Кіріспе

Диксмуйд (нидерл. Diksmuide, фл. diksmyd) – Бельгиядағы қала және муниципалитет, Фландрия провинциясының Батыс Фландриясында орналасқан. Муниципалитет Диксмуйд қаласының өзінен және бұрынғы коммуналар – Беерст, Эсен, Кааскерке, Кейем, Ламперниссе, Леке, Ньюкапель, Оосткерке, Оудекапель, Первижзе, Синт-Якобс-Капель, Стуйвекенскерке, Владсло және Вуменді қамтиды. Қаланың батысындағы аумақтың көп бөлігі дренаждық арналармен тізілген полидерден тұрады. Аймақтың негізгі экономикалық қызметі – сүт шаруашылығы, ол Диксмуйдтың әйгілі майының өндірісін қамтамасыз етеді.

Ортағасырлық шығу тегі

9-ғасырдағы франктардың Дикасмута елді мекені Изер (Ийзер) өзеніне құятын шағын өзеннің сағасында орналасқан. Атауы голланд тіліндегі dijk (жағалау) және muide (өзен сағасы) сөздерінен құралған. 10-ғасырға қарай, шағын шіркеу мен базар орын алған. Қаланың жарғысы екі ғасырдан кейін берілді, ал 1270 жылы қорғаныс қабырғалары салынды. Ол кезде экономика негізінен ауыл шаруашылығына негізделген, сүт өнімдері мен зығыр экономиканың дамуын қамтамасыз еткен. 15-ғасырдан бастап Француз революциясына дейін Диксмуйд Нидерланды, Франция, Испания және Австрия арасындағы соғыстардың салдарынан құлдырады, бұл экономикалық белсенділіктің төмендеуіне әкелді. 1695 жылы Диксмуйдтің капитуляциясында француз әскері қаланы басып алды. 19-ғасыр тыныш және гүлденген кезең болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында неміс әскерлері Бельгия шекарасынан Арлонға жақын жерден өтіп, француз порттары Кале мен Дюнкеркті бақылауға алу үшін Солтүстік теңізге асықты. Изер шайқасы 1914 жылдың қазан айында басталды. Бельгиялықтар суды пайдаланып немістерді тоқтата алды; қазан айының соңында олар Изер өзенін тоқтап тұрған су бөгеттерін ашып, аймақты су басты. Осының нәтижесінде, өзен Бірінші дүниежүзілік соғыс бойында майдан шебіне айналды. Қалаға алғашқы шабуыл 1914 жылдың 16 қазанында жасалды және бельгиялық және француз әскерлерімен қорғалды, бұл шайқастың басталуын білдірді. Полковник Альфонс Жак Диксмуйдтің неміс әскеріне түсуіне қарсы тұрған әскерлерге жетекшілік етті. Бельгияның ауыр шығындарына қарамастан, баспасөз, саясаткерлер, әдебиет өкілдері және әскери шенділер үгіт-насихат арқылы бұл әрекетті стратегиялық және батырлық деп көрсетуге тырысып, қоғамдық пікірді қалыптастырды. Соғыс аяқталған кезде қала қиратылған күйінде қалды. Бірақ 1920 жылдары қала толығымен қайта жаңартылды.

Көрікті жерлер

Қаланың әкімшілігі мен көршілес Сент-Николас шіркеуі Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 14-15 ғасырлардағы готика стилімен толықтай қайта салынған. "Өлім траншеясы" (Dodengang), қала орталығынан шамамен, бельгиялық сарбаздар 1918 жылдың 28 қыркүйегіндегі соңғы шабуылға дейін ең қауіпті жағдайларда шайқасқан траншеялық жағдайды сақтайды. 1920 жылдары салынған Ысер мұнарасы бейбітшілік ескерткіші 1946 жылы қиратылды, өйткені ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік рәсімдер мен ынтымақтастық ортасы болды. 1950 жылдары жаңа мұнара салынды, онда Біріккен Ұлттар Ұйымының иелігіндегі Бірінші дүниежүзілік соғыс мұражайы орналасқан, онда горчица газының иісін сезінуге болады. Ысер мұнарасы сондай-ақ жыл сайынғы, бейбітшілік пен фламанд саяси автономиясының мерекесін өткізеді. Алайда, мұнара Еуропаның түкпір-түкпірінен келген неонацистермен байланысты болды, бірақ ұйымдастырушылар ақыры неонацистерді тыйым салуға қол жеткізді. Фламандтың радикалды фракциясы қазір бірнеше әскери зираттар Диксмуйде төңірегінде орналасқан, оның ішінде Владслоу неміс әскери зираты, қазір ол 25 000-нан астам неміс сарбазының соңғы бейіті және Кете Коллвицтің "Қайғыға батқан ата-аналар" атты әйгілі мүсіні орналасқан. Диксмуйдеде бұрын Weekblad van Dixmude деп аталатын өзінің апталық журналы болған.