Кіріспе

1945 жылы АҚШ пен Жапония арасындағы шайқас Палауанға шабуыл (филиппинше: Paglusob sa Palawan) - АҚШ-тың азаттық күштерінің 1945 жылдың 28 ақпанынан 22 сәуіріне дейін жапондықтарға қарсы жүргізген, ресми түрде Виктор I және II операциялары деп аталатын және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Филиппинді азат ету науқанының бөлігі. Филиппин архипелагының оңтүстік аралдарын қайтарып алу, жапондық оккупацияны тоқтату және оларды қалған жапон күштерінен қорғау үшін жүргізілді.

Өмірбаян

Генерал-лейтенант Уолтер Крюгердің басшылығымен АҚШ-тың Алтыншы армиясының элементтері Манила қаласына жапон әскерлерінің қазған ұңғымасынан оны қайтарып алу үшін көшкенде, генерал Дуглас Макартур бүкіл оңтүстік Филиппин архипелагін жапондықтардан қайтарып алу үшін алдын ала жоспарланған операцияларды бастау туралы бұйрық берді. Мендоро аралы 1944 жылдың 16 желтоқсанынан бері одақтастардың қолында болғандықтан және Лусонды қайтарып алу науқаны толық қарқынмен жүріп жатқандықтан, американдықтар оңтүстікке қарай үлкен аралдардан жапон әскерлерінің шабуылы қаупін азайтатын және Оңтүстік Қытай теңізі мен оңтүстік-батыс Сулу теңізі арқылы Азияның материктік жапониялық Индокитаниядан келетін күшейткіштерді кесіп тастайтын басқа операцияларды құруды қалаған. Генерал-лейтенант Роберт Л. Эйхелбергердің АҚШ Сегізінші армиясына Палаван провинциясының астанасы Пуэрто-Принцессаны басып алу және басып алу тапсырылды, содан кейін олар Батыс Минданаодағы Замбоанга түбегіне және Сулу архипелагінің кейбір бөліктеріне қарай жүретін болды. 10 ақпанда 7 американдық сарбаз Палаванға келіп, партизандар желісімен байланыс орнатқан. Олар жапон әскерлерінің саны туралы мәлімет жинады, олардың саны 1285 адам деп бағаланды және жақында болатын әскерлердің қонуын үйлестірді.

VICTOR III операциясы

Басты мақсат - Филиппиннің орталық аралдары Панай, Негрос, Себу және Бохолды оқшаулауды аяқтау және одақтас әуе операцияларының ауқымын кеңейту. Палаван аралында орналасқан ұшақтар Индокитайға дейін тыйым салу миссиясын жүзеге асыра алады және Оңтүстік Қытай теңізіндегі жапондық теңіз жолдарын кесіп тастай алады, ал Замбоанга мен Сулу аралдарынан ұшатын ұшақтар Борнеодағы жапондық мұнай қондырғыларына жете алады. Генерал Эйхелбергер Палаван, Замбоанга және Сулу операцияларын жүргізу үшін генерал-майор Дженс А. Доудың 41-ші жаяу әскер дивизиясын таңдады. Филиппин аралдарының көпшілігі сияқты Палаван да жау әскерінің қас жауы болды. Аралдың жағалауындағы 322 шақырымнан астам ұзындығы мен 48 шақырым ені бар көптеген рифтер, құм жағалары мен мангроума батпақтары кемеге қонуға қолайлы жерлерді ұсынбады. Жапонияның ішкі жағалауындағы жазық жерді орманды таулар алып тастады. Бригаданың 186-шы полк ұрыс тобы. Генерал Харольд Х. Хани - 41-дивизияның көмекші қолбасшысы - генерал Доу Палаванға шабуыл жасауды сеніп тапсырған негізгі жауынгерлік бөлімше болды. Генерал Маккартурдың әскери командалығы болған вице-адмирал Томас К. Кинкейдтің 7-ші флоттан крейсерлер мен эсминстерден тұратын әскери-теңіз жұмыс тобы жағалауға қарай қозғалған кезде десанттық күштерді қорғайтын, содан кейін қажет болған жағдайда оқ атуды қамтамасыз ету үшін қалатын. Әскерлер мен керек-жарақтарды 7-ші флоттың құрамдас бөлігі, контр-адмирал Дэниел Барбидің VII амфибиялық күшінен алынған элементтер тасымалдайтын. Палаван жерін контр-адмирал Уильям М. Фехтелердің амфибиялық жұмыс тобы түсірді.

Шайқас

АҚШ-тың 13-ші әуе күштері екі күндік жазалау әуе шабуылдарынан және 7-ші флот әскери кемелерінің жауды жауды бомбалауынан кейін, 186-шы полк ұрыс тобының алғашқы шабуыл толқыны 28 ақпан күні таңертең Пуэрто-Принсесаға қарай қозғала бастады. Күткендей, лайықты қону аймақтарының болмауы негізінен қарсылықсыз түсіру операциясын баяулатты, бірақ егер 2-ші инженерлік арнайы бригаданың Армияның жағалау партиясы мен қайық компаниясының тиімділігі болмаса, процесс одан да баяу болар еді. 186-шы RCT ерлері тез таралды, екі батальон Пуэрто-Принсеса портының шығыс жағында солтүстікке қарай соққы берді, ал үшінші батальон шығанақты оның ортасында кесіп өтіп, солтүстікке қарай жылжыды, бірақ бірінші күн өткен сайын жапон әскерлері - генерал-лейтенант Сосаку Сузукидің 35-ші армиясының күштерін - Пуэрто-Принсесада шайқаспай, солтүстік-батыстағы төбелерге қайтқаны анық болды. Бұған дейін де, өткен жылдың желтоқсан айында 150-ге жуық америкалық тұтқын қаза тапқандығы туралы деректі жариялаған болатын. Соғыста одақтастардың конвойының болуы жапондықтарды үрейленіп, шабуылға жақындап қалғанын және тұтқындарды әуе шабуылынан қорғаныш орындарына жинап, кейіннен баспаналарды өртеп, қашып кетуге тырысқан тұтқындарды атуды ойлатты. Бірнеше адам керемет түрде өрттен аман қалып, атыс кезінде аман қалды. Америкалықтар жер бетін басып алғанға дейін жергілікті тұрғындармен қорғалған олар шайқас кезінде өздерінің қорқынышты оқиғаларын айтып берді, бұл тек американдықтардың аралдағы жапон билігін тоқтатуға деген шешімін қатайтты. 186-шы RCT 3 наурыздағы үшінші күні жағаға жеткенге дейін аз қарсылыққа ұшырады, жауынгерлер порттан солтүстікке қарай 10 миль (16 км) жердегі төбелерге кірген кезде қатал шайқас басталды. Бес күндік қатал шайқас күшті қорғалған жапондық қалталарды жойды. Келесі апталарда генерал Эйхелбергер 186-шы РТК-нің кішігірім бөлімшелеріне Палаванның солтүстік және оңтүстік бөліктеріне орналасқан кішігірім аралдарды басып алуға нұсқау берді. 9 наурызда 186-шы RCT барлау тобы Палаванның солтүстік-шығысындағы Думаран аралына қонып, оны бос деп тапты. Бір айдан кейін, 9 сәуірде 186-шы жаяу әскердің F ротасы Бусуанга аралына қонып, 10 жапондықты өлтіріп, аралдың қауіпсіздігін қамтамасыз етті. Кейіннен полк жақын маңдағы Кулион мен Коронды да басып алды. Оңтүстікке қарай 2-ші батальонның бөлімдері 16 сәуірде Балабаққа және 22 сәуірде Пандананға қонды. Екі жерге де қарсылық жоқ.

Салдары

Палавандағы құрбандар саны теңдестірілмеген. АҚШ әскерлері 12 адамнан қаза тауып, 56-сы жараланды, ал жапондықтар 900-ге жуық адамнан қаза тауып, тағы 140-ы жараланды, бұл Палаван гарнизонының шамамен жартысы. Палавандағы тазалау жұмыстары сәуір айының соңына дейін жалғасты, содан кейін қалған жапондықтар Палаванның жолақысыз тау-тоғайларындағы орманға қарай кері шегінді. Бұл модель Филиппиннің оңтүстігіндегі барлық ірі операциялар кезінде қайталанды. Осы арада Палаван аралында әуеайлақ құрылысы бірден басталды. 1945 жылдың наурыз айының соңында Пуэрто-Принсеса әуеайлағын американдық ұшақтар пайдаланған. Ауыр бомбардировщиктер үшін барлық ауа райындағы ұшу-қону жолағын салу Айхельбергердің келесі операциясын қолдау үшін тым кеш болды, бірақ кейіннен ол Оңтүстік Қытай теңізінде жапондық жабдықтау желілерін тоқтатуға және 1945 жылдың мамыр айында басталған Борнео операцияларын қолдауға пайдаланылды.