Кіріспе

Шерманша мәлімдеме, Шерман мәлімдемесі, Шерман сөзі немесе толық Шерман деп те аталады, бұл әлеуетті үміткердің нақты және тікелей мәлімдемесін білдіретін американдық саяси жаргон, олар белгілі бір сайланған лауазымға қатыспайтынын көрсетеді. Термин Шерман уәдесінен алынған, бұл 1884 жылғы АҚШ президенттік сайлауына ықтимал республикалық кандидат ретінде қарастырылып жатқанда, Америка Азамат соғысының генералы Уильям Текумсе Шерман айтқан сөз. Ол: "Егер мені тағайындаса, қабылдамаймын, ал сайлансам, қызмет етпеймін", - деп, ұсынысты қабылдамады. Он үш жыл бұрын ол осылай деп мәлімдеген болатын: "Мен осы арқылы мәлімдеймін және мен айтқандардың бәрін білдіремін, мен ешқашан президент болуға үміткер болған емеспін және ешқашан бола алмаймын; егер мен бір партияның ұсынымымен тағайындалсам, мен бірден бас тартуым керек; тіпті бір ауыздан сайлансам да, қызмет етуден бас тартуым керек ". Бұл мәлімдемелер жиі "Егер шақырылсам, мен қатыспаймын; егер ұсынылса, мен қабылдамаймын; егер сайлансам, мен қызмет етпеймін" деп қысқартылады.

Басқа қайталаулар

АҚШ президенті Линдон Б. Джонсон 1968 жылы 31 наурыздағы ұлттық жолдауында, негізінен Вьетнам соғысына бағытталған уәдеде күшін салды. Джонсон "партиялық себептер" оның міндеттеріне кедергі келтіретіндіктен, екінші толық мерзімге үміткер болмауын жариялады, "Мен партиямның президенті ретінде тағы бір мерзімге ұсынылуын сұрамаймын және қабылдамаймын" деді. Президент Франклин Д. Рузвельт 1944 жылы ант беруді өзгертті, егер ол тағайындалса, қызмет етуге міндетті екенін білдірді: "Егер адамдар маған осы кеңседе және осы соғыста қызмет етуді бұйырса, мен солдаттың өз орнын тастауы керек сияқты, кері шегінуге құқығым жоқ". Дуайт Д. Эйзенхауэр 1940 жылдары көптеген адамдар одан президенттікке үміткер болуды сұрағанда "Шерманның сөздеріне ұқсас сөздерді қолдануды" қалаған, бірақ ол мұны істеген жоқ, өйткені ол ешкімнің "өз елі талап ететіндей ешқандай міндетті орындамайтынын нақты түрде айтуға құқығы жоқ" деп сенген. Содан бері журналистер үміткерлерге Шерманның уәдесін орындауға, яғни нақты жауап бермеуге үгіт-насихат жасайды. 1983 жылы Аризона штатының демократиялық конгрессмені Мо Удаллдан, оның ақыл-ойымен танымал және 1976 жылы президент сайлауына қатысқан, 1984 жылғы сайлауға қатыса ма деп сұралды. Удалл: "Егер тағайындалса, Мексикаға жүгіремін. Егер сайлансам, мен экстрадициямен күресемін". 2008 жылы президент болуға үміткер бола ма деген сұраққа Fox News телеарнасы вице-президент Дик Чейни Шерманның сөзін сөзбе-сөз келтірді. Огайоның губернаторы Тед Стрикленд 2008 жылы демократиялық партияның президенттік номинациясына үміткер Хиллари Клинтонды қолдағанда, оның вице-президенттікке үміткері ретінде таңдалуы керек пе деген сұраққа, сөзбе-сөз Шерман уәдесін берді. Ол бұл туралы Барак Обаманың кандидатурасын алғаннан кейін оның кандидатурасына кандидат болғысы келетінін сұрағанда қайта айтты. Дэвид Петреус Шерманның 2012 жылғы президенттік үміткерлігі туралы сұрағанда айтқан сөздерін келтірді. 2016 жылы сәуірде Пол Райаннан даулы конвенцияда кандидат болу мүмкіндігі туралы сұрағанда, ол Шерманша мәлімдеме жасады. 2004 жылдың маусым айында Шотландия ұлттық партиясының бұрынғы жетекшісі Алекс Салмонд, ол тағы да көшбасшылыққа ұмтылатын-ұмтылмайтындығы туралы сұрақтарға жауап ретінде: "Егер ұсынылған болса, мен бас тартамын. Егер шақырылсам, мен кешіктіремін. Егер сайлансам, отставкаға кетем". Бір айдан кейін ол ойын өзгертіп, басшылыққа үміткер болды, кейін Шотландияның бірінші министрі болды. Автор Стивен Кинг 2018 жылғы Мэн губернаторы сайлауына қатысты "егер ұсынылған болса, мен қатыспаймын, ал сайланса, қызмет етпеймін. Менің ойымша, мұны белгілі бір адам айтқан".