Кіріспе

Камерундық саясаткер Рубен Ум Ньобе (1913 жылы 13 қыркүйекте 1958 жылы) - Камерунның отаршылдыққа қарсы көшбасшысы, француз армиясы 1958 жылы 13 қыркүйекте оның туған ауылы Бумньебельдің маки Бассадағы Ньонг-э-Келле департаментіне жақын жерде өлтірді. 1948 жылы 10 сәуірде ол Камерунның халық одағын (UPC) құрды, ол қарусыз күресті француз отаршылдық билігінен тәуелсіздік алу үшін қолданды.

Ерте балалық шағы

Камерунның ұмытылған әкесі деп аталатын Ум Ньобе 1913 жылы Камерунның Сонг Мпек қаласында дүниеге келген. Ол кезде Камерун Германияның билігі астында болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Камерунды Франция мен Ұлыбритания екіге бөлді. Нюбем Бассаның ауыл шаруашылығы аймағындағы отбасынан шыққан. Оның әкесі анимизмді дін ретінде ұстанатын ауылдың дәстүрлі діни қызметкері еді. Нюбе, оны білетін көптеген адамдар христиан деп санайды және шомылдыру рәсімінен өткеннен кейін Рубен деген христиан атын алды. Ум Ньобе елдің Франция басып алған бөлігіндегі пресвитериан мектептерінде білім алып, француз, басса, булу және до тілдерін үйренді. 26 жасында Эдеядағы университетке оқуға түседі. Бітіргеннен кейін көп ұзамай ол әйелі Мартаға үйленді. 1944 жылы университет оқуларын аяқтағаннан кейін ол заңгерлік құмарлығын жүзеге асыру үшін Эдея қаласында қалды. Ол мемлекеттік қызметкер болып, жас кезінде саясатқа қызыға бастады. 1930 жылдардың соңында ол Jeunesse camerounaise Française (JeuCaFra) -ға қатысады, бұл ұйым француз әкімшілігі нацистік пропагандаға қарсы тұру үшін құрған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Яундедеде француз мұғалімі және кәсіподақшы Гастон Доннат бастаған Камерун ұлттық тобы Марксистік зерттеулер тобымен араласты. Топтың миссиясы "нацизм, расизм және отаршылдыққа" қарсы бірдей күштермен күресу болды. Бұл Ум Ньобе үшін бұрылыс болды: "Мен алғаш рет ақ адамның дастарқанына отырдым: мен бұл Камерундағы үлкен оқиға деп санаймын. Мен оны ешқашан ұмытпаймын".

Кәсіподақ қызметі

Um Nyobé 1947 жылы Камерунның ағылшын және франкофондық аймақтарға бөлінуіне қарсы күрескен кәсіподақ Confédération générale du travail (CGT) ұйымына кірісті. CGT-нің күш-жігеріне байланысты Um Nyobé және CGT мүшелері тәуелсіздік туралы хабарды тарата бастады және отарлау мен құлдықты ақтайтын және қолдаған католик дінін айыптай бастады. Оның күш-жігері әртүрлі этникалық топтарды француздарға қарсы қарсылыққа біріктіруге мүмкіндік берді. Оған "Мподол Ион" деген ат қойылды, бұл басса халқының ана тілінде ұлттың өкілі немесе өкілі дегенді білдіреді. Достары оны "Мподол" деп атады, бұл "пайғамбар" дегенді білдіреді, өйткені ол пайғамбар ретінде басшылық ету және сөйлеу үшін Киелі кітапқа негізделген мандат болды. 1945 жылдың қыркүйегінде қоныс аударушылар Дуалада ереуілге қарсы көтеріліс кезінде атыс бастады, бұл ақырында көтеріліс болып шықты. Колониялық биліктің мәліметінше, өлім-жітімнің ресми саны 8 (және 20 жарақат алған), алайда бұл есеп дау тудырады. Одан кейінгі УСКК-ға және оның басшыларына қарсы репрессиялар белсенділердің жаңа буынын басшылықты өз қолдарына алуға итермеледі, 1947 жылы Ум Ньобе одақтың бас хатшысы болды. Ұйымдастыру деңгейінде ол төменнен әрекет ететін партия құру үшін "негізгі комитеттерді" нығайтуды қорғады және осы себепті "партия" емес, "қозғалыс" туралы айтуды жөн көрді. Қарулы күрес пен зорлыққа қарсы тұрып, ол өзінің жақтастарын бойкот, ереуіл және демонстрациялар сияқты бейбіт әрекеттерге шақырды. UPC-тің көпшілік кездесулері Камерунның ұлттық әнұраны мен "Марсельеза" әнін айтумен аяқталды, ал Ум Ньобе "Франция халқын француз отаршылдарымен" шатастырмағанын қайталады. Нюбе бастапқыда зорлық-зомбылыққа қарсы болды. 1952 жылы ол "қарулы күресті біржола Германия фашизмін жеңуге үлкен үлес қосқан камерундар жүргізді. Біз өз еркіндігімізді талап етіп, оған табанды түрде жетуіміз керек, бірақ қарулы күреспен қол жеткізе алмайтын негізгі бостандықтар енді жоқ. Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысында халықтардың өзін-өзі анықтау құқығы туралы айтылған. Дегенмен, ол планетаның басқа жерлерінде, егер жағдай қажет болса, қарулы күрес жүргізу құқығын мойындайды". Ол сондай-ақ Вьетнамның Вьет Мин және алжирлік FLN-тің "қаһармандық күресін" құттықтады.