Кіріспе
Француз мемлекет қайраткері Лазар Ипполит Карно (6 қазан 1801, Сент-Омер – 16 наурыз 1888) – француз саясаткері. Ол термодинамиканың негізін қалаушы Сади Карноның кіші інісі және революциялық саясаткер және генерал Лазар Николас Маргарита Карноның екінші ұлы, ол Наполеон үкіметінде де қызмет еткен, сондай-ақ француз президенті Мари Франсуа Сади Карноның әкесі болды.
Lazare Hippolyte Carnot (6 October 1801, Saint Omer – 16 March 1888) was a French politician. He was the younger brother of the founder of thermodynamics Sadi Carnot and the
second son of the revolutionary politician and general Lazare Nicolas Marguerite Carnot, who also served in the government
of Napoleon, as well as the father of French president Marie François Sadi Carnot.
Ерте өмір
Гипполит Карно Па-де-Кала аймағындағы Сан-Омер қаласында дүниеге келген. 1815 жылы Наполеонның соңғы жеңілісінен кейін оның әкесі елден қуылды. Гипполит Карно бастапқыда әкесімен бірге эмиграцияда өмір сүрді, 1823 жылы ғана Францияға оралды. Активті саяси өмірге қатыса алмай, ол әдебиет пен философияға көшті, 1828 жылы Вильгельм Мюллердің неміс тілінен аударған «Chants helléniens» жинағын жариялады, ал 1830 жылы «Exposé de la doctrine Saint Simonienne» еңбегін шығарды және Сент-Симоншылдардың «Le Producteur» журналымен ынтымақтастық етті. Ол бірнеше рет Ұлыбританияға сапар шекті және Еуропаның басқа елдерін аралады.
Шолу
1839 жылы наурыз айында Людовик Филипп палатаны таратудан кейін, ол Париж депутаты болып сайланды (1842 және 1846 жылдары қайта сайланды) және Луи Филиппке қарсы партияның жетекшілерінің бірі ретінде Радикалдық солшылдар тобында отырды. 1848 жылдың 24 ақпанында ол республиканы қолдады. Альфонс де Ламартин оны уақытша үкіметте білім министрі етіп тағайындады, ал Карно бастауыш мектеп жүйесін ұйымдастыруға кірісіп, міндетті және тегін бастауыш білім беру туралы заң, сондай-ақ қыздардың орта білім алуына қатысты заң жобасын ұсынды. Ол "министр мен мектеп мұғалімі – республика ғимаратының екі тірегі" деп санай отырып, толығымен зайырлы мектептерге қарсы болды. Осы позициясының нәтижесінде ол оңшылдардың да, солшыл республикашылдардың да наразылығын тудырды және 1848 жылдың 5 шілдесінде отставкаға кетуге мәжбүр болды. Ол 1851 жылдың 2 желтоқсанындағы төңкеріске қарсы наразылық білдіргендердің қатарында болды, бірақ Луи Наполеон оны қуғынға салмады. Ол императорға адал болуға ант беруден бас тарту үшін 1864 жылға дейін заң шығару корпусында (Corps Législatif) отырудан бас тартты. 1864 жылдан 1869 жылға дейін республикалық оппозицияда белсенді қатысты. 1869 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады. 1871 жылдың 8 ақпанында Сейн және Уаз департаментінен депутат болып сайланды. Ол республикалық солшылдар парламенттік тобына қосылып, 1875 жылғы Конституциялық заңдарды әзірлеуге қатысты. 1875 жылдың 16 желтоқсанында Ұлттық Ассамблея оны өмір бойына сенатор етіп тағайындады. Ол үлкен ұлы Мари Франсуа Сади Карно республика президенті болып сайланғаннан кейін үш айдан кейін қайтыс болды. Ол «Le Ministère de l'Instruction Publique et des Cultes, depuis le 24 février jusqu'au 5 juillet 1848» еңбегін жариялады, сондай-ақ «Карно туралы естеліктер» (2 том, 1861–1864 жж.), «Барер де Виузак туралы естеліктер» (Дэвид Анжерспен бірлесіп, 4 том, 1842–1843 жж.) жарық көрді. Оның екінші ұлы Мари Адольф Карно (1830 ж.т.) көрнекті тау-кен инженері және 1899 жылы École des Mines мектебінің директоры болды, ал аналитикалық химия саласындағы зерттеулері оны француз ғалымдарының алдыңғы қатарына қойды. 1895 жылы Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.