Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мохамед Джавад (1985 жылы Пәкістанның Мираншах қаласында туған) 2002 жылы 17 желтоқсанда Гуантанамодағы әскери комиссия алдында американдық конвойға граната лақтырып өлтіруге тырысты деген айып тағылды. Жавадтың отбасы 2002 жылы қамауға алынғанда оның 12 жаста болғанын айтады. АҚШ Қорғаныс министрлігі сүйек сканерлеуі бойынша ол тұтқындалған кезде 17 жаста болған. Жавад өзінің соғыстан зардап шеккен аймақтан миналарды алып тастауға көмектесу үшін жалдалғанын және оның әріптесі гранатаны лақтырып жібергенін айтады. Ол 2003 жылдан 2009 жылға дейін Баграм театры интернат-жайларында, содан кейін Гуантанамо тұтқындау лагерінде сотталмай қамауда болды. Әскери комиссия төрағалық етуші судья Жавадтың граната тастағанын мойындауы мүмкін емес деп тапты, өйткені ол Ауғанстан билігі оны және оның отбасын өлтірем деп қорқытқаннан кейін мәжбүрлеу арқылы алынды. 2009 жылдың 30 шілдесінде Вашингтон қаласында АҚШ-тың округтік сотының судьясы Эллен Хьювеллге хабеас корпус туралы өтініш бергеннен кейін, оны босату туралы бұйрық берілді. 2009 жылдың 24 тамызында Гуантанамодан Ауғанстанға жеткізілді. Адам құқықтары жөніндегі қызметкерлер оның туған күнін нақты анықтауға тырысқанда, анасымен ақылдасқан. Оның айтуынша, ол 1991 жылы Хост маңындағы шайқаста әкесі қаза тапқаннан кейін алты ай өткен соң дүниеге келген. Пентагонның өкілі Джеффри Д. Гордон бұл мәлімдемелерді жоққа шығарып, Джавад Гуантанамоға келген кезде жасалған сүйек сканерлері жастың сол кезде он сегіз жаста болғанын анықтады деді.
Mohamed Jawad (born 1985 in Miranshah, Pakistan), was accused of attempted murder before a Guantanamo military commission on charges that he threw a grenade at a passing American convoy on December 17, 2002. Jawad's family says that he was 12 years old at the time of his detention in 2002. The United States Department of Defense maintains that a bone scan showed he was about 17 when taken into custody. Jawad insists that he had been hired to help remove landmines from the war torn region, and that a colleague had thrown the grenade. He was held in extrajudicial detention first at the Bagram Theater Internment Facility and then at the Guantanamo Bay detention camp from 2003 until 2009. The military commission presiding judge ruled that Jawad's confession to throwing a grenade was inadmissible since it had been obtained through coercion after Afghan authorities threatened to kill him and his family. He was ordered released after a successful petition for a writ of habeas corpus before Judge Ellen Huvelle of the U. S. District Court in Washington, D. C., on July 30, 2009. On August 24, 2009, he was transported from Guantanamo Bay to Afghanistan. Human rights workers trying to establish a reliable estimate of his birth date consulted with his mother; she said that he was born six months after his father was killed during a battle near Khost in 1991. Pentagon spokesman Jeffrey D. Gordon disputed these claims, saying that bone scans performed when Jawad arrived at Guantanamo established that the youth was about eighteen at the time.
Өмірбаян
Жавадтың әкесі 1988 жылы қаңтарда Ауғанстан соғысы кезінде Ауғанстанның Хост қаласында 3234 төбе үшін шайқаста қаза тапты. Жауадтың туыстары оның анасы оны алты айдан кейін Пакистанның Миран Шах қаласындағы ауған босқындар лагерінде дүниеге әкелгенін айтады. Жавад мектепте алтыншы немесе жетінші сыныптарда оқыды, кейін АҚШ агенттері оны "Джихади" деп сипаттады. Оған аймақтан совет дәуіріндегі миналарды тазалауға көмектесу үшін 12000 пакистан рупиясы берілді. Төрт американдық Хамви шабуыл болған жерді қоршап алды, ал Ауған полициясы үш адамды тұтқындады; олар Жавад пен Гулам Сакиді ұстап алды, ал үшінші күдіктіні босатты. Бір полиция қызметкері біреуінің граната лақтырып жатқанын, ал екіншісін екіншісін лақтыруға дайындалып жатқан жеміс сатушы ұстап алғандығын айтты. Жавад кейін Гуантанамодағы әкімшілік тексеру комиссиясына өзімен бірге болған адамдар оған танымайтын құрылғылар бергенін айтады. Олар оған ақшаны қалтасына салып, қайтып келгенше күтуін айтты. Ол дүкен иесінен жүзімді сатып алу үшін қалтасына ақша сұрағанында, одан неге қалтасында "бомба" бар деп сұрады; дүкен иесі оған екі гранатаны өзенге тастап, жүгіруді кеңес берді. Жауад өзенге қарай жүгіріп бара жатып, бомба бар деп, адамдарды қашыққа шығарып, айқайлап жүргенде "қамауға алынды" деп мәлімдейді. 2009 жылдың қазан айында берген сұхбатында Жавад өзінің мұрны Ауғанстан полициясында алғашқы тергеу кезінде сынғанын мәлімдеді.
Jawad's father was killed in a battle in Khost, Afghanistan called Battle for Hill 3234 in January 1988 during the Afghan Soviet War. Relatives say Jawad was born to his mother six months later in an Afghan refugee camp in Miran Shah, Pakistan, where they continued to live. Jawad was studying at a sixth or seventh grade level at a school which United States agents later described as "Jihadi". He was promised 12,000 Pakistani rupees to help clear Soviet era mines from the region. Four American Humvees cordoned off the site of the attack, and Afghan police near the area arrested three men; they held Jawad and Ghulam Saki, while releasing a third suspect. A police officer said that he had seen one throw the grenade, and the other was tackled by a fruit vendor as he prepared to throw a second. Jawad would later tell his Administrative Review Board at Guantanamo that the men he was with gave him devices he didn't recognise. They told him to put them in his pocket and wait for their return. When he went into his pocket for coins to purchase raisins from a shopkeeper, he was asked why he had a "bomb" in his pocket; the shopkeeper advised him to run and throw the two grenades in the river. It was while running toward the river, yelling at people to move aside because he had a bomb, that Jawad alleges he was "caught". In an October 2009 interview, Jawad asserted that his nose was broken during his first interrogation at an Afghan police station.
Баграмдағы тұтқындалу
Жавад Баграм түрмесінде ұсталып, 2002 жылдың желтоқсанынан 2003 жылдың ақпанына дейін тергеуден өтті.
Jawad was held at Bagram prison and interrogated from December 2002 until February 2003.
Гуантанамо әскери комиссиясы айыптары
2007 жылдың қазан айында Жавад Гуантанамодағы әскери комиссия алдында 2002 жылдың 17 желтоқсанында Ауғанстанның Кабул қаласында АҚШ әскери көлігіне граната лақтырып өлтіруге әрекеттенгені үшін айыпталды. Ол 2006 жылғы әскери комиссиялар туралы заң бойынша айып тағылған төртінші тұтқын. 2007 жылдың 17 қазанында Жавадқа соғыс заңын бұза отырып, адам өлтіруге әрекеттену және соғыс заңын бұза отырып, адам денесіне қасақана зиян келтіру үш айыбы бойынша айып тағылды. Жауадты қорғауға үкімет тағайындаған әскери адвокат майор Дэвид Фракт Жауадтың жасөспірім кезінде тұтқындалып, АҚШ-тың күзетінде қатыгездікпен қаралғаны және террористік ұйымға мүше еместігі фактісі негізінде айыптаудың жойылуын сұраған өтініш берді. Фракт басқа бір өтінішінде комиссиялардың заң кеңесшісі, бригадир генерал Томас В. Хартманның айыптауды ұсынуда ақталатын дәлелдемелерді жасырғанына шағымданды. 2008 жылдың 25 қыркүйегінде Жавадтың әскери прокуроры, подполковник Даррел Вандевельд, әскери комиссиялардың кеңсесінен наразылық білдіріп, сотталушыларға тиісті үкімді бермейтінін айтып, отставкаға кетті. Ол сотқа төрт беттік мәлімдеме жазып, "жауад ісі бойынша қорғаныс тарапына кінәсін ақтайтын дәлелдер берілмегенін" мәлімдеді. Дәлелдерге Жавадтың шабуылдан бұрын есірткіге толы болуы мүмкін екендігі және Ауғанстанның Ішкі істер министрлігінің айтуынша, тағы екі адам америкалық джипке граната лақтырғанын мойындады. 2008 жылдың қазан айында судья полковник Хенли 2002 жылдың 17 желтоқсанында Жавадтың Ауғанстан мен АҚШ басшыларына берген екі мойындауын да қабылдауға болмайтынын анықтады, өйткені олар азаптау мен қорқыту нәтижесінде алынған. Ауған полициясы оны және оның отбасын өлтіреміз деп қорқытқан, егер ол мойындамаса. Полковник Хенли Жавадтың АҚШ-тың күзетінде мойындауын бұрын азаптаудың салдарынан да қабылдауға болмайтынын шешті; бұған қоса, АҚШ тергеушісі Жавадты қорқыту үшін оның көзін байлап, бас киімін кигізді. Боумедин Бушқа қарсы (2008) сот соттарында Жоғарғы Сот тұтқындар Habeas Corpus істерін қарастыру үшін тікелей федералды соттарға жүгіне алады деп шешті. Әскери қызметке тағайындалған кезде Мохамед Джавадтың да АҚШ-тың Колумбия округінің аудандық сотында күтуде тұрған хабеас ісі болды. АҚШ-тың аудандық сотының судьясы Эллен Хьювеллдің Жавадтың сотқа дейінгі ісінде ол жауынгер емес деп федералды сотта шешім шығарғаннан кейін, майор Фракт 2009 жылдың 28 шілдесінде өзінің әскери комиссиясымен оның айыбын алып тастауды және бостандыққа шығаруды сұраған өтініш берді.
In October 2007 Jawad was charged before a Guantanamo military commission for attempted murder for allegedly throwing a grenade into a U. S. military vehicle in Kabul, Afghanistan on December 17, 2002. He was the fourth detainee to face charges under commissions authorized by the Military Commissions Act of 2006. On October 17, 2007, Jawad was charged with three counts of attempted murder in violation of the law of war and three counts of intentionally causing bodily injury in violation of the law of war. Jawad's military defense attorney, Major David Frakt, who was assigned by the government, filed motions seeking the dismissal of charges based on the fact that Jawad was captured as a teenager, treated brutally in U. S. custody and was not a member of a terrorist organization. In another motion, Frakt complained about the inappropriate involvement by the legal adviser to the commissions, Brigadier General Thomas W. Hartmann, who had withheld exculpatory evidence in recommending charges. On September 25, 2008, Jawad's military prosecutor, Lt. Col. Darrel Vandeveld, resigned in protest from the Office of Military Commissions, saying it was not providing due process for defendants. He filed a four page declaration with the court that stated "potentially exculpatory evidence has not been provided" to the defense in the Jawad case. The evidence included the possibility that Jawad may have been drugged prior to the attack, and that the Afghan Interior Ministry said two other men had confessed to throwing the grenade into the U. S. jeep. In October 2008, judge Col. Henley determined that the two confessions Jawad made to Afghan and U. S. officials on December 17, 2002, were both inadmissible due to being obtained as a result of torture and intimidation. Afghan policemen had threatened to kill him and his family unless he confessed. Col. Henley ruled that Jawad's confession in U. S. custody was also inadmissible because of the earlier torture; in addition the U. S. interrogator had blindfolded and hooded Jawad in order to frighten him. In Boumediene v. Bush (2008), the Supreme Court ruled that detainees could have direct access to federal courts for habeas corpus cases. By the time of his military commission, Mohamed Jawad also had a habeas case pending in the US District Court for the District of Columbia. Following US District Court Judge Ellen Huvelle's ruling in Jawad's habeas corpus case in federal court that he was a noncombatant, Maj. Frakt filed a motion on July 28, 2009, with his military commission asking for dismissal of his charges and release to freedom.