Кіріспе

Ұлттық құрама футбол сайысы Англия мен Германияның ұлттық футбол командалары бір-бірімен 19 ғасырдың соңынан бастап, 1930 жылдан бастап ресми түрде ойнайды. Екі команда 1899 жылы қарашада алғаш рет кездесті, Англия Германияны төрт рет жеңді. Англия мен Германия (немесе Батыс Германия) арасындағы маңызды матчтарға 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатының финалы, 1990 жылғы ФИФА әлем чемпионатының жартылай финалы және 1996 жылғы УЕФА Еуропа чемпионаты және 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатының он алтылық финалы және УЕФА Еуропа чемпионаты 2020 жатады. Англия жұртшылығы, футбол жанкүйерлері және әсіресе газеттер Англия мен Германия арасындағы футбол бәсекелестігін дамытты деп санайды, бірақ бұл негізінен ағылшын құбылысы, өйткені неміс жанкүйерлерінің көпшілігі Голландияны немесе Италияны дәстүрлі футбол бәсекелестері деп санайды. Бұл мақалада Германия футбол құрамасына қатысты сөздер Германияның қайта бірігуінен бұрынғы Батыс Германия футбол құрамасын қамтиды.

Алғашқы кездесулері

Футбол ассоциациясы (ФА) 1899 жылы қарашада Англия командасының Германия мен Австрияда төрт ойын турнесін ұйымдастырды. Англия командасы 1899 жылы 23 қарашада Берлинде Германия құрамасымен ойнады, ал неміс командасы 1:0 есебімен жеңілді. Екі күннен кейін немқұрайлы өзгерген неміс жағы 102 жоғалтты. Үшінші және төртінші кездесулер Прага мен Карлсруэде Австрия мен Германияның біріккен командаларына қарсы өткізілді, Англия 6-0 және 7-0 есебімен жеңіске жетті. Бұл ойындар "ресми" деп санала алмайды және Германияда "прото халықаралық матчтар" (Ur Länderspiele) деп аталады, өйткені оларды Берлиннен өңірлік федерация ұйымдастырды және Германия футбол федерациясы (DFB) 1900 жылдың 28 қаңтарына дейін құрылған жоқ. Екінші жағынан, DFB 1908 және 1913 жылдар аралығында Англияның ұлттық әуесқой футбол құрамасына қарсы өткізілген төрт матчты Англияға қарсы ресми матчтар деп санайды, ал FA мұны істемейді. Екі команда арасындағы алғашқы халықаралық кездесу 1930 жылы 10 мамырда Берлинде өткен жолдастық кездесу болды. Англия ойынды 1:0 және 2:0 есебімен бастап тұрды, бірақ ойыншысынан жарақат алғаннан кейін 3:0 есебімен артта қалды, кейін Дэвид Джектің соңғы голы ұпайды 3:0 есебіне жеткізді, бұл ойынның аяқталуы болды. Екі команда арасындағы келесі матч 1935 жылы 4 желтоқсанда Лондондағы Уайт-Харт-Лейнде өтті. Бұл Англия командалары арасындағы алғашқы халықаралық матч және 1933 жылы Адольф Гитлер мен нацистер билікке келгеннен бері бірінші матч болды. Бұл ойынның нацистік режимнің үгіт-насихат шарасы ретінде пайдаланылуы мүмкін екендігі туралы британдық кәсіподақ конгресінің наразылықтарын жариялаған "Обсерватор" газеті. "Жақында Германияда осы матчқа қарағанда ешқандай спорттық оқиғаға аса үлкен мән берілмеген. 7500-8000 неміс Дувер арқылы сапар шегеді, ал арнайы пойыздар оларды Лондонға жеткізеді. Бүкіл Германияда таралған сипаттама TUC бас хатшысы сэр Уолтер Цитрин ішкі істер министрі сэр Джон Саймонға жазған хатында "Лондонға келетін осындай үлкен және мұқият ұйымдастырылған нацистік контингент бұл елдің тұрғындары арасындағы келушілер бұл іс-шараны саяси маңызды деп санайды деген ойды растауы мүмкін" деді. Алайда, Англия 3:0 есебімен жеңген матч туралы келесі аптада сол газетте былай деп жазылды: "Ағылшын мен неміс командалары аптаның ортасында Тоттенхэмде ойнағандықтан, тіпті ең ескі ардагерлер де халықаралық кездесуді еске түсіре алмады, ол әркімнің жақсы мінезімен ойналған". Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын екі команда арасындағы келесі ойын қайтадан Германияда, 1938 жылы 14 мамырда Берлиндегі Олимпиада стадионында 110 000 адам алдында өткізілді. Бұл Англияның 1990 жылға дейін біріккен неміс командасына қарсы соңғы ойыны болды. Бұл екі команда арасындағы алғашқы кездесулердің ішіндегі ең даулысы болды, өйткені ойын басталғанға дейін ағылшын ойыншыларына Сыртқы істер министрлігі өздерінің қонақтарына қатысты нацистік салют жасауды тапсырды. Ойыншылардың бұл жағдайға қаншалықты мойынсұнғаны талқылану мәселесі болды, 2001 жылы The Observer журналында олар "бәлкім, жай ғана бей-жай ойыншылар (соғыстан кейінгі естеліктер жарияланғанда, күмәнсіз, көтеріліс деңгейіне дейін батылдық танытқан) " деп болжалды. 2003 жылы жарияланған BBC News Online сайтындағы хабарда салют "екі ай бұрын Австрияны басып алған Германияның қасқырлар қатарына қосылған мемлекет емес екенін көрсету үшін жасалғаны" айтылған. Достық ойын Чемберленнің Гитлермен "Біздің заманымыз үшін бейбітшілік" келісімінің жолын тазалауға көмектесті, бұл өз кезегінде Германияның Чехословакияға шабуылға түсуіне әкелді". Англия матчты 6-3 есебімен жеңді, бірақ неміс жазушысы Ульрих Линдердің айтуынша, "Гитлер үшін шабуылдаушылар" кітабының авторы: "Ол кезде Англияға жеңілу әдеттегідей емес еді, өйткені сол кезде барлығы [оларға] жеңілді. Гитлер үшін осы ойынның үгіт-насихат әсері барлық нәрседен маңызды болды". Англия футболшылары гол соққанда қуанып, ал төреші доп жерге тиген кезде сызықтан өтіп кеткен-жетпегенін білмеді. Линейник Тофик Бахрамовпен келіскен соң, төреші Англияға гол соқты. Баһрамов, Кеңес Одағынан шыққан, шын мәнінде Әзірбайжаннан болса да, ағылшынның танымал мәдениетінде "орыс желісі" ретінде аталып, атақты болды. Англия 2004 жылы қазан айында Әзербайжан құрамасымен әлем чемпионатына іріктеу матчы кезінде Баһрамовтың есімі берілген стадионда ойнаған кезде, ойынға барған көптеген Англия жанкүйерлері 1993 жылы қайтыс болған ресми адамның қабірін көрсетуді сұрады, сонда олар оған ...

197089: 1970 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

Алайда, екі команда арасындағы келесі бәсекелестік кездесу, 1970 жылы Мексикада өткен ФИФА әлем чемпионатының ширек финалында, әлдеқайда көп айтылды және есте қалды. Англия 2-0 есебімен алда тұрды, бірақ Беккенбауэр мен Уве Силер екінші таймда 2-0 есебімен теңесті. Қосымша уақытта Джефф Херст құпия түрде гол соқты, содан кейін Герд Мюллер қосымша уақытта 32 есебімен жеңіске жетті. Англия өздерінің қақпашысы Гордон Бэнксті аурудан айырып, әлсіреп қалды, сонымен қатар олардың жетекші ойыншыларының бірі Бобби Чарлтонды алмастырды, ал немістер өздерінің оралуының ортасында болды. Макилванни бес күннен кейін жеңіске ұшыраған кезде былай деді: "Сэр Альф Рамзидің командасы сырқатқа ұшыраған, өйткені көпшілік көрген ең жақсы қақпашы науқас болды, ал сәл ғана сәл кем талантты адам оның кенеттен көтерілуіне қатты ұшырады. Спортта апат жиі өзінен-өзі тамақтанады, бірақ бұл өте сұмдық мысал болды". Нәтижесінде, ағылшын мораль үшін психологиялық жағынан зиянды болды, өйткені The Guardian газетінде 2006 жылы сипатталған: "Төрт күннен кейін Гарольд Уилсон лейбористердің жалпы сайлаудағы жеңілісін жеңіліске кінәлады. Бұл Германияның 20 жыл бойы футболды үстемдік етіп, Англияның құлдырауының басталуы болды". Екі жылдан кейін командалар Еуропа чемпионатының ширек финалында тағы да кездесті, ол кезде үйде және қонақта өткізілді. Англия 1972 жылы 29 сәуірде Уэмблиде үй ойындарында 3-1 есебімен жеңілді, ал 13 мамырда Батыс Германияда 0-0 есебімен тең түсіп, жарыстан шығып қалды. 2001 жылы "The Observer" газетінде былай делінген: "Англия Мексикада жеңіске жетпеу мүмкіндігінен айырылған шығар, бірақ ақталу үшін себептер де болды. 1972 жылы ешқандай ақталу жоқ еді. Батыс Германия Англияны тек Еуропа чемпионатынан шығарып тастаған жоқ, олар Уэмблиге келіп, Англияны толықтай жеңді".

Клуб деңгейі

Ұлттық командалар арасындағы бәсекелестікке қоса, ағылшын және неміс клуб командалары әртүрлі еуропалық клубтық жарыстарда көптеген жағдайда кездесті. Англия клубтық футбол кездесулерінде басымдыққа ие.

Финалдар

Басқа да естен кетпес матчтар - 1975 жылғы Еуропа кубогының даулы финалы, онда Бавария Лидс Юнайтедті жеңді, өйткені соңғысы француз төрешісі айыппұл талаптарын қабылдамады, ол Питер Лоримердің аула сыртынан соққан голын да қабылдамады. 1977 жылғы Еуропа кубогының финалынан басқа, Ливерпуль Мёнхенгладбахты жеңді, олар 1973 жылғы УЕФА кубогының финалында және 1978 жылғы Еуропа кубогының жартылай финалында кездесті. Ливерпуль 1973 жылы жеңіске жету жолында төрт неміс командасын жеңіп шықты. Анфилдте өткен алғашқы кездесуде Ливерпуль 3:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ Боруссия Мёнхенгладбах жарты уақытқа дейін 3:2 есебімен жеңіске жетті. Қызылдар екінші таймда ұсталды. Астон Вилла 1982 жылы Роттердамда өткен Еуропа кубогының финалында "Бавария" Мюнхенді жеңді. 1999 жылы Чемпиондар лигасының финалында Манчестер Юнайтед пен Баварияның арасындағы кездесуде Юнайтед 1:0 есебімен артта қалып, кейіннен 2:1 есебімен жеңіске жетті. 2012 жылдың 19 мамырында "Бавария" "Челси" клубымен Чемпиондар лигасының финалында кездесті. "Бавария" командасы "Альянц Аренада" жеңіске ұшырады; бұл ойын "Finale dahoam" ("үйде финал" деген бавариялық) деп аталды, өйткені бұл кез-келген команданың үйінде турнирдің финалын екінші рет ойнағаны. Ойын қосымша уақыттан кейін 11 тең аяқталып, 43 айыппұл салуымен шешілді. Баварияның командасы екі жақтың арасында басымдықты болды, бірақ Челсидің қорғанысын бұза алмады. Боруссия Дортмундтың 1965-1966 жылғы Еуропа кубогының жеңімпаздары Кубогының иелері Вест Хэм Юнайтед пен Ливерпульді (Глазгодағы финал) жеңгені, Вест Хэмнің бір жыл бұрын осы жарыстың финалында Уэмбли стадионында ТСВ 1860 Мюнхенді жеңгені естен кетпес болды. Сондай-ақ, 1998 жылы "Челси" финалда "Штутгартты" жеңген болатын.

Басқа да маңызды матчтар

Лидс ақырында күтпеген және таңқаларлық жағдайларда неміс командасын (ВфБ Штутгарт) жояды. Неміс 1992-1993 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының бірінші раундында саяхатта гол салу ережесі бойынша біліктілік алғаннан кейін, UEFA қайтару аяғын 30 есебімен Лидс Юнайтедке берді, өйткені Штутгарт қосымша шетелдікті алаңға шығарды, осылайша сол кездегі еуропалық бәсекелестік ережелерін бұзды. Қосынды 33 болғандықтан, қайталау тапсырылды. Лидс "Барселонаның" "Камп Ноу" стадионында өткен қайта ойында 2:1 есебімен жеңіске жетті. Боруссия Дортмунд 1996-1997 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының жартылай финалында Манчестер Юнайтедті үйде де, үйде де 1:0 есебімен жеңді, олар жеңді, Юнайтед екі аялдамада да, әсіресе Олд Траффордта өткен қайтару аялдамасында көптеген мүмкіндіктерді ысырап етті. 2015-16 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасында "Бавария" "Арсеналды" топтық кезеңде 5:1 есебімен жеңді. Келесі жылғы жарыста олар 16 раундта тағы да кездесті, онда "Бавария" үйде және саяхатта 102 жиынтық жеңіске жетіп, ұпай сызығын қайталады. 2019 жылдың 1 қазанында "Бавария" 2019-20 УЕФА Чемпиондар Лигасының матчында "Тоттенхэм" клубын 7:2 есебімен жеңді. Брайан Клаудың ашық сөйлегені туралы мәлімет бар, ол ешқашан неміс жағына жеңілген емес және ол немістер соғыста әкесіне жасаған әрекетіне ризашылық білдірді. Клауф 1979 жылы жартылай финалда "Сити Граундта" 3-3 есебімен тең түсіп, "Ноттингем Форест" клубының бірінші Еуропа кубогын жеңіп алуына жол ашты. Сондай-ақ, ағылшын лигасы командалары мен Шығыс Германия клубтары арасында кейбір кездесулер болды, олар көбінесе ағылшын жақтарының пайдасына аяқталды, бірақ бұл қарсыластар Батыс Германия клубтарына қарағанда аз көрнекті болды.

Ойыншылар

Екі елдің арасындағы бәсекелестік олардың әрқайсысының ұлттық құрамаларының бір-бірінің ішкі лигаларында ойнауына кедергі келтірмеді, көптеген белгілі неміс ойыншылары Англияда ойнады, соның ішінде Берт Траутман (Манчестер Сити), Юрген Клинсман (Тоттенхэм Хотспур), Йенс Леман (Арсенал), Майкл Баллак (Челси), Месут Озил (Арсенал), Лукас Подольски (Арсенал), Жером Боатенг (Манчестер Сити), Бастиан Швейштейгер (Манчестер Юнайтед) және Илькай Гюндёган (Манчестер Сити). Траутманн 1956 жылы Футбол жазушылар қауымдастығының "Жыл футболшысы" атағына ие болды. Ол мойны жарақаттануына қарамастан, 1956 жылғы ФА кубогының финалында Манчестер Сити үшін қақпаға ойнаған. 1995 жылы Клинсман "Тоттенхэм" клубында ойнап жүргенде, "суға түсіп" гол салуды ұсынған. Германияда ағылшындықтар аз ойнады, олардың ішінде Кевин Киган (Гамбургер СВ), Джуд Беллингхэм (Боруссия Дортмунд), Оуэн Харгривс (Бавария Мюнхен) бар. Киган екі рет "Алтын доп" жүлдесін жеңіп алып, Гамбургте болған кезінде Еуропа кубогының финалисі болды.