Кіріспе
Гуанатамодағы бұрынғы тұтқын Жавад Джаббер Садхан - Кубада АҚШ-тың Гуанатамодағы тұтқын лагерінде соттан тыс қамауда ұсталған Ирак азаматы. Садханның Гуантанамодағы сериялық нөмірі 433 болды. Жавадтың адвокаттары Жавадты бір күн қамауға алу керек деп таласады, өйткені ол Ирақтан келген саяси босқын және шиит мұсылманы, ал Талибан мен әл-Қайда сүннит мұсылмандары болған.
Jawad Jabber Sadkhan is a citizen of Iraq who was held in extrajudicial detention in the United States Guantanamo Bay detainment camps, in Cuba. Sadkhan's Guantanamo Internment Serial Number was 433. Jawad's lawyers dispute that Jawad should have been held a single day, because he was a political refugee from Iraq and a Shi'a Muslim – whereas the Taliban and al Qaeda were Sunni Muslims.
Жеке тұлға
433-ші тұтқын Аббас Хабид Руми Әл-Нейлидің атынан оның Әкімшілік тексеру кеңесіне хат жазды. Ол "Абу Фатима әл-Ирақи" деп жазған.
Жауынгерлік мәртебені қарау жөніндегі сот
Бастапқыда Буш әкімшілігі терроризмге қарсы соғыста тұтқынға алынғандарға Женева конвенциясының барлық қорғауын алып тастай аламыз деп мәлімдеген болатын. Бұл саясат сот тармағына шағымданды. Сыншылар АҚШ-тың тұтқындар әскери тұтқын мәртебесіне ие болу-болмауын анықтау үшін құзыретті сот жүргізу міндетінен қашып құтыла алмайтынын айтты. Бұдан кейін Қорғаныс министрлігі жауынгерлік мәртебені қарау трибуналдарын құрды. Алайда, трибуналдарға тұтқындардың заңды жауынгерлер екенін анықтауға рұқсат берілмеген, олар тек тұтқынның бұдан бұрын Буш әкімшілігінің жау жауынгерінің анықтамасымен сәйкес келетіндігі туралы ұсыныс жасауға құқылы болды. Садхан өзінің жауынгерлік мәртебесін қарау трибуналына қатысуды таңдады.
Куәгер тұтқын 758
Садхан 758-ші тұтқынның айғағын өзінің трибуналында дәлел ретінде ұсынды. Өзінің мәлімдемесінде 758-ші тұтқын өзін "Шакир Әл-Ирақи (Аббас Абду-Эрроми) " деп таныстырды. Ресми деректе ол Аббас Хабид Руми Аль Наели деп аталады. 2007 жылдың қыркүйегінде Қорғаныс министрлігі 179 тұтқынның жауынгерлік мәртебесін тексеруден шыққан құпия емес деректерді жариялады. Құжаттарда 433-ші тұтқынның куәгерлері сұралған. Дегенмен оның құжаттары екі, үш, төрт және бес куәгерді сұрағанын көрсетеді. Соттың 19-шы алқасы 2004 жылғы 12 наурызда жиналды және оның жау жауынгерінің мәртебесін растады.
Әкімшілік тексеру жөніндегі кеңестің тыңдаулары
"Дұшпан жауынгерлері" деп дұрыс саналған тұтқындардың құжаттары жыл сайынғы Әкімшілік тексеру кеңесінің тыңдауында қаралатын болды. Әкімшілік тексеру комиссиясы тұтқынның әскери тұтқын мәртебесіне ие болу-болмауын тексеруге құқылы емес, сондай-ақ тұтқынның "жау жауынгері" ретінде саналуы керектігін тексеруге құқылы емес. Олар тұтқынның АҚШ-та қамауда болуын жалғастыру керектігін, өйткені олар қауіп төндіретінін немесе оларды қауіпсіз түрде өз елінің күзетінде қайтару мүмкіндігін немесе оларды босату мүмкіндігін қарастыруға уәкілеттік алды.
Әкімшілік тексеру жөніндегі кеңестің бірінші жыл сайынғы отырысы
Оның бірінші жыл сайынғы Әкімшілік тексеру кеңесіне дәлелдемелердің қорытындысын дайындады.
Әкімшілік тексеру жөніндегі кеңестің екінші жыл сайынғы тыңдауы
2006 жылдың 5 қыркүйегінде оның екінші жыл сайынғы Әкімшілік тексеру кеңесіне дәлелдемелердің қорытындысын дайындады.
Аббас Хабид Руми Аль Наелидің куәлік хаты
Сакхан ирақ босқыны Аббас Хабид Руми Аль Наилиге хат жазды. Садханның хатында Аль Наелидің Ауғанстанда болған кезінде қайырымдылықпен айналысқаны расталды. Мен Ауғанстандағы бір кісіні білемін, ол маған көмек сұрап үйіме келді. Менде оған ұсынатын ештеңе жоқ еді. Бірақ оның жалпы келбетіне, киім-кешегіне қарасам, өте бақытсыз болып көрінді. Содан мен досыма барып, ақша сұрап алдым. Ол кісі маған 3 доллар берді, мен оны ISN 758 компаниясына бердім. Мен оны сол түнде үйіме қонаққа шақырдым, бірақ ол бас тартты. Бұл адам маған қайтадан келді (ISN 758 дегенді білдіреді) мен оған бермейтін ақшаны сұрады. Мен басқалардан да осы адамның Хашпен айналысатынын, шөп те шегетінін білдім. Бұл менің оған көмектеспеуімнің себебі болды, өйткені мен оған көмектескен сайын ол ақшаны "хаш" ішіп жұмсайды. Меніңше, ол саяси, діни немесе әскери тұлға емес еді. Мен оның Американы немесе одақтастарын жек көретінін ешқашан естіген емеспін. Мен оның Талибанмен қызмет еткенін естімедім. Оған басқа ирақ босқындары сияқты талибандар көмектесті, мен де солардың бірімін. Мен де солардың бірімін және маған талибандар көмектесті. Олар маған тек өзім мен отбасым үшін ғана тамақ берді. Олар маған отбасыммен бірге тұру үшін үй берді. 758 жылға үй берілмеген, себебі ол үйленбеген. Олар маған тек бір ғана берді. Ол бейбіт адам, ешкімге қауіп төндірмейтін адам және оған мұқтаж ата-анасы бар. Біз екеуміздің арамызда болған кез келген жауыздық осы мекемедегі тергеушілердің әрекетімен болған. Олар екеуінің арасында қастық тудыруы мүмкін. Мен көп рет қатыгездікке ұшырадым, тергеушілерден психологиялық қатыгездік көрдім, не болғанын Құдай біледі. Бұл адам ISN 758 кез келген айыптаудан таза, ал Құдай бәрін біледі. Бұл менің қолымда бар.
Әскери комиссиялар туралы заң
2006 жылғы әскери комиссиялар туралы заң бойынша Гуантанамо тұтқындары енді АҚШ-тың азаматтық сот жүйесіне кіруге құқылы емес, сондықтан барлық Habeas Corpus өтініштерінің орындалуы тоқтатылды.
Бумдиен Бушқа қарсы
2008 жылдың 12 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты Бомдиен Бушқа қарсы сот ісі бойынша әскери комиссиялар туралы заң Гуантанамо тұтқындарының АҚШ Федералды соты жүйесіне кіру құқығын алып тастай алмайды деп шешті. Бұрынғы Гуантанамо тұтқындарының барлық арыздары қайта қарауға жарамды. Тұтқындардың арыздарын қарастыратын судьялар ерлер мен балалардың жау жауынгерлері екендігі туралы дәлелдемелерді жинақтауда қолданылған дәлелдемелердің "жау жауынгерлері" деп жіктеуді негіздейтінін қарастыратын болады. 2008 жылдың 9 шілдесінде JENNER & BLOCK LLP компаниясының Jeffrey D. Colman "ЖОБАРЛАР ЖАУАД ЖАББАР САДХАН АЛ САХЛАНИ, ИСН НО. 433, 2008 ЖЫЛДЫҢ 8 ЖЫЛДЫҒЫНДА ҚЫЗЫЛДЫРЫЛҒАН МӘСЕЛЕРДЕ" деген азаматтық іс бойынша No. 05 CV 1497 (RCL) Жавад Джаббар Садхан Аль Сахлани (ISN 433) атынан. 2008 жылдың 18 шілдесінде Джеффри Д. Колман Жавадтың арызын жаңартып, оның ирактық шиит мұсылман екенін атап өтті. Ол өзінің Ирақтан келген шиит мұсылманы екенін, тұрмысқа шығып, 11, 9, 8 және 6 жастағы төрт баланың әкесі екенін айтты. 2008 жылдың 31 қазанында Джеффри Д. Колман Жауад Джаббар Садхан Аль Сахлани (ISN 433) атынан азаматтық іс No. 05 CV 2384 (RWR) (Қазақстан Республикасы) Кольман Әділет министрлігінің адвокаттары жаман ниетпен әрекет етіп жатқанын айтты.
Мекенге қайтару
2009 жылдың 11 маусымында Садхан Гуантанамодан Иракқа көшірілді. Ирақ қамауындағы Жавадтың елге оралуы туралы оның адвокаты Джеффри Колманның профиліне AM Law қосымша мәлімет берді. Мақалада Жавадтың 2003 жылы босатылуы туралы шешім қабылданғаны жазылған. Мақалада айтылғандай, Кольманға 2009 жылдың 15 мамырында Обаманың тексеру тобының оны босатуды мақұлдағаны туралы хабарланған.