Кіріспе

Археологиялық термин; лит редукциясы процесінде өндірілген материал Археологияда дебитаж - бұл лит редукциясы процесінде өндірілген барлық материал. Бұл жиынтық әр түрлі литикті ұсақ және литикті бөренелерді қамтуы мүмкін, бірақ көбінесе сынық және өндіріс қалдықтарын және өндіріс қалдықтарын білдіреді.

Борыштылық талдау

Дебитаждық талдау, литикалық талдаудың кіші саласы, бүкіл литикалық қалдықтар жиынтығын қарастырады. Талдау қалдықтардың әртүрлі морфологиясын, өлшемін және пішінін зерттеу арқылы жүргізіледі. Бұл зерттеушілерге литик редукцияның мақсатына қатысты толығырақ болжам жасауға мүмкіндік береді. Карьерлік қызмет, өзекті азайту, екі жақты құру, құрал жасау және қайта жабдықтау айтарлықтай әртүрлі дебитаждық жиынтықты қалдырады деп есептеледі. Лит өндірісі карьерден немесе табылған тас тастан жасалған кезде әртүрлі белгілер болады. Кейбіреулер олар қандай құралдарды пайдаланғанын анықтай алады деп айтады. Басқалары жұмыс уақытын немесе жұмысшылардың біліктілігін есеп айырысудың сипатына байланысты тиімді бағалауға болады деп санайды. Қалдықтарды азайтудың қандай сатысы қалдықтарда көрініс табатынын анықтау үшін екі жақты азайтудың шығыс-несібелік талдауын пайдалануға болады. Stahle және Dunn (1982) қалдықтардың ұпақша мөлшері екі жақты өндірістің бастапқы кезеңінен соңғы кезеңіне дейін азаятындықтан, ұпақша көлемінің жүйелі өзгерістерін эксперименттік жиынтықтармен салыстыру арқылы анонимді дебитаж үлгілерінің азаю кезеңдерін анықтау үшін пайдалануға болады. Вейбулл таралымдарын және ең кіші квадратты талдауды пайдалану Стэль мен Даннға осы әдісті артқа қарай белгілі бір дебитациялық жиіліктердің азайту кезеңдерін бағалау үшін қолдануға болатынын растауға көмектесті. Екі жақты азайтудың әртүрлі кезеңдердегі дебитажын салыстыратын басқа зерттеулер осындай оң нәтижелерге қол жеткізбеді. Паттерсон (1990) 14 эксперименттік жиынтықтың статистикалық талдауын пайдалана отырып, бастапқы жиектеу мен екінші реттік жұқару кезеңдерін ажырата алмады. Типологиялық тәсіл өндіріс мінез-құлқының үлгілерін (Шейтс 1975-тегідей) атап көрсету үшін ұқсас өндіріс тарихы бар литиктерді біріктіреді. Sheets (1983:200) мысалын қолдану үшін макроблэдтер мен призмалық блэдтер олардың өндірісі негізінде бөлінді, өйткені біріншісі соққымен алынып тасталды, ал екіншісі қысым техникасымен алынып тасталды. Стандартталмаған өзектерден жасалған кездейсоқ, бейресми құралдарға стандартталған өзекті азайтудан алынған ресми құралдарға тең тексеру жүргізілуі керек. Құралдың барлық санаттары үшін барлық материалдарда қабықтың болуы ескерілуі керек. Кортекстің болуы өңделмеген түйіннің импортталуын көрсетеді, алғашқы табақшалар ядроны кортекстің сыртын пішіндеу және алып тастау арқылы дайындайды (Шеті 1978:9). Кортекстің пайыздық жиілігі литикалық өндіріс аймақтарын анықтауға көмектесетін маңызды статистика болып табылады. Кортекстің аз болуы карьердің алдын ала қалыптасуын көрсетеді (карьерде емес, сайтта алынған кортекс). Дебитация талдаудың бір ерекше түрі - массалық талдау. Массалық талдау олардың өлшемді бөлінуіне байланысты белгіленген өлшемдер бойынша дебитаж популяцияларын талдау негізінде жасалады. Алер (1989) кейбір технологиялық жағдайларда эксперименттік репликация жүргізді және дебитажды олардың көлеміне сәйкес бес топқа жіктеді. Содан кейін ол эксперименттік үлгілердің салмағы мен санын Солтүстік Дакотаның батысындағы екі тарихи емес шеберхананың қалдықтарымен салыстырды. Нәтижесінде эксперименттік деректер жиынтығы археологиялық үлгілердің технологиялық құрамын түсіндіре алады. Бұл әдіс басқа бірнеше жерлерден алынған үлгілерге де қолданылады және айқын айырмашылықты анықтайтын нәтижелер алынады. Әсіресе, Миссуридегі Леслинг лагерінің мұралық жерінде бизондарды өлтірумен / сойылумен байланысты, қабықтың төмен жиілігі және нақты ұпақша қатынасы (G4: Gl 3 ) деректер жұмсақ балғамен кішкентай ұпақшалы құрал өндірісін көрсетеді, бұл эксперимент нәтижесімен ұқсас. Бұл процесс көптеген зерттеулерде қолданылғанмен, Андрефский осы талдауды қолдана отырып жасалған көптеген болжамдармен байланысты ықтимал проблемалар туралы ескертеді. Оның атап өткен бір ерекшелігі - артефакт жасаушының жеке өзгерісіне байланысты дебитация популяцияларының айырмашылықтары болуы мүмкін; оның мысалында екіполярлы өзекті азайтуды қолданатын үш түрлі кенептердің әртүрлі мөлшердегі 3-ші дәрежелі дебитация пайызы бар (5,2%, 13,2% және 10,2%). Бұл айырмашылықтар жеке өзгерістердің дебитаждың өлшемдік үлестіріліміне әсер етуі мүмкін екенін көрсетеді және массалық талдауды қолданғанда ескерілуі керек. Андрефскийдің пікірінше, бұқаралық талдаудың соншалықты танымал болу себебі - бұл процестің пайдалану оңайлығы мен �...

Қайта орнату

Дебитажды қайта өңдеу - бұл жиналған дебитаж құрамалары түйреуіштің бөлшектері сияқты мұқият қайта қосылатын процесс. Бұл кейде өндірілетін құралдардың сипатын көрсетеді, бірақ жетіспейтін бөлшектер маңызды проблема болып табылады. Көбінесе, лит өндірісі кезінде тау жыныстарының қалай қозғалғанын білу үшін дебитаждық қайта жөндеу қолданылады. Бұл кейде жұмыс аймақтарын, еңбекті бөлуді немесе сауда жолдарын көрсетеді.

Тауардың қайнар көзі

Дебитаждық көздер жұмыс істеген тастың физикалық қасиеттерін қарап, оның жер бетіндегі қай жерден алынғанын анықтауға тырысады. Бұл күрделі жабдықты және деструктивті сынақты талап етуі мүмкін, бірақ тіпті визуалды тексеру жалпы түсінік бере алады. Сауда немесе жолдар туралы ақпарат беру үшін көздер қарастырылады.

Кездесу

Детальдарды анықтау үшін кейбір дебиторлық материалдарды зерттедік. Дебитаж көп болғандықтан және жеке үлгілер әдетте диагностикалық емес болғандықтан, олар басқа артефакттерге жарамсыз деструктивті талдаудан өте алады. Нәтижелер жақсы болды, бірақ тамаша емес. Обсидиан және криптокристалл силикаттары деструктивті талдау үшін ең перспективалы материалдар болып көрінеді. Табиғи шыны материал ретінде обсидиан ерекше, өйткені сумен араласқанда, оның бетінде гидратацияланған перлиттің патинацияланған қабаты пайда болады. Сондықтан ескі сынықтарда жақында пайда болған жарақатқа қарағанда қалың қабаттар болады. Гидратацияның жылдамдығы ылғал мөлшері, температура және обсидианның химиялық құрамы сияқты факторларға байланысты, сондықтан бұл әдіс абсолютті даталарды бере алмайды. Алайда бұл әдістің басты артықшылығы - бұл даталау схемасында активтеуші себеп ретінде обсидианның қабыршақтануына сүйену. Криптокристалл силикаттары, мысалы, кремень және херт, кейде материалдың қабыршақты қасиеттерін жақсарту үшін жылумен өңделеді. Бұл қыздыру нөлдік нүкте ретінде пайдаланылуы мүмкін, ал материалдың соңғы қызған күнін бөліну жолын есептеу, термолюминесценция немесе кейбір сирек жағдайларда палеомагнетизм арқылы белгілеуге болады. Бұл абсолютті күндерді көрсетеді. Өкінішке қарай, мұндай құралдардың бәрі де жылумен өңделген жоқ, және жылумен өңделудің бәрі адам әрекетімен байланысты емес. Орман өрттері - адам әрекетінсіз тастарды жылумен өңдеудің бір жолы.