Кіріспе

Бразилиялық католик діни қызметкері және өнертапқышы (1861-1928), Роберто Ланделл де Моура (Роберто Ланделл) (21 қаңтар 1861 - 30 маусым 1928), жалпыға белгілі Роберто Ланделл, Бразилиялық католик діни қызметкері және өнертапқышы. Ол 1880 жылдары жақсартылған мегафон құрылғысы мен фотофонды (жарық сәулелерін пайдалана отырып) біріктіретін ұзақ қашықтыққа арналған аудио тарату құрылғысын әзірлеуге жасаған әрекетімен танымал. Ланделл 1900 жылдардың алғашқы онжылдығында Бразилия мен АҚШ-та патенттер алды, онда ол радио толқындарды пайдалана отырып, дауысты жеткізе алады деп мәлімдеген дизайндарды да қамтыды.

Ерте өмір

Роберт Ланделл де Моура 1861 жылы Бразилияның Порто-Алегре қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Игнасио де Мура болды, оның бес ағасы болды: Жоао, Эдмундо және Рикардо (барлығы да дәріханашы), доктор Игнасио Ланделл, дәрігер және Педро Ланделл де Мура, Сао-Паулу саудагері. 1886 жылы Римде католик діни қызметкері болып тағайындалды, сонымен қатар физикалық ғылымдар бойынша зерттеулер жүргізді.

Эксперименттік жұмыстар

Ланделл 1893-1894 жылдары Кампинас пен Сан-Паулуда сымсыз байланыс бойынша тәжірибелер жүргізе бастады. Бір биографиялық шолуда оның "аппаратын Порто-Алегреде ойлап тапқаны" және 1896 жылы Сан-Паулуға келгеннен кейін, адам дауысын ауа арқылы тарату мақсатына жету үшін алдын ала тәжірибелер жүргізе бастағаны" айтылған. Көп ұзамай газеттің 1900 жылғы 16 маусымдағы санында Ланделлдің Лүптонға демонстрация алдында жіберген хатының мәтіні басылып шықты, онда ол өзінің көптеген өнертабыстарының тек бесін ғана көрсете алатыны айтылды: "Телаксиофон", "Калеофон", "Анематофон", "Телеттон" және "Эдифон". 1907 жылы "Бүгінгі Бразилия" газетінде осы құрылғылардың ағылшын тіліндегі сипаттамасы берілген: "Телаксиофон" ("телаксиофоно" және "телаксиофон" деп те жазылады) "телефонның соңғы сөзі болып табылады, өйткені ол сөздерді берік және түсінікті түрде жеткізеді, сонымен қатар онымен үлкен қашықтыққа телефон соғыу практикалық және экономикалық шындыққа айналады". Caleofono (сонымен қатар "caleophono", "kaleophono" және "kaleophone") "сүйекпен жұмыс істейді және шақыру үшін қоңырау шалудың қажеті жоқ, артикуляцияланған дыбыстарды немесе аспапты тыңдаудың ерекшелігін ұсынады". Анематофон ("анематофоно" және "анематофон" деп те жазылады) және телетитон "сусыз телефондар. Бұл аппараттардың кемелді жұмыс істеуі, олардың ойлап тапқандарының айтуынша, мүлдем жаңа және өте қызықты заңдылықтарды ашады". Эдифоно (сонымен қатар "эдифоно" және "эдифон" деп те жазылады) "паразиттік тербелістердің фонограммадағы дауысын тазартып, жұмсарта отырып, оны табиғи дауыс сияқты қайталайды". Доктор Хосе Родригес Боте бұл баяндамаға қарсылық білдірді, ал 1900 жылдың 16 желтоқсанындағы "La Voz de España" санында Ланделлдің Гораудфонды пайдаланған негізгі технологияны әзірлеу үшін құрметке лайық екендігі туралы хат жазды. Ботедің хатында Ланделлдің бірнеше жылдар бойы жалғыз өзі жұмыс істеп, алдыңғы қатарлы сымдық және сымсыз телеграфия мен телефон жабдықтарын жасағанын, бірақ оған "Бразилияның көрнекті ұлы" деген атақ берілмейтінін көрсетті.

Кейінгі өмірі

Ланделл АҚШ патенттерін алғаннан кейін Бразилияға оралды. 1905 жылдың 11 наурызындағы "Жорнал до Коммерсио" журналында оның өнертабыстары "жеңілдікпен 30 - 50 шақырымға, тіпті одан да үлкен қашықтыққа жетуі мүмкін" деп жазылған. 1905 жылдың желтоқсанында ол Сан-Паулу штатының заң шығару органына эксперименттерді қолдау үшін қаражат сұранысын ұсынды, бірақ бұл мақұлданбады. Осыдан кейін ол алыс қашықтықтан хабарласуды зерттеуді тоқтатты. Кейіннен шыққан хабарларға сай, ол "Телефодрама" немесе "Алыстан көру" атты фильмнің идеясын әзірлеуде еді. Сондай-ақ, ол фотосурет зерттеулерін жүргізді және Кирлиан фотосуретіне ұқсас әсерлер туралы хабарлады. 2011 жылдың 21 қаңтарында Бразилия Ланделлдің туғанына 150 жыл толуына арналған марка шығарды, онда ол 1904 жылы АҚШ-тағы патенттерінің бірінде сипатталған құрылғыны қолданатыны көрсетілген.