Кіріспе

fad diet Фад диетасы Асқазандық диета (алкальді күл диетасы, сілтілік қышқыл диетасы, қышқыл күл диетасы және қышқыл сілтілік диета деп те аталады) - әр түрлі тағамдар организмнің рН-ның тепе-теңдігіне әсер етеді деген қате түсінікке негізделген, бір-бірімен байланысты диеталар тобы. Ол негізінен остеопорозды зерттеуге байланысты қышқыл күл гипотезасынан пайда болды. Диетаның жақтаушылары кейбір тағамдар организмнің қышқылдық деңгейіне (pH) әсер етеді деп санайды, сондықтан pH өзгерісін ауруларды емдеу немесе алдын алу үшін қолдануға болады. Алайда, олардың мәлімдемелерінде жалғандық бар, және диетаның айтылған механизмдерін растайтын ешқандай дәлел жоқ, оны диетологтар немесе басқа да денсаулық сақтау мамандары ұсынбайды. Бұл мәлімдемелер негізінен веб-сайттарда, журналдарда, тікелей пошта арқылы және кітаптарда таратылды және негізінен бейтаныс аудиторияға бағытталған. Бұл диетаның нұсқасы ет пен басқа ақуыздардан аулақ болумен қатар, өңделген тағамдардан, ақ қанттан, ақ ұннан және кофеиннен аулақ болуды ұсынады. Сондай-ақ, қышқыл ревматоидты артрит пен остеоартритке себепші болады және сілтілік диетаны осы жағдайларды емдеу үшін қолдануға болады. Бұл ұсынысты растайтын дәлелдер жоқ. Қышқылдыққа арналған зәр және / немесе сілекейді тексеру ағзаның қышқылдық деңгейін және аурулар қаупін өлшеу тәсілі ретінде ұсынылды. Оның жақтастары қанның қалыпты рН-і аздап сілтілік болғандықтан, тамақтанудың мақсаты осыған ұқсас болуы керек деп ұсынады. Бұл пікірді жақтағандар қышқыл шығаратын элементтерге бай тамақ денені қышқылдандырады, сонда аурулар пайда болады деп болжайды. Бұл ұсынысты Американың қатерлі ісік зерттеу институтының мәлімдемесінде "адам ағзасының химиясы туралы білгенімізге" қайшы келетін және "миф" деп атаған. Бұл диета энергияны арттыруға, салмақты азайтуға, қатерлі ісік пен жүрек ауруларын емдеуге көмектеседі деп айтылса да, бұл пікірлерді растайтын дәлел жоқ. Диетологтар мен басқа да денсаулық сақтау мамандары бұл диетаны ұсынбайды. Бұл диеталарды альтернативті медицинамен айналысатын дәрігерлер қолдап келеді. Адамның қанының рН-і қышқыл- негіз гомеостазының механизмдері арқылы 7,35-тен 7,45-ке дейін сақталады. 7, 45- ден жоғары деңгейі - алкалоз, 7, 35- ден төмен деңгейі - ацидоз деп аталады. Екеуі де өте қауіпті. Бұл диеталар қанның рН-ге әсер етуі мүмкін деген идеяны ғылыми зерттеулер қолдамайды және адам физиологиясына қайшы келетін сілтілік диеталардың қалай жұмыс істейтіні туралы дұрыс емес болжамдар жасайды. Ет, құс, ірімшік және дәнді дақылдардан аулақ диеталар зәрді көбірек сілтілі (биік рН) ету үшін қолданылуы мүмкін, бірақ бұл диеталардың әсерін тиімді болжау қиындықтары тамақты өзгертудің орнына дәрі-дәрмектерді қолдануды ұсынды. "Қышқыл күл" гипотезасы бір кездері остеопороздың тәуекел факторы деп саналды, бірақ қазіргі ғылыми дәлелдемелердің салмағы бұл гипотезаны қолдамайды.

Тарих

Диетаның рөлі мен оның несептің қышқылдығына әсері ондаған жылдар бойы зерттелді, өйткені физиологтар организмдегі сұйықтықтардың қышқылдығын бақылаудағы бүйректің рөлін зерттеді. Француз биологы Клод Бернард қоянның тамақтану режимін өсімдікпен қоректенуші (негізінен өсімдік) диетадан етпен қоректенуші (негізінен ет) диетаға ауыстыру несепті сілтіліден қышқылға айналдырғанын анықтаған кезде бұл әсердің классикалық байқауын жасады. Осы байқайдан кейін, кейінгі зерттеулер химиялық қасиеттері мен бомба калориметрінде жанған азық-түлік қалдықтарының құрауыштарының қышқылдықтарына назар аударды. "Тамақ күлі гипотезасы" бұл тағамдар метаболизмге ұшыраған кезде, денеде отта жанғанға ұқсас "қышқыл күлі" немесе "қалдық күлі" қалдырады деп ұсынды. 20 ғасырдың басында тамақтану ғалымдары бұл гипотезаны жетілдіре бастады, олар азық-түліктегі теріс зарядталған бөлшектердің (аниондар) және оң зарядталған бөлшектердің (катиондар) рөлін атап өтті. Хлорид, фосфат және сульфат құрамында көп тағам (барлығы да анион) қышқыл құраушы деп есептеледі, ал калий, кальций және магний құрамында көп тағам (барлығы да катион) сілті құраушы деп есептеледі. Басқа зерттеулер жаңғақ, шырша және арпа сияқты белгілі бір тағамдардың зәрдің рН-не ерекше әсер ететінін көрсетті. Бұл тағамдар зертханада сілтілі күлмен қамтамасыз еткенмен, оларда әлсіз органикалық қышқыл, гиппуритті қышқыл бар, бұл несептің қышқылданғанын тудырады. Саусақпен қышқылдың шығарылуына әсер ететін түрлі факторларды тануда соңғы уақытта жетістіктер болса да, тамақтануға негізделген несептің рН-ін болжау үшін қажетті егжей-тегжейлілік деңгейі әлі де қорқынышты. Нақты есептеулер әрбір тамақтың тағамдық компоненттерін, сондай-ақ әр адамға тәуелді болатын қоректік заттардың сіңіру жылдамдығын өте егжей-тегжейлі білуді қажет етеді, бұл зәрдің рН-ін тиімді бағалауды қазіргі уақытта мүмкін емес етеді.