Кіріспе

Андреевский собор - Санкт-Петербургте салынған соңғы барокколық собор. Собор Ұлы Петр кезінде Ресейдің алғашқы рыцарлық орденінің, әулие Андрейдің шіркеуі ретінде құрылған. Солтүстік елдердің ең әйгілі сәулетшісі Никодим Тессин кіші Лондондағы Қасиетті Пауыл соборына ұқсайтын және ұзындығы 430 футтан асатын шіркеуді жобалауға шақырылды. Тесин жобаларын ұсынған кезде патша қайтыс болып, қымбат жоба тоқтатылды. Екі жылдан кейін Санкт-Петербургтің қалалық сәулетшісі Джузеппе Треццини он екі колледждің ғимаратының артындағы аумақты ағаштан тазартып, кішігірім ағаш шіркеу салдырды, оны Феофан Прокопович 1732 жылы 8 қазанда Әндір атаның атынан құттықтады. Бұл стильдік претензиясы аз, қатаң рационалды құрылым болды. Императрица Анна шіркеуге жиһаздарды сыйға тартқан, ал православиелік қолдану үшін қажетті икона экран көршілес Меншиков сарайының часовнясынан алынды. Ағаш шіркеудің саны өсіп келе жатқан қауымға үй бола алмайтындай шағын болғандықтан, Треццини тас шіркеуді жобалады, ол ағаш собордың жанында 1740 жылы 2 шілдеде құрылды. Шіркеудің қабығы бес жыл ішінде тұрғызылды, бірақ безендіру жұмыстары 1760 жылға дейін оның құлшылыққа бағышталуына жол бермеді. Бұл жерде Михаил Ломоносов пен Василий Тредяковский 1745 жылы 30 шілдеде Императорлық Ғылым академиясының профессоры болып ант берді. Үш қасиетті адамның есімімен салынған ғимарат әлі де тұр. 1761 жылы 4 шілдеде ағаш соборды найзағай соқты да, өртеніп кетті. Архитектор Александр Уистке (1722-94) жаңа тас соборды жобалау міндеті жүктелген. Қасиетті жері 1764 жылы 18 шілдеде салынған, бірақ оны салуға 22 жыл кетті. Кейінге қалдыру 1766 жылы 6 тамызда оның куполасының құлауына байланысты болды, бұл апат сәулетшінің қамауға алынуына әкелді. 1780 жылы 21 наурызда бес күмбезді пастельді қызғылт түсті собор құрметіне берілді. Собордың безендіруі тыныш (сурет), бірақ император Павел, ең көне орыс рыцарлық орденінің шіркеуі ретінде оның маңыздылығын қайталап, кіреберіс екі періштемен жүретін тәртіпті бейнелейтін рельефпен безендірілген. 1813 жылға дейін соборда патшаға арнайы орын бөлінген. Пирамида тәрізді қоңырау мұнарасы шіркеуге асханамен жалғастырылған, 1784 жылы екі қабатта салынған 86 және бұрын он қоңыраумен мақтанатын, олардың ең үлкенінің салмағы төрт тоннадан асатын. Қонақ үйдің жоғарғы бөлігі 1850 жылы қайта жаңғыртылды. Жеті жылдан кейін собордың ішкі бөлігі қайта жаңартылып, 18-ғасырлық икона экран кеңейтілді. Нева өзенінің арғы жағындағы алғашқы тұрақты көпір 1850 жылдары салынғанда, көпірдегі шіркеу собормен байланысты болды. 1917 жылғы Революциядан кейін большевиктер шіркеуден көптеген құнды заттарды тартып алды. 1924 жылы 24 сәуірде бірнеше жүз ғибадат етуші иконаларды қорғауға тырысты және "иес алу комитетінің" мүшелерімен қақтығысты. Қақтығыстардың салдарынан собор қайта жаңартушыларға берілді, бұл мемлекет қолдаған христиандық пен коммунизм идеалдарын татуластыруға тырысқан секта. 1938 жылы 16 мамырда собор жабылып, оның діни қызметкерлері тұтқындалып, қоңыраулар жойылды. Алайда, барокко стиліне тән таңғажайып иконостас қалпына келтірілді, ал патриарх Никон мен патша Алексейдің портреттері бар XVII ғасырдағы икона Ресей мұражайына жеткізілді. Ленинградты қоршау кезінде күмбезде айналаны қарқынды бомбалаудан қорғауға көмектесетін оқ-дәрілер орнатылған. 1992 жылы Андрей соборы мен Үш қасиетті еркек шіркеуі орыс православие шіркеуі иелігіне қайтарылды. 2001 жылы шіркеу алдында абыройы қалпына келтірілген қасиетті Андрей орденінің 300 жылдығына арналған обелиск ашылды.