Кіріспе

Котла Мохсин Хан () - Пакистанның Хайбер-Пахтунхва провинциясының Пешавар қаласында Кохат жолда орналасқан тарихи қақпа.

Тарих

Бір аңыз бойынша, оны 16 ғасырдың екінші жартысында Момандтың ардагері Мансабдар Арбаб Мұстаджаб хан екі танымал рухани тұлға - Хазрат Кака Сахиб Рахмкар мен Ахунд Дирвайза Бабаның қатысуымен құрған. Бастапқыда ол 10 гектар жерге таралған. Бұл үш қабатты ғимарат. Екінші қабатта кішкентай бөлмелер мен үй-жайлар, ал үшінші қабатта екі бөлмемен бірге күзет бекеттері орналасқан. Арбаб Мұстаджаб Пешуавар қаласының маңында тұратын тайпалық дауларды шешуге арналған. Кейіннен резиденция Мустаджаб ұрпақтарының бірі Арбаб Мохсин Хан Момандтың есімімен аталды. Тағы бір аңызда айтылғандай, моғол патшасы Аурангезеб Аламгир Хушалхан Хаттақты тұтқындаған кезде, Арбаб Мустаджаб Хан оны босатып, өз қатерімен өз котласында қонақ етіп ұстап, кейін Хушалханды Делиге ертіп барды. 1823 жылы сикхтар Пешаварды басып алған кезде, олар тарихи Котла қақпасын өртеп жіберді. Бірақ Мұстажабтың басқа ұрпағы Абдул Кәрім хан оны қайтадан салдырды. Арбаб Халим хан, Котла қақпасының иесі, бұл жазушыға соңғы моғол губернаторы Наваб Насыр ханның Иран патшасы Надир Шах Афшарды қарсы алып, оған 1741 жылы Пешаварға барған кезде Пешавар кілті сыйлағанын айтты. Бұл Пешавардағы Моғол империясының аяқталғанын білдірді. Котла Мохсин ханда 17 ғасырда өмір сүрген классикалық пашту суфи ақыны Мазаулла хан Момандтың мекені болған.