Кіріспе

Амарбайаскалант монастыры (, Амурбайасквалант кийид; Urgun Elhe Sy, ) немесе "Тынық бақыт монастыры" - Моңғолиядағы үш ірі буддалық монастырлық орталықтардың бірі. Монастырь кешені Селенге өзенінің жанында, Ивен аңғарында, Селенге провинциясының Баруунбюрен сум (ауданы) Баруунбюрен хан тауының етегінде орналасқан. Ең жақын қала - оңтүстік-батысқа қарай 60 км жерде орналасқан Эрденет. Бұл монастырь Цинь Қытайдың Юнцзэн императорының (оның орнын басқан Цянлон императорының қол астында) бұйрығымен құрылған және қаржыландырылған. Ол Занабазардың (1635-1723) соңғы демалыс орны ретінде қызмет етті. Дәстүр бойынша, монастырды салуға қолайлы жерді іздеп жүргенде, зерттеуші топ далада ойнап жүрген Амур мен Баяскүлангту атты екі жас балаға тап болды. Олар осы жерде монастырь салуға және оған екі баланың атын Амур Баяскулангту деп беруге талпынған. Бұл жер ламаның саяхаттаушы Да-Хурри (оның жылжымалы монастыры мен басты резиденциясы) өлім сәтінде қоныстанған жерінде тұрғандықтан таңдалған. Құрылыс 1727 және 1736 жылдар аралығында жүргізілді, ал 1779 жылы Занабазардың сүйегі сол жерге көшірілді. Амарбайасқалант монастыры Занабазардың басты қамқоршы тәңірі Майтреяға арналған. Әр түрлі стильдегі ғибадатхана залдарының ансамблі болып табылатын Ердене Зуу монастырының айырмашылығы, Амарбайасқалант үлкен стильдік бірлікті көрсетеді. Басты стилі - қытай, монғол және тибет әсері бар. Бұл монастырь Пекиндегі Юнцзэнның Yonghegong сарайына ұқсайды (оның ұлы Цянлон императоры будда монастырына айналдырған). Бастапқыда 40-тан астам ғибадатханадан тұратын монастырь симметриялы үлгіде салынған, негізгі ғимараттар солтүстік-оңтүстік осьте бірінен соң бірі жалғасып, ал қосалқы ғимараттар параллель жақта орналасқан. Амарбайаскалант - 1937 жылғы сталиндік тазалау кезінде жойылудан біршама құтылған бірнеше монастырлардың бірі, содан кейін орталық бөлімнің ғимараттары ғана қалды. Көптеген монахтар өлкенің коммунистік режимімен өлтірілді және монастырьдің артефактілері, соның ішінде тангкалар, мүсіндер мен қолжазбалар тоналды, бірақ кейбіреулері сәтті уақытқа дейін жасырылды. Қазіргі таңда тек 28 ғибадатхана қалды. Қайта қалпына келтіру жұмыстары 1988 жылы ЮНЕСКО мен жеке тұлғалардың қаржысымен басталды.