Кіріспе
АҚШ-қа саяхаттауға жарамдылық үшін автоматтандырылған жүйе Саяхатқа рұқсат берудің электрондық жүйесі (ESTA) - бұл визадан босату бағдарламасы (VWP) бойынша АҚШ-қа саяхаттау үшін келушілердің жарамдылығын анықтайтын автоматтандырылған жүйе. ESTA 2007 жылғы 9/11 комиссиясы туралы актісінің іске асыру бойынша ұсынымдарымен тағайындалды. ESTA тек АҚШ әуежайына, шекарасына немесе кіру портына саяхатқа рұқсат береді, бірақ АҚШ-қа кіруді АҚШ кеден және шекараны қорғау (CBP) қызметкері келу кезінде анықтайды. ESTA өтінімі биографиялық ақпаратты және VWP-ге қатысуға жарамдылық туралы сұрақтарға жауаптарды жинақтайды. ESTA өтінішін кез келген уақытта беруге болады, бірақ саяхатшыларға сапарға келер алдында кем дегенде 72 сағат бұрын өтініш беру ұсынылады. ESTA-ға өтініш беру үшін 4 доллар төленеді, ал егер ол рұқсат етілсе, қосымша 17 доллар төленеді, барлығы 21 доллар. ESTA сондай-ақ VWP аясында Пуэрто-Рико, АҚШ Виргин аралдары, Гуам және Солтүстік Мариана аралдарына саяхаттауға қажет, бірақ бұл аумақтардың кейбіреуінде ESTA талап етпейтін белгілі бір азаматтар үшін бөлек босатулар бар.
The Electronic System for Travel Authorization (ESTA) is an automated system that determines the eligibility of visitors to travel to the United States under the Visa Waiver Program (VWP). ESTA was mandated by the Implementing Recommendations of the 9/11 Commission Act of 2007. ESTA only authorizes travel to a U. S. airport, border, or port of entry, but admissibility into the United States is determined by a U. S. Customs and Border Protection (CBP) officer upon arrival. The ESTA application collects biographic information and answers to VWP eligibility questions. ESTA applications may be made at any time, but travelers are encouraged to apply at least 72 hours prior to travel. ESTA has an application fee of $4, and if approved, an additional fee of $17 is charged, for a total of $21. ESTA is also needed for travel under the VWP to the U. S. territories of Puerto Rico, U. S. Virgin Islands, Guam and the Northern Mariana Islands, but some of these territories have separate waivers for certain nationalities that do not require ESTA.
Тарих
2008 жылдың тамызында ESTA-ға өтініш беруге мүмкіндік болды, ал 2009 жылдың 12 қаңтарынан бастап әуе немесе теңіз арқылы саяхаттау үшін міндетті болды. 2010 жылдың 20 қаңтарынан бастап, егер әуе компаниялары VWP аясында саяхаттайтын жолаушылардан ESTA талап етпесе, айыппұл салуға болады. Бастапқыда ESTA АҚШ Кеден және шекараны қорғау (CBP) веб-сайтынан тегін алуға болатын. 2010 жылдың 8 қыркүйегінде Саякатты қолдау туралы заңға сәйкес, CBP әкімшілік шығындарды жабу үшін $ 4 төлей бастады, егер өтінім мақұлданса, Саякатты қолдау корпорациясын (Brand USA деп те аталады) қаржыландыру үшін қосымша $ 10 төлей бастады, барлығы $ 14 әр бекітілген ESTA үшін. 2022 жылдың 26 мамырында екінші төлем 17 долларға дейін көтерілді, яғни әрбір бекітілген ESTA үшін барлығы 21 доллар. Бірақ кейіннен 7 евро төлеп, ETIAS деп аталатын электрондық жол жүру рұқсатын талап етуді жоспарлады. 2022 жылдың 1 қазанынан бастап ESTA жер арқылы кіру үшін де қажет болды. 2023 жылдың 6 шілдесінде Бруней азаматтарының ESTA-ға жаңа өтініштері бір жылға ғана жарамды болады. 2023 жылдың 1 тамызынан бастап Венгрия азаматтарының ESTA-ға жаңа өтініштері бір жылға және бір рет пайдалануға ғана жарамды болады. VWP аясында келушілер АҚШ-та 90 күн бола алады, бұл Канадада, Мексикада, Бермудада немесе Кариб теңізіндегі аралдарда болған уақытты да қамтиды, егер келуші АҚШ арқылы келсе. 2015 жылғы Визасыздық бағдарламасын жетілдіру және террористердің саяхаттарын болдырмау туралы заңға сәйкес 2011 жылғы 1 наурызда немесе одан кейін Иранда, Иракта, Ливияда, Солтүстік Кореяда, Сомалиде, Суданда, Сирияда немесе Йеменде болған немесе 2021 жылғы 12 қаңтарда немесе одан кейін Кубада болған немесе Куба, Иран, Ирак, Солтүстік Корея, Судан немесе Сирияның қос азаматы болған адамдар VWP аясында саяхаттауға құқылы емес. Кез келген жағдайда, VWP-ге жарамсыз адамдар АҚШ елшілігіне немесе консулдықтарына тұрақты виза алуға өтініш бере алады.
Қолдану
2018 жылдың желтоқсанында CBP ESTA-ның дереу рұқсат етілуі енді қол жетімді емес екенін жариялады және саяхатшыларға АҚШ-қа сапар шегуге дейін кемінде үш күн (72 сағат) бұрын онлайн рұқсат беру туралы өтінішті тапсыруға "қатаң шақырды" деп қайталады. Алайда, CBP веб-сайтында әлі де "Көп жағдайда өтінішті тапсырғаннан кейін бірнеше секунд ішінде жауап беріледі" деп жазылған. ESTA бойынша әрбір жол жүру рұқсаты екі жылға дейін жарамды болуы мүмкін, бұл кезеңде бірнеше сапарлар үшін. Алайда, жаңа паспорт берілген жағдайда, немесе аты-жөні, жынысы немесе азаматтығы өзгерген жағдайда, немесе ESTA өтінішінің жарамдылығы туралы сұрақтарына жауап өзгерген жағдайда, саяхатшылар жаңа ESTA рұқсатын алуы тиіс. Үшінші тарап веб-сайттары ресми болып көрінетін веб-адрестерді пайдалану арқылы және АҚШ үкіметінің эмблемасына ұқсас логотиптерді орналастыру арқылы өздерін заңды етіп көрсетуге тырысады. Олар АҚШ үкіметімен байланысты емес деген кішкентай бас тартуды қамтуы мүмкін немесе болмауы мүмкін. Егер үшінші тараптың веб-сайтын қолданған жағдайда да, жолаушылар өздері бірдей нысанды толтыруы керек. Үшінші тараптың сайттары жеке тұлғаларды ұрлау, несие картасын алаяқтықпен пайдалану немесе зиянды бағдарламаларды тарату үшін пайдаланылуы мүмкін деген алаңдаушылықтар туындады.