Кіріспе
Америкалық актриса (1922–2010)
Кэтрин Грейсон (нағыз аты Зельма Кэтрин Элизабет Хедрик; 9 ақпан 1922 – 17 ақпан 2010) – американдық актриса және колоратура сопрано. Грейсон 12 жасынан бастап опера әншісі болып дайындалды. 1940 жылдардың басында ол Metro Goldwyn Mayer студиясымен келісімшарт жасады, жақын арада музыкалық фильмдердегі жұмысы арқылы өзінің мансабын қалыптастырды. Бірнеше екінші рөлдерден кейін, ол "Мыңдаған шаттық" (1943), "Теңізшілердің демалысы" (1945) фильмдерінде Фрэнк Синатра мен Джин Келлимен және "Шоу-лодка" (1951) және "Маған сүйіс" (1953) фильмдерінде Говард Килмен бірге басты рөлдерде ойнады.
Ерте өмір
Зельма Кэтрин Элизабет Хедрик 1922 жылдың 9 ақпанында Солтүстік Каролина штатының Уинстон-Салем қаласында дүниеге келді. Ол Чарльз Хедрик, құрылыс мердігері және жылжымайтын мүлік сатушысы, мен Лилиан Хедрик (қыздығы Грейсон) есімді ата-анасының төрт баласының бірі болды. Кейін Хедриктер отбасы Сент-Луистің сыртындағы Миссури штатының Кирквуд қаласына көшіп барды. 12 жасында Грейсон Сент-Луис қалалық опера үйінің бос сахнасында ән салып тұрғанда үй күзетушісінің назарына ілігеді. Ол Грейсонды Чикаго қалалық операсының Фрэнсис Маршаллмен таныстырды, одан Грейсон вокал сабақтарын алды. Грейсонның қарындасы Фрэнсис Рейберн (шынайы аты Милдред Хедрик) де актриса және әнші болды, ол онымен бірге "Жеті жақсы көрік" фильмінде ойнады. Грейсонның екі ағасы болды: Кларенс "Бад" Э. Хедрик және Гарольд. Ол 15 жасқа келгенде отбасы Калифорнияға көшіп кетті.
1940 жылдар
1940 жылы MGM талантты іздеуші Грейсонның музыкалық фестивальде өнер көрсеткенін көрді. MGM студиядан Universal Pictures компаниясына кеткен Дианна Дурбиннің орнын алмастыруды жоспарлады. Келесі 18 ай бойы Грейсон дауыс, драма және дикция сабақтарын алып, диета мен жаттығулар режимін ұстанды. Бір жыл ішінде ол өзінің алғашқы экрандық сынағын берді. Бірақ студия басшылары қанағаттанбады, ол 1941 жылы «Энди Хардидің жеке хатшысы» фильмінде Катрин Лэнд рөлінде үш музыкалық номерге қатысып, алғашқы фильмге түскенге дейін тағы алты ай сабақ алды. 1941 жылы Грейсон үшін тағы екі фильм жоспарланды: 1948 жылы Дурбинмен бірге түсірілген «Ақ үй қызы» және Джером Керн мен Оскар Хаммерштейннің сол аттас мюзиклінен шыққан «Май айында тым жылы». Фильм 1944 жылы «Бродвей ритмі» деген атпен шықты. Грейсон 1942 жылы үш фильмде ойнады: «Жоғалып бара жатқан Вирджиниялық», «Рио-Рита» және «Жеті жақсы көрік». Біріншісінде Грейсон Вирджиния штатының Линчбург қаласынан шыққан эксцентриктік Янси отбасының жеткіншек қызы Ребекканы сомдады. 1913 жылы түсірілген фильм Ребекка Янси Уильямстың отбасына негізделген. Грейсон «Рио-Рита» фильміне Эбботт пен Костелломен бірге түсті. Грейсон Рита Уинслоу рөлін ойнады. Фильм бастапқыда 1927 жылғы Бродвей мюзиклінің бейімделуі болуы керек еді, бірақ фильмге тек екі ән сақталды – атау әні және Грейсон орындаған «Рейнджер әні». Ван Хефлиннің қатысуымен «Жеті жақсы көрік» фильмінде Грейсон Мичиган штатының Голландия қаласынан келген жеті қыздың ең кішісі рөлінде ойнады. Ол фотограф-репортер Хефлин қаладағы гүл фестивалін жамылған кезде модель және хатшы ретінде жұмысқа алынды, содан кейін ол оған ғашық болады. 1943 жылы Грейсон Джин Келли, Микки Руни, Элеонора Пауэлл, Джун Эллисон және басқалармен бірге «Мыңдаған көрермендер» (алғашқыда «Жеке мисс Джонс») фильмінде ойнады. Фильм американдық әскерлер мен олардың отбасыларына моральдық қолдау көрсету мақсатында түсірілді. Грейсон армия командирінің әнші қызының рөлін сомдады. 1942 жылы Грейсонның Джуди Гарландпен бірге «Америкалық симфонияда» ойнауы туралы хабарланды. Гарландтың орнына Джун Эллисон қойылды, ал фильм «Бостоннан келген екі әйел бауырлас» деп аталып, 1946 жылы шықты. Грейсон екі жылға жуық (1943 жылдан 1945 жылға дейін) ешқандай фильмде түсірілмеді, бірақ соғыс кезінде әскерлерге ойын-сауық көрсетумен және радио бағдарламаларында өнер көрсетумен айналысты. Айта кетерлігі, ол сол кезде әскерлер бөлінгендіктен, аудиторияның біріктірілген болуын талап етті. Ол «Лос-Анджелестегі теңіз якорьлары» музыкалық романтикалық комедиясында түсуге оралды, онда Келли мен Франк Синатра да қатысты. «Лос-Анджелестегі теңіз якорьлары» 1945 жылғы ең табысты фильмдердің бестігіне кірді, ол 4,779 миллион доллардан астам табыс тапты. Содан кейін «Бостоннан келген екі әйел бауырлас» және «Зигфелдтің ақымақтығы» мен «Бұлттар құлап қалмайынша» фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады. Оның «Бұлттар құлап қалмайынша» фильміндегі өнері «Show Boat» мюзиклінің қысқартылған нұсқасындағы «Make Believe» әнін қамтыды, ол бес жылдан кейін Грейсон басты рөлде қайта түсірілді. MGM Грейсон мен Синатраны 1947 және 1948 жылдары «Бруклинде болды» және «Құшақтас қарақшы» фильмдеріне қайта біріктірді. Екі фильм де кассада сәтсіз болды, көрермендер сюжеттің абсурдты екенін ойлады. «Бруклин» мен «Қарақшының» сәтсіздігінен кейін Грейсон 1949 жылы «Жарты түнгі сүйіс» фильмінде тенор Марио Ланзамен серіктес болды.
1950 жылдар
1950 жылы Грейсон тағы да Ланзамен бірге жұмыс істеді және "The Toast of New Orleans" фильмінде опера әншісінің рөлін ойнады, сондай-ақ "Be My Love" әнін орындады, ол "Оскар" сыйлығына ұсынылған болатын. Фильмдегі "Мадам Баттерфляй" көрінесін түсіріп жатқанда, Ланза Грейсонды французша сүйіп алуға тырысып, оны қынжырлатты. Грейсон Ланзаның түсірілімге дейін үнемі сарымсақ жегенінің жағдайды одан да нашарлатқанын айтты. Сонда Грейсон костюм дизайнері Хелен Роузға жүгінді, ол Грейсонның қолғаптарына мыс бөліктерін тігіп қойды. Осыдан кейін Ланза оны французша сүйіп алуға талпынған сайын, ол оны мысқа толы қолғаппен ұрып жіберді. "The Toast of New Orleans" фильмінің Нью-Орлеандағы премьерасында ол фильмнің костюмдерін сатуға арналған аукционға қатысты. 1951 жылы Грейсон "Некеге негіздеме" фильмінде Ина Массин рөліне Джун Эллисонды алмастырды. Ол ларингиті бар опера әншісінің рөлін сомдады, ал оның докторы және сүйікті адамы Ван Джонсон болды. Бұл MGM студиясындағы оның ән айтпайтын алғашқы рөлі болды. Грейсонның музыкалық өнерлері фильмде де кездеседі, бірақ олар жазбалар түрінде ғана қолданылды. 1951 жылы Грейсон 1927 жылғы Хаммерштейн мен Кернның мюзиклі "Шоу-бот" фильмінің жаңадан түсірілген нұсқасында Магнолия Хоукс рөліне ие болды. "Шоу-бот" 1951 жылғы ең табысты фильмдердің қатарында үшінші орынды иеленді, ол 5,533 миллион доллардан астам табыс тапты. 1952 жылы Грейсон Килмен бірге Technicolor түсті мюзикл "Lovely to Look At" фильмінде ойнады, бұл 1935 жылғы Астер мен Роджерстің "Роберта" фильмінің қайта түсірілімі болды. 1953 жылдың қаңтарында ол Warner Brothers студиясына жіберілді, бірақ MGM студиясына тағы бір фильмге оралу шартымен. Ол 1953 жылдың қараша айында шыққан "Kiss Me Kate" фильмінде Лили Ванесси/Катарина рөлінде Ховард Килмен үшінші рет бірге ойнады, бұл оның ең танымал рөлі болды. Фильм жоғары деңгейде өндірілді (1953 жылғы "Those Redheads from Seattle" фильмінен басқа 3D форматында түсірілген жалғыз мюзикл), әндері Коул Портерге, хореографиясы Гермес Панға, ал музыкалық жетекшілігі Андре Превинге тиесілі болды.
Warner Bros. киностудиясы
Warner Bros. компаниясына қарыз болған кезде оның алғашқы музыкалық шығарылымы 1953 жылдың мамырында Гордон МакРэймен бірге "Шөл әні" болды. Ол Колорадо штатының Централ-Сити қаласындағы Централ-Сити опера театрында "Богема" операсын орындауға шақырылды, бірақ "Шөл әні" фильмін түсіруге байланысты міндеттемелері болғандықтан, ол одан бас тартуға мәжбүр болды. Warner Bros. сол жылы оны тағы бір мюзиклге түсірді – "Осылай махаббат?". Грейсон кейде теледидарда пайда болды, ол CBS антологиялық сериясы "General Electric Theater"-дің "Жүректегі көлеңке" атты эпизодында Джон Эрикссонмен бірге және "Жалғыз әйел" рөлінде "Playhouse 90"-да, Реймонд Бёрр мен Скотт Брейдилердің тарихи Чарльз және Уильям Бент ағайындылар рөлінде ойнады. 1980 жылдары Грейсон "Murder, She Wrote" сериалында қайта-қайта пайда болатын Идеал Моллой кейіпкерімен үш эпизодта қонақ ретінде ойнады.
Сахналық мансабы
Грейсон көптеген қойылымдарда сахнада өнер көрсетті, оның ішінде «Шоу-кикики», «Розалинда», «Мені сүй, Кейт», «Наughty Marietta» және «Шат жесір» қойылымдары бар. «Шат жесірдегі» рөлі үшін ол Чикагоның Сара Сиддонс сыйлығына ұсынылды. 1953 жылы Грейсон Хелен Дойчтың «Мен үшін грек» атты әңгімесіне Коул Портердің музыкасын қосып, оны өңдеу құқығын алды. Бұл Геракл мен Гипполит туралы мифтік махаббат тарихы болды, және Грейсон Говард Килмен қайта қосылып, шоуды гастрольдік сапарға шығаруды үміттенеді. Бірақ жоба сәтсіз аяқталды. «Шат жесірдегі» рөлі оған 1962 жылы «Камелотта» королева Гвиневра рөлінде Джули Эндрюстің орнын басуға мүмкіндік берді. Ол денсаулығына байланысты кеткенге дейін АҚШ-тың ұлттық гастрольдік сапарында он алты айдан астам уақыт бойы осы рөлді ойнады. Грейсон өмір бойы опера әртісі болуді армандады және 1960 жылдары «La bohème», «Madama Butterfly», «Orpheus in the Underworld» және «La traviata» сияқты бірнеше операларда өнер көрсетті. Оның драмалық және комедиялық сахналық рөлдеріне «Түнгі күзет», «Шыбыс», «Махаббат хаттары» және Дотти Оттерлинг рөліндегі «Бір нәрсе болды» кіреді.
Музыкалық мансап
Грейсон он екі жасынан бастап опера әншісі болып оқыды. Фильмдердегі рөлдерін сомдаған кезеңде Грейсон радиода да өнер көрсетті. Грейсон 1950-ші жылдары концерттік турларда өнер танытты. 1951 жылдың мамыр айында Грейсон «Lovely to Look At» фильміне түсуге келісіп, концерттік турнесін кейінге қалдыруға мәжбүр болды. "Менің концерттеріме қатысты барлық шарттар белгіленген еді. Нью-Йоркте осы фильмде түсемін деп естігенімде: «Бұл қандай ақымақтылық!» дедім. Сосын бірден студиядан жеделхат келді, мені түсірілімге қайта шақырды!" 1952 жылы Грейсонға «Шөл әні» фильмін түсіруге дейін Нью-Джерсидегі «Ривьера» түнгі клубында бір апта өнер көрсету үшін 10 000 доллардан астам ақша ұсынылды. «Шөл әні» фильмін түсіргеннен кейін Грейсон Тони Мартинмен бірге мюзиклдің жазбасын жасады. Грейсон Австралияда бірнеше рет түнгі клубтарда және концерттерде өнер көрсетті. Алыс Шығысқа жасаған сапарларының бірінде 1969 жылы Филиппиннің Манила қаласында концерт берді, онда ол «New Frontier» театрында өнер танытты. Грейсон Айдахо штатының мемлекеттік университетінде дауыс және хорлық өнер бағдарламасын басқарды.
Жеке өмір
Грейсон екі рет үйленді, біріншісі актер Джон Шелтонмен, ал екіншісі актер және әнші Джонни Джонстонмен. Ол республикалық партия мүшесі болған. Грейсон Рим католик дінін ұстанды.
Джон Шелтон
Шелтон мен Грейсон Лас-Вегасқа қашып барып, 1941 жылдың 11 шілдесінде үйленді. Олар экрандық сынақтар кезінде танысып, содан кейін 18 ай бойы кездесіп жүрді. 1942 жылдың шілдесінде Шелтон Брентвудтағы ортақ үйінен жеке пәтеріне көшіп кетті. Бұл, сот ажырасу ісін қараудан бас тартып, тараптарды қайтадан татуластыруға бір ай ұсырғаннан кейін болды. Грейсон Шелтонды психикалық зорлық көрсетуде айыптады. Олар 1946 жылдың 17 маусымында ажырасты.
Джонни Джонстон
Грейсон әнші/актер Джонни Джонстонға 1947 жылғы 22 тамызда Калифорния штатының Кармель қаласында үйленді. 1948 жылғы 7 қазанда Грейсонның жалғыз баласы, қызы Патриция "Пэтти Кейт" Кэтрин Джонстон дүниеге келді. Патриция Роберт Тауэрске тұрмысқа шығып, Кристин және Джордан есімді екі балаға ие болды. Джорди Тауэрс SomeKindaWonderful тобының солисі болды. Грейсон мен Джонстон 1950 жылғы 15 қарашада айырылысты. 1951 жылғы 3 қазанда Грейсон Джонстоннан психикалық зорлық-зомбылық негізімен ажырасып кетті. Джонстонның "Бұл жолы мәңгілікке" фильміндегі әріптесі Эстер Уильямс 1999 жылғы автобиографиясында Джонстонның фильм түсірілімі кезінде Грейсонның жазған жеке хаттарын оның жанкүйерлер клубындағы қыздарға оқығанын, соның ішінде "оның сезімдік қатынастарда не ұнағаны туралы ең тікелей егжей-тегжейлі мәліметтерді" де айтты. Оның хатшысы Грейсонның 2010 жылғы 17 ақпанда 88 жасында Лос-Анджелестегі үйінде ұйықтағанда қайтыс болғанын хабарлады.
Құрметтер
2022 жылдың 9 ақпанында Грейсонның 100 жылдығына арналған мерекелік шара ретінде Turner Classic Movies телеарнасы оның бес фильмін көрсетті.