Кіріспе

NS1 тұмау ақуызы (NS1) - А, В және С типті тұмау вирустарының NS ген сегменттерімен кодталған вирустық құрылымды емес ақуыз. Бұл сегменттің кодтауында сондай-ақ ядролық экспорттық белок (NEP), ресми түрде NS2 белогы деп аталады, ол тұмау вирусының рибонуклеопротеин (RNP) кешендерінің ядродан экспортталуын қамтамасыз етеді, онда олар жиналады.

Сипаттамалары

А вирусының NS1 түрі 26 000 Дальтон протеинінен тұрады. Ол жасушалық мРНК- ның полиаденильдеуін, мысалы интерферон мРНК- ның жетілуін және трансляциясын болдырмау үшін, вирусқа қарсы қарсы жауаптарды болдырмау үшін болдырмайды. NS1 сондай-ақ U6 шағын ядролық РНК (snRNA) дің тұқымдық бүгілген аймағына байлану арқылы пре- мРНК- ның тігілуін те те тежеуі мүмкін. Сонымен қатар, NS1 вирусты жұқтырған жасушадағы интерферонды тежеуге қабілетті, бұл вирустың дамуына кедергі келтірмейді. NS1 dsRNA- мен де байланысады. NS1 белогының мутанттарымен байланыстыру сынақтары NS1 белогының РНК- мен байланыстыру доменінің dsRNA- мен сондай-ақ polyA және U6 snRNA- мен байланысу үшін қажет екенін анықтады. Сонымен қатар, dsRNA U6 snRNA-мен NS1 ақуызына байлану үшін бәсекелесіп, екі РНК-ның ақуыздағы бірдей байлау орнын бөлісуіне сәйкес келеді. NS1 ақуызы dsRNA- мен байланысуының салдарынан dsRNA- белсендірілген протеинкиназаның (PKR) ин витро активтелуін тежейді. Бұл кинеза эукариоттық трансляцияны бастау факторының альфа- кіші бірлігін фосфорилирлейді (elF2alpha), бұл трансляцияны бастау жылдамдығының төмендеуіне әкеледі.

Құс

Қазіргі уақытта Оңтүстік-Шығыс Азияда құс және су құстарында таралатын жоғары патогенді құс H5N1 вирусының NS1 ақуызы штаммның өрістеген вируленттілігіне жауапты деп есептеледі. H5N1 NS1 бір амин қышқылының 92 позицияда өзгеруімен сипатталады. Амин қышқылын глютамин қышқылынан аспартик қышқылына ауыстыру арқылы зерттеушілер H5N1 NS1 әсерін жоя алды. NS1 геніндегі осы бір ғана амин қышқылының өзгеруі H5N1 тұмау вирусының патогенділігін едәуір арттырды. Алайда, H5N1 NS1 функциясы бойынша 92 қалдық әсері күмәнді болып көрінеді, бұл туралы Nature Medicine редакторлары атап өткендей: Жоғарыда аталған мақалада H5N1 вирустарының SJPL жасушалық желісінде интерферонға төзімді екендігі туралы хабарланған. жақында америкалық типті мәдениеттер жинағынан алынған SJPL жасушалық желісінің аликвоттары микоплазмамен қатты ластанғанын анықтады. Түпнұсқа мақалада қолданылған жасушалардың микоплазмалық жағдайы белгісіз болса да, олардың ластанғанын жоққа шығаруға болмайды. Екіншіден, SJPL жасушалары бастапқыда шошқалардан шыққан деп мәлімделген, бірақ соңғы талдау олардың маймылдардан шыққандығын көрсетті. Үшіншіден, Нгунжири және басқалар.

Патогенділік

NS1 тұмау А вирустарының патогенділігіне қатысы бар екендігі бұл вирустарды әлсірету үшін жақсы нысанаға айналдырады. Бірнеше зерттеулер NS1 ақуыздарының ішінара жойылған тұмау вирустарының әлсірегенін және ауру тудырмағанын, бірақ тышқандар, шошқалар, жылқылар, құстар мен макактарды қоса алғанда, әртүрлі түрлерде қорғаныш иммундық реакциясын тудыратындығын көрсетті. NS1 ақуыздарының ішінара жойылған тұмау вирустарының әлсірегені он жылдан астам уақыттан бері белгілі болғанмен, тұмау А вирустарының бір NS1 қысқарту нұсқасынан басқасының бәрі in vitro мутагенез арқылы пайда болды. Ван және басқалар. Бір қызығы, жаңа түрлер тұмауға қарсы вакцинаның жақсы үміткері болып табылды. NS1 ақуызын қысқарту арқылы тұмау вирустарын әлсірету қабілеті құс пен адамға арналған келесі буынның тірі әлсіретілген тұмау вакциналарын жобалау мен әзірлеуде жаңа тәсіл ұсынады.