Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фламанд қауымдастығының муниципалитеті, Бельгия
Municipality in Flemish Community, Belgium
Дендермонде ( , tɛʁmɔ̃d) – Бельгияның Шығыс Фламанд провинциясындағы қала. Муниципалитет Дендермонде қаласымен және Аппельс, Баасроде, Гремберген, Меспелэр, Оудегем, Шонаарде және Синт-Гилис-би-Дендермонде елді мекендерін қамтиды. Дендермонде Дендер өзені Шелтке құятын жерде орналасқан. Қаланың орта ғасырлардан бері сол өзен бойындағы Аалст қаласымен ұзақ жылдардан бері жалғасып келе жатқан фольклорлық дау-жанжалы бар. Қала төңірегіндегі аймақтың әкімшілік, сауда, білім беру және медициналық орталығы болып табылады. Дендермонде қаласының қазіргі әкімі – Леен Дирик (Христиан-демократиялық және Фламанд партиясы).
Dendermonde (; , tɛʁmɔ̃d) is a city in the Flemish province of East Flanders in Belgium. The municipality comprises the city of Dendermonde and the towns of Appels, Baasrode, Grembergen, Mespelare, Oudegem, Schoonaarde, and Sint Gillis bij Dendermonde. Dendermonde is at the mouth of the river Dender, where it flows into the Scheldt. The town has a long standing folkloric feud with Aalst, south along the same river, which dates from the Middle Ages. The city is an administrative, commercial, educational, and medical centre for the surrounding region. The current mayor of Dendermonde is Leen Dierick (Christian Democratic and Flemish).
XV ғасырдан бастау алады
Апельсте Ла Тен мәдениетінің қызықты артефакттары табылды, бұл Шелданың осы аймағында тарихқа дейінгі дәуірде адамдар қоныстанғанын көрсетеді. 2-ші және 6-шы ғасырлардағы зираттар Галло-рим және Меровинг дәуірінде тығыз қоныстану болғанын куәландырады. 843 жылы Верден шарты бойынша Дендермонд Лотарингия құрамына кірді. Бірақ, 883 жылғы нормандардың шапқындарынан кейін Балдуин II аймақты басып алып, оны жаңа құрылған Фландрия графтығының германдық бөлігіне қосты. Ото II 10-шы ғасырда мұнда бекініс салған, бұл аймақтағы елді мекендердің одан әрі дамуына себепкер болды. Қала 1233 жылы қала құқығын алды және мата өнеркәсібінің гүлденуінің арқасында одан кейін тез өсті. Бірнеше монастырьлар, шапельдер мен шіркеулер, сондай-ақ қорғаныс қабырғасы салынды. 14-ші ғасырдың ортасында базар алаңында мата сауда үйі мен қоңырау мұнарасы тұрғызылды. Қаланың өркендеуі Гент сияқты қалалармен күшті бәсекелестікке және көршілердің шабуылдары мен тонауларына әкеп соқты. 1384 жылы бүкіл аймақ Бургундияның Валуа герцогтарының билігіне көшті.
Some interesting La Tène artifacts were found in Appels, proof that this region of the Scheldt was inhabited in prehistory. Grave sites from the 2nd and 6th century also attest to dense settlement in Gallo Roman and Merovingian times. In 843, the Treaty of Verdun placed Dendermonde in Lotharingia. After the Norman invasions of 883, however, Baldwin II took over the region and incorporated it into the German part of the newly founded County of Flanders. Otto II built a fort here in the 10th century, encouraging further settlements in the area. The town received its city charter in 1233 and grew quickly after that, thanks to a thriving cloth industry. Several cloisters, chapels and churches, and a fortified defensive wall were built as well. A cloth hall and belfry were erected on the market square in the mid 14th century. The town's prosperity, however, gave rise to severe competition with cities such as Ghent and to occasional attacks and plunders by neighbours. In 1384, the whole area came under the control of the Valois dukes of Burgundy.
16-20 ғасырлар
16 ғасырда Дендермондтың өркендеуі төмендеді. 1572 жылы Дендермондты Уильям Тыныш басып алды. Бірақ сол жылы Парма герцогы Александр Фарнезе бастаған испан әскерлері қаланы басып алып, тонады және көбінесе қиратты. Он жыл өткен соң испандар Дендер және Шельда өзендері арасында өз бекінісін салды. 1667 жылы Людовик XIV басшылығымен Францияның кезегі келді, бірақ қорғаушылар бөгеттерді ашып, айналасын суға батырғандықтан олар кері шегінді. 1706 жылы Марлборо герцогының басшылығымен Нидерланды мен Англияның одақтас әскерлері ең көп зиян келтірді. Содан кейін австриялықтар қаланы француздықтардың болашақ мұраттарына қарсы нығайтты. Луи XV соңғы бір қоршаудан кейін қала, соңғы рет дем алды, сол себепті бірнеше онжылдықтан кейін бекіністері бұзылды. 18 ғасырдың екінші жартысы, Өнеркәсіптік революция мен жергілікті мақта индустриясының дамуымен, көбінесе гүлденді. 1800 жылдан кейін портовый құрылыстар жаңартылып, алғашқы теміржолдар салынды, бұл басқа салалардың (мұнай, аяқ киім, былғары) қалаға келуіне жағдай жасады. 1914 жылдың қыркүйегінде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, қала үшін апатқа ұласты, өйткені оның жартысынан астам тұрғын үйлері мен қала архиві бомбаланды немесе өртенді.
The 16th century saw a decline in Dendermonde's fortunes. In 1572 Dendermonde was conquered by William the Silent. The same year however Spanish troops under Duke Alexander Farnese of Parma, took over the city, looted and mostly destroyed it. A decade later, the Spaniards built their own fortress between the Dender and the Scheldt. In 1667, it was France's turn, under Louis XIV, to advance on the city, but they were turned back when the defenders opened the dikes and flooded the countryside. The allied troops of the Netherlands and England, under the Duke of Marlborough, caused the heaviest damage in 1706. The city was then fortified by the Austrians against further French ambitions. After a last siege by Louis XV, the city could finally breathe to the point that the fortifications were dismantled a few decades later. The second half of the 18th century was generally prosperous, with the advent of the Industrial Revolution and a local cotton industry. After 1800, the port facilities were modernized and the first railways were laid down, allowing other industries (oil, shoe, leather ) to move in. The onset of World War I in September 1914 was disastrous for the city as more than half of its housing and the city archives were either bombed or burned down.
21 ғасыр
2006 жылдың 19 тамызында 28 тұтқын Дендермонде түрмесінен қашып кетті. Олардың жетісі бірнеше сағаттың ішінде ұсталды. Ал кейбіреулері кейін Италия мен Ресейде табылған. Олар құлыптың ескі әрі тозған болуына байланысты қашып құтылуға үлкерді. Олар жай ғана шығып кетіп, барлық жаймаларын байланыстырып, қабырғадан асып, телефон кабинасына секіріп, қашып кетті. 2009 жылдың 23 қаңтарында Ким Де Гелдер есімді 20 жастағы фламанд ер адам Sint Gillis bij Dendermonde ауылындағы балалар бақшасына шабуыл жасап, үш адамды өлтіріп, жиырмаға жуық адамды жарақаттады. Шабуылдың салдарынан мектеп ұстаздарының бірі және 8 және 9 айлық екі нәресте көз жұмды. Италиялық әнші Лучано Лигабуэ құрбандарға арнап "Quando mi vieni a prendere?" (Dendermonde 23/01/09) әнін шығарды, ол 2010 жылғы "Arrivederci, Mostro!" альбомына енді.
On August 19, 2006, 28 prisoners managed to escape Dendermonde prison. Seven of them were captured within hours. A few were later found in Italy and Russia. They managed to escape because the lock was old and rusty. They simply walked away, tied all their sheets together, climbed over the wall, jumped on a phone booth and ran away. On 23 January 2009, a 20 year old Flemish man named Kim De Gelder attacked a children's daycare centre in the village of Sint Gillis bij Dendermonde, stabbing three people to death and wounding as many as twenty. One of the school teachers and two babies, aged 8 and 9 months, died in the attack. Italian singer Luciano Ligabue dedicated a song to the victims: Quando mi vieni a prendere? (Dendermonde 23/01/09), in his 2010 album, Arrivederci, Mostro!.
Оқиғалар
Дендермонде өзінің он жыл сайынғы шеруімен танымал, онда батыр ат – Роз Беярд. Аңыз бойынша, бұл жылқы өз иесі мен оның үш бауырласын Ұлы Карлдың қолға түсіруінен құтқарады. Гильдиялардың Үндістан, Марс және Голиат үш алыптарының жыл сайынғы шеруі ЮНЕСКО-ның адамзаттың ауызша және материалдық емес мұрасының шедеврлері деп танылған. Бұл шеру тамыз айының соңғы бейсенбісінде өтеді.
Dendermonde likes to be known for its decennial procession, featuring the heroic horse: Ros Beiaard. Legend has this horse saving his master and his three brothers from capture by Charlemagne. The annual Parade of the three Giants of the Guilds Indian, Mars and Goliath, have the title of Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity by UNESCO. This parade takes place on the last Thursday of August.
Спорт
Дендермондеде «Дендермондс РК» регби клубы орналасқан, ол 2011/12 маусымда Бельгия Элит лигасының чемпионы атанды.
Dendermonde is home to Rugby Union club Dendermondse RC, champions of the Belgian Elite League in the 2011/12 season.