Кіріспе
Ресейдегі музей Ясная Поляна (, сөзбе-сөз: "Жарқын аласа") - жазушының үйі мұражайы, жазушы Лев Толстойдың бұрынғы үйі. Бұл Ресейдің Тула қаласынан оңтүстік-батысқа қарай және Мәскеуден. Толстой осы үйде дүниеге келді, ол сонда "Соғыс және бейбітшілік" және "Анна Каренина" атты кітаптарын жазды. 1921 жылы маусымда иелік ұлттастырылып, ресми түрде "Л. Н. Толстойдың мұражайлық егістігі" (Ясная Поляна) болып бекітілді. Алғашында оны жазушының қызы Александра Толстая басқаратын. 2023 жылдан бастап мұражай директоры болып Екатерина Толстая, Толстойдың үлкен немересі (және бұрынғы мұражай директоры, 1994-2012 жж.) Мұражайда Толстойдың жеке заттары мен жылжымалы заттары, сондай-ақ 22000 томдық кітапханасы бар. Мұражайда жазушының үйі, ол ашқан шаруа балаларына арналған мектеп және Толстойдың әшекейсіз қабірі орналасқан саябақ орналасқан.
Yasnaya Polyana (, literally: "Bright Glade") is a writer's house museum, the former home of the writer Leo Tolstoy. It is southwest of Tula, Russia, and from Moscow. Tolstoy was born in the house, where he wrote both War and Peace and Anna Karenina. In June 1921, the estate was nationalized and formally became the State Memorial and Nature Reserve "Museum Estate of L. N. Tolstoy — 'Yasnaya Polyana'" (Ясная Поляна). It was at first run by Alexandra Tolstaya, the writer's daughter. As of 2023, the director of the museum was Ekaterina Tolstaya, the wife of Tolstoy's great great grandson (and former museum director, 1994–2012) Vladimir Tolstoy. The museum contains Tolstoy's personal effects and movables, as well as his library of 22,000 volumes. The estate museum contains the writer's mansion, the school he founded for peasant children, and a park where Tolstoy's unadorned grave is situated.
Ерте тарих
Ясная Полянаның иесі Карцевтер еді. XVIII ғасырда оны генерал-майор князь Сергей Волконский сатып алып, содан кейін оның ұлына, бас генерал князь Николай Волконскийге, жазушының ата-бабасына тапсырды. Николай 1810 жылы егіндіктің ең биік жерінде негізгі, бір қабатты сарайды салуға кіріспес бұрын, қазір "Волконский үйі" деп аталатын жерде өмір сүрді. Оның екі жағына екі қабатты қабаттар салынған. Ол сонымен қатар қоралар, каросерия, монша, жазғы үй және галереямен байланыстырылған екі апельсинхана салдырды. Үй Николай Волконскийден оның жалғыз қызы, граф Лев Толстойдың анасы Мария Николаевна Волконскаяға өтті. Оның күйеуі, 1812 жылы Наполеонға қарсы соғыстың ардагері граф Николай Ильич Толстой үйге екінші қабатты қосты, бұл он үш адамнан тұратын үлкен отбасына баспана берді.
The house passed from Nikolai Volkonskiy to his only daughter, Princess Maria Nikolayevna Volkonskaya, the mother of Count Leo Tolstoy. Her husband, Count Nikolai Ilyich Tolstoy, a veteran of the war against Napoleon in 1812, added a second storey to the house, providing accommodation for an extended family of thirteen.
Лев Толстой Ясная Полянада
Лев Толстой 9 қыркүйекте Ясная Поляна қаласында дүниеге келген. Ол 1862 жылы үйленгеннен кейін әйелімен бірге сол жерге келді. Толстой сол жерде тұрған кезде Ясная Поляна иелігінде шамамен 1500 адам тұратын. Ол биік жағында қалың орман (Ескі тәртіп орманы) және әр түрлі деңгейдегі төрт тоғаннан тұратын, биік беткейі жайлап жатқан төбе беткейінен орналасқан. Елді мекенде 350-ге жуық шаруа тұратын төрт топша шаруа үйі болды. Толстойдың он үш баласы, олардың төртеуі балалық шақта қайтыс болды, барлығы Ясная Полянада дүниеге келді. Олар Толстойдың өзі туылған, оның жұмыс бөлмесінде, жазу үстелінің жанында сақталған, әлі күнге дейін сол жерде тұрған былғары диванда дүниеге келді. Ясная Полянада тұрып, жұмыс істеген кезінде Толстой таңғы сағат 7-де оянып, дене жаттығуларын жасап, жазуды бастамас бұрын, саябақта серуендеген. Орақ кезінде ол көбінесе шаруалармен бірге егіндікте жұмыс істеді, бұл физикалық жаттығу үшін де, шаруалар өмірі туралы жазбаларын нақтырақ ету үшін де болды. Сондай-ақ, ол ауыл балаларына арналған мектептің бір ғимаратында болған, онда ол балаларға әңгімелер айтып берді. Толстой өзінің заманындағы барлық маңызды орыс мәдениет және өнер қайраткерлерін Ясная Полянада қонақ етті. Оның қонақтарына Антон Чехов, Тургенев, Максим Горький, суретшілер Валентин Серов және Илья Репин кіргені белгілі.
Толстой қайтыс болғаннан кейін
1911 жылы Толстойдың жесірі София Александровна патша Николай II-ге Ясная Полянаны мемлекеттік мұражайға айналдыруды өтінді. Патша бұдан бас тартты, бірақ отбасына зейнетақы берді, бұл үй мен мүлікті бұрынғыдай сақтауға мүмкіндік берді. 1919 жылы Кеңес үкіметі Ясная Полянаны ресми түрде мемлекет қорғауына алды, ал 1921 жылы маусымда Ясная Поляна мемлекет меншігіне алынып, мемлекеттік мұражайға айналды. 1941 жылдың қазан айында немістер Мәскеуге жақындаған кезде мұражай экспонаттары салынған 110 жәшік Мәскеуге, содан кейін Томскке эвакуацияланды. Ол жерді 45 күн бойы немістер басып алып, Лев Толстойдың үйін ауруханаға айналдырды, ал ауруханада қайтыс болған неміс сарбаздары Толстойдың қабірінің айналасына жерленді. Аумақ кезінде болған өрт үйдің жоғарғы қабатына зақым келтірді. Соғыстан кейін ол жердегі көрініс қалпына келтірілді. Кеңес пропагандасы 1942 жылы соғысқа арналған "Москва соққы береді" атты деректі фильмде үйдің мәдени құндылығын немшілердің елемеуін пайдаланды.
Кузьминский қанаты
Кузьминский қанаты, Лев Толстойдың үйі сияқты, бастапқыда Толстойдың әкесі салған үлкен үйдің бөлігі болды, кейін бұзылды. 1859 жылы Толстой оны өзінің қонысындағы шаруа балаларына арналған мектепке айналдырды, онда ол өзінің білім беру теориясын жүзеге асырды. 1862 жылдан кейін ол оның әйелі Татьяна Андреевна Кузьминскаяның кіші әпкесі мен оның отбасының үйі болды. 1897 жылы ол қирап қалды.
Волконскийлер үйі
Волконский үйі (Москвадағы Волконский үйімен шатастырмау керек) - бұл иеліктің ең көне құрылымы. Ол бір кездері кілем фабрикасы ретінде пайдаланылған. Толстойдың заманында мұнда патшаның қызметшілері тұратын.
Лев Толстойдың қабірі
Толстой өлерінен көп бұрын өзі жерленгісі келетін жерді жариялады: "жасыл таяқ жері" деп аталатын кішкентай ашық жерде, ескі ормандағы ескі орман (Старый Заказ, Stariy Zakaz) деп аталатын қалың ойықтың жанында, өйткені ағаштарды кесуге тыйым салынған еді. "Жасыл таяқ" деген атауды Толстойдың ағасы Николай берген болатын. Ол сол жердегі сиқырлы таяқты тапқан адам ешқашан өлмейді немесе ауырмайды деген. Ол және оның ағасы жиі қараңғыда отырды ашық және сөйлесіп.
Көркем шығармаларда
Соғыс және бейбітшіліктегі Балшық төбелер егістігі, оған князь Болконский, кейін Николай Ростов ие болды, Ясная Поляна үлгісі бойынша жасалған. Ясная Поляна - PlayerUnknown's Battlegrounds видео ойынындағы Erangel картасындағы төрт ірі қаланың бірі. Ол сондай-ақ 1990 жылы Jay Parini романындағы "Соңғы бекет" және 2009 жылы түсірілген фильмде де кездеседі. Стивен Контедің "Толстойдың үйі" романы 2-дүниежүзілік соғыста неміс оккупациясы кезінде аурухана ретінде пайдаланылған үйде орналасқан.