сент-Патрик соборында, Ирландия шіркеуінің ұлттық соборында бірлескен қызмет өтеді. 1993 жылдан бері Ирландия Президенті осы қызметке қатысып келеді. Мемлекеттің өз Ұлттық естелік күні бар (шілде айында өткізіледі), ол соғыста қаза болған барлық ирланд ерлер мен әйелдерге арналған. АҚШ-та бұл мереке көптеген англо-католик шіркеулерінде Епископальдық шіркеуде тойланады. Корея Англикан шіркеуі де бұл күнді, әсіресе Корея соғысында шайқасқан Ұлт Достастығының әскерлерін еске алу үшін Сеулдегі Англикан соборында қызмет өткізеді. Жаңа Зеландияда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Атыс тоқтату күнін Еске алу жексенбісіне ауыстыруға әрекет жасалды, бірақ бұл Anzac күнімен бәсекелестікке байланысты сәтсіз аяқталды. Жыл сайын Үндістанның Калькутта қаласындағы Ұлыбританияның Жоғары комиссариаты Майдан алаңындағы «Даңқты қаза тапқандар» ескерткіші жанында Еске алу жексенбілігін тойлайды.
Outside the United Kingdom Anglican and Church of Scotland churches often have a commemorative service on Remembrance Sunday. In the Republic of Ireland there is an ecumenical service in St Patrick's Cathedral, Dublin, the Church of Ireland's national cathedral. Since 1993 the President of Ireland has attended this service. The state has its own National Day of Commemoration (held in July) for all Irish men and women who have died in war. In the United States it is celebrated by many Anglo Catholic churches in the Episcopal Church. The Anglican Church of Korea also celebrates the day to commemorate, in particular, the Commonwealth soldiers who fought in the Korean War with a service at the Seoul Anglican Cathedral. In New Zealand an attempt was made to change Armistice Day to Remembrance Sunday after World War II but it was a failure, partly owing to competition from Anzac Day. Every year, the British Deputy High Commission in Kolkata, India, organises a Remembrance Sunday Commemoration at the Glorious Dead Cenotaph in the Maidan.
Қалқаншалар
Еске алу құйрықтары – Еске алу күнінің дәстүрлі символы; оларды киімге тағуға немесе гүл шоқтары жасауға болады. Қызыл қағаз құйрықтарды Британдық Легион сатады. Қазан және қараша айларында британдық таблоидтарда қызыл Британдық Легион құйрығын тақпаған саясаткерлер мен мәшһүр адамдарды "әшкерелеу" жиі кездесетін тақырып. Сыншылар мұны "құйрық фашизмі" деп атады, себебі телеарнада немесе спорттық жарыстарда құйрық тақпаудан бас тартқан адамдарға өлім туралы қорқытулар келген.
Remembrance poppies are a traditional symbol of Remembrance Sunday; they may be worn on clothing or made into wreaths. Red paper poppies are sold by British Legion. It is a common theme in British tabloid journalism in October and November to "expose" politicians and celebrities who have chosen not to wear a red Royal British Legion poppy. Critics have labelled this "poppy fascism", as persons who refuse to wear poppies on TV or at sporting events have received death threats.