Кіріспе

Луисвиллдегі Конфедерация монументі - бұрын Луисвилл университетінің Белкнап кампусына жанасатын және қоршаған 70 фут биіктігі монумент. Ескерткішті Бранденбургке, Кентукки штатына, қаланың өзен жағасында ауыстыру 2016 жылдың қарашасында басталды және желтоқсан айының ортасында аяқталды. Гранит пен қола құрылысты 1895 жылы Мулдун монумент компаниясы Кентукки әйелдерінің конфедеративтік монументтер қауымдастығы жинаған қаражатпен тұрғызды. Монумент Америкада Азамат соғысында қаза тапқан Конфедерация ардагерлерінің құрбандығын еске алады. Конфедерацияның көптеген ескерткіштеріндей, кейбір қоғам белсенділері, мысалы Луисвиллдің марқұм преподобныйы Луис Коулман, ескерткішті осындай көрнекті жерден алып тастауға шақырды. Бұрын қала мен университет мұндай ұсыныстарға қарсы болған. 2002 жылы университет "Азаттық паркі" деп аталатын қайта құрудың бөлігі ретінде Луисвиллдің маңындағы азаматтық құқықтар ескерткіштерін қосу туралы мәлімдеді. 2008 жылдың соңында негізінен саябаққа арналған 2 миллион доллар қаржы жиналды. 2016 жылдың сәуір айының соңында Луисвиллдің лауазымды адамдары ескерткішті басқа жерге ауыстыру ниеті туралы мәлімдеді. Кейіннен Джефферсон округінің округінің судьясы Конфедерация ардагерлерінің балалары Кентукки бөлімшесінің уақытша тыйым салу бұйрығына қол қойды, бірақ 2016 жылдың мамыр айында өткен тыңдау кезінде тыйым салу бұйрығын бұзды. 2016 жылдың 15 қарашасында Луисвилл қаласындағы қала әкімі ескерткіштің демонтаждалып, Бранденбургке (Кентукки штаты) көшірілетінін мәлімдеді. Бұл Луисвиллдің қоғамдық өнер жөніндегі комиссиясынан келіп түскен ақпараттан кейін болды, ол шілде айының басында ашық кездесу өткізді және қоғамдық ұсыныстар алды. Бранденбург қаласы 2017 жылдың мамыр айында көшіру рәсімінен кейін салтанатты рәсім өткізді.

Тарих

Ескерткіш идеясы алғаш рет 1887 жылы мамыр айында Кав Хилл зиратындағы қабірлерді безендіру туралы талқылау кезінде Уолнут-стрит баптистік шіркеуінің жертөлесінде пайда болды. Майкл Малдун, Луисвилл монумент компаниясының қызметкері, Балтимор монументінің суретін қоса жіберіп, өз хатында тек гранит пен қола ғана уақыт сынағына төтеп бере алатынын айтты. Нелли Маршалл МакАфи, автор, ақын және Хамфри Маршаллдың қызы, қатысуға мүмкіндігі болмағандығы үшін өкінетінін білдірді: text=Мен өзімді маған берілген кез келген міндеттерді орындауға дайынмын және қауымдастық тағайындаған кез келген комитетпен шын жүректен ынтымақтасуға уәде беремін. Бұл дұрыс бағыттағы қозғалыс және оған менің барлық ықыласымды білдіремін. Мен Кентукки штатының әрбір қала мен ауылында асыл істі ілгерілету үшін қоғамдарды ұйымдастыру үшін комитеттер тағайындалуын ұсынамын. Мен үшін, менің күшімнің шегінде, менің қолымда жұмыс болсын немесе мені штатты сұрап алуды талап етсін, мен бәрін жасауға дайынмын. Тұжырымдамадан бастап аяқталу кезеңіне дейін Кентукки әйелінің Конфедерация ескерткіш қауымдастығы 17 адамнан 250-ден астам мүшеге дейін қауымдастық президенті ретінде Сьюзан Маршалл Престон Хепберн бастаған. Хепберн Уильям Престонның әпкесі және Альберт Сидни Джонстонның қайын інісі, бұған дейін Мейсондық жесірлер мен жетімдер үйінің әйелдер көмек қоғамының президенті болып қызмет еткен. Қауымдастық мүшелерінің көпшілігі Луисвилл аймағынан болса, Кентукки штатының барлық әйелдері 11 округтің ұйымына қатысты. Мектеп мұғалімі Сассин аналар күнін ертерек жақтаған. "Белгісіз Конфедерация өлілеріне" арналған 3-ші көшедегі мәрмәр арка ертедегі ескерткіш ұсынысы болды. Кейін 1893 жылғы депрессия қаржыны баяулата бастады. Қор жинау шараларына 1891 жылы 100-ден астам орындаушымен Бен-Хурдың орындалуы, 1890 жылы Ойыншық симфониясының орындалуы және Колумбиядағы өзен экскурсиялары кірді. Көп жылдар бойы пикниктер, аукциондар, сауалнамалар, билер және басқа да ынталандырулар өткізілгеннен кейін, ескерткіш 1895 жылдың жазында 12000 доллар шығындалып аяқталды. Алайда, қауымдастық Малдун монумент компаниясына берешегін төлеу үшін арналыстан кейін бір жылдан астам уақыт бойы қор жинауды жалғастырды. 1895 жылы қарашада "The Courier Journal" журналының редакторы Генри Уоттерсонның лекциясы соңғы мақсатқа 700 доллардан астам қаражат жинады. XIX ғасырдың соңында ескерткіш қауымдастығының тірі қалған мүшелері Конфедерацияның Біріккен қыздарының мүшелері ретінде күш-жігерін жалғастырды. Хепберн әйелдерге қалған монумент қарызы төленмегенше, топқа бірігуді өтінді. Ескерткіш қауымдастығының елу мүшесі 1897 жылы U. D. C. Альберт Сидней Джонстон бөлімін #120 ұйымдастырды. Кейін Хепберн қайтыс болды. 1900 жылы әйелдер ескерткіштің айналасына тас қоршау мен шамдар салу үшін қаражат жинады, ал сол күзде Луисвилл қалалық кеңес мүшелері шамдарды жағу шығындарын жеке немесе қалалық қорлардан төлеу керек пе деп айтысты. 1901 жылы қалған ақша басқа жобаны салуға жұмсалды.

Янделл даулары

1894 жылдың тамызының басында Қоғамдық жұмыстар кеңесі қауымдастыққа 3-ші көшеде ескерткіш орнатуға рұқсат берді және сайтқа дайындық жұмыстарын бастады. Жария етілген хабарландырудың нәтижесінде 20-дан астам жоба қабылданды. Ескерткіш қауымдастығының атқарушы комитеті бір ауыздан дауыс беру арқылы бастапқыда Енид Янделл мен Уильям Дж. Доддтың ескерткіш пен мүсін дизайнын 1894 жылдың қыркүйек айында көзге көрінбейтін байқаудың ең жақсысы ретінде таңдады. Таңдау туралы хабарланғаннан кейін, үлкен қауымдастық жобаны қабылдамады. Конфедерация ардагерлері журналы бұған дейін 1893 жылдың қарашасында Янделлдің күш-жігері туралы хабарлаған болатын: ол Нью-Йоркте студия ашты, бірақ оңтүстіктен ең үлкен қамқорлық күтеді. Ол қазіргі уақытта біздің оңтүстік штаттарымыздың бірінде орнатылатын Конфедерацияның керемет ескерткішіне арналған зерттеулер жүргізуде. Конфедерация ардагері Янделлдің жобасында 75 фут биіктіктегі ақ әктас тастан жасалған негізге, сұр граниттен жасалған тұғырға және периметрді қоршап тұрған 5 метрлік қола шам қойғышпен қызыл граниттен жасалған бағанаға орнатылған әйелдің бейнелі фигурасы болды.

Арналу

Жерді толықтай дайындау үшін жеті ай уақыт кеткеннен кейін, 1895 жылы 25 мамырда іргетасқа іргетасты қалады. Басты тастың ішінде, мыс қорапта, қауымдастық мүшелері тарихи заттарды, соның ішінде аза тұту шашын, газеттерді, өлең мен фотосуреттерді, естеліктерді, Конфедерация валютасын, Киелі кітапты және Джефферсон Дэвистің сигарын орналастырды. Кейінгі уақытта Cave Hill зиратында қабірлерді безендіруге шамамен 5000 адам қатысты. Басылым 1895 жылы 30 шілдеде, қыркүйек айында Республиканың 29-шы Ұлы армиясының жыл сайынғы жиналысына сәйкес келді. Бұл оқиға кешкі сағат 3-те Бродвейден басталып, 3-ші көшеден ескерткішке дейін өтіп, Индустриалды реформа мектебінің тобынан кейін 200 бұрынғы Конфедерация сарбаздарын қамтитын парадпен басталды. Бұл жердегі жалғыз Конфедерацияның туы соғыстан киінген және оқиға соңында ашылған. Қала әкімі Генри С. Тайлер ескерткішті қала атынан қабылдады. Базиль В. Дьюк реформа мектебінің ауласында жиналған көпшілік алдында сөз сөйледі, ол бірнеше рет қошеметпен үзілді. өздерінің патриоттық өлімдерін ұмытатын немесе бей-жай қарастыратын халық ұлттық құлдырау мен ұятқа ұшыраудың шегінде, одан ешқандай патриоттық күш-жігерді құтқара алмайды, тіпті егер халықтың ішінде патриоттық рухтың бір бөлігі аман қалса да. Мүмкін, уақыт келеді, бірақ, егер ол келеді, әлемге қасірет, адамдар осы сезімді сезінуді тоқтатады. Сол кезде өмірді қияметке жеткізетін нәрселердің бәрі жер бетінен жойылады. Базиль Вильсон Дьюк ескерткіштің ашылуы

Рали ескерткіші және судья Томпсон

Малдун 1895 жылы Солтүстік Каролина штатының Рали қаласында Капитолий ғимаратында Фердинанд Фрайхерр фон Миллердің түпнұсқа мүсіндерін пайдаланып, ұқсас ескерткіш салдырды. Бұл ескерткіш жеке адамдардың қайырымдылығынан емес, мемлекеттік қаржыдан 25000 АҚШ долларына салынған. Сол мүсіннің дизайнын пайдалану Луисвиллдегі құрылыс шығындарын айтарлықтай төмендетті. 1956 жылы Луисвилл университетінің Көркемөнер кафедрасының төрайымы Джюстус Биер жариялаған зерттеулер екі ескерткіштің бір немесе екі жақты фигураларын фон Миллер Солтүстік Каролина штатының Рали қаласында Конфедерация ардагері В. Р. Дикстің суреттерінен үлгілегенін көрсетеді. Бір киімнің үлгісі басқа Рали ветераны Томас П. Деверьодан алынған деп есептеледі. Екі ескерткіштің де жаяу әскерінің үлгісі Луисвиллдің судьясы Реджинальд Х Томпсонның фотосуреті деп саналады. Ол сондай-ақ ескерткіштің қарама-қарсы жағында орналасқан Индустриалдық реформа мектебінде, сондай-ақ масондық жесірлер мен жетімдер үйінде белсенді рөл атқарды. 1899 жылы оның жерлеу рәсімі кезінде Луисвилл қаласының барлық әлеуметтік топтары мен жетімдер үйінің балалары көшелерге шығып, құрмет көрсетті. Құрылтайды арнауға арналған салтанатты рәсім кезінде судья Томпсонның әйелі Элизабет Ассоциацияның көмекші комитетінің төрағасы болып қызмет еткен. Соғыста Томпсонмен бірге төрт жыл қызмет еткен Дж. М. Арнольд 1910 жылы соғыстағы ерлігі мен жерлеу рәсімі туралы жазды: Масондық үйдің балалары, аяқ киімнің қапсырмалары, газеттерді сатушылар оның үйінің алдында тұрды, және оның сүйегін алып шыққан кезде олар оның сүйікті әнін айтты. Луисвиллдегі Конфедерация ескерткішінде полковник Реджинальд Томпсонның бейіні бар. Ол осылай жасалған ба, жоқ па, білмеймін.

ХХ ғасыр ұсыныстары

1920-1940 жылдары ескерткішті жақын маңдағы Үшбұрыш паркіне (Стенсбери паркі) көліктік тығындар мен апаттар үшін шешім ретінде көшіру ұсыныстары болды, бірақ қоғамдық сезімдер мен қалалық шенеуніктер оны құтқарып қалды. 1921 жылы мэр Джордж Вайсингер Смит пен У.Д.К. Қоғамдық жұмыстар кеңесінің төрағасы қысқаша ұсынған алып тастауға қарсы болды. Кейін Луисвилл қаласының әкімі Чарльз П. Фарнсли азаматтық құқықтар үшін күрескер және жергілікті Конфедерация ардагерлерінің ұлдары лагерінің командирі мылтықпен ескерткіш алдында күзеттеп тұрды және ескерткішті тұрған жерінде қалдыру туралы өз тілегін жариялады. 1949 жылы Ротари клубының кездесуінде Фарнслиден ескерткішті Триангел паркіне көшірудің заңдық кедергісі туралы сұралды. Фарнсли: "Мен жалғыз кедергімін, мен заңды емеспін", - деп келекеледі. 1954 жылы ескерткіш ескерткіш қауымдастығының әйелдерінің бірінің немересі, қала әкімі Эндрю Броаддустың ескерткіш құрылымын 19 миллион долларлық қалалық көлік жобасының бір бөлігі ретінде ауыстыруға деген маңызды күш-жігерін көрді. 1956 жылы қала әкімі мен қала ескерткіш айналасындағы аумақты 48 фут диаметрлі шеңберден кішігірім эллипстік жер телімге қысқартуға келісті. 1957 жылы $140,000 шығындалған жұмыс Шипп көшесінің кіреберісін жауып, жергілікті трафикті 3-ші және 2-ші көшелерден Брандейс даңғылы арқылы бағыттады.

Еркіндік саябағы

Қазіргі кезде Луисвилл университеті орналасқан аумақты 1850 жылы қала аз пайдаланылған зират ретінде пайдалануға сатып алды. 1859 жылы қала жерді 1886 жылдан кейін Индустриалдық реформа мектебі деп те аталатын Қауіпсіздік үйіне, жетімдер үйіне және реформалау мектебіне тапсырды. Бірінші ғимараттар аяқталуға жақын болған кезде Азамат соғысы басталды және Одақ әскері ғимараттарды 1865 жылға дейін аурухана ретінде қолданды. Луисвилл университеті 1923 жылы бұл жерді сатып алды. Қауіпсіздік үйінің шіркеуі 1925 жылы университетпен Белкнап ойын үйіне айналдырылды. 1980 жылы ойын үйі оңтүстікке қарай Конфедерация ескерткішін қамтитын үшбұрыштың солтүстік шетінде көшедің қарсы жағында қайта салынған. 2002 жылы ескерткіш пен Ойын үйін үлкен Еркіндік паркіне біріктіру жоспарлары жасалды, онда Азаматтық соғыс майдандарында өсірілген ағаштар бар. Осы арада жақын маңдағы Confederate Place деп аталатын кішкентай көше Unity Place деп қайта аталды. Көшенің атын өзгертуді 1989 жылы студенттік көшбасшылар талап еткен болатын. 2005 жылдың қаңтарында, саябақ құрылысына қаржы бөлінбей тұрып, қоғам белсендісі Rev. Луис Коулман ескерткішті алып тастауды қолдаған мэр Джерри Абрамсонға хат жолдады. 2008 жылдың 17 қарашасында Кентукки штатының үкіметі 1,6 миллион долларлық федералды қаражатпен және университет 403 000 доллар жұмсап, қаржыландыруды мақұлдады. Луисвилл мүсіншісі Эд Гамильтон Конфедерация монументін теңестіру үшін азаматтық құқықтар монументін жасау үшін таңдалды; Гамильтон Луисвиллде Ыбырайым Линкольннің ескерткіш мүсінін жасады. 2002 жылы Луисвилл университетінің Панафрикалық зерттеулер кафедрасының төрағасы болған марқұм Дж. Блейн Хадсон түсіндірді: text=Біз Freedom Park-пен барлық тарихи ақпаратты үстелге қоюды және Азамат соғысының тұтастығын және осы аймақтың соңғы Антебеллум тәжірибесін мүмкіндігінше дәл көрсететін интерпретацияны әзірлеуді үміттенеміз. 2015 жылдың қыркүйегінде парк атауы Чарльз Х. Пэрриш-младший бостандық паркі деп өзгертілді. Атауы доктор Пэрриштің (1899-1989) Луисвилл университетінің бірінші афроамерикалық педагог және Социология кафедрасының төрағасы ретінде қосқан үлесін көрсетеді. Қазіргі уақытта саябақта Луисвиллдің тарихын егжей-тегжейлі баяндайтын қара граниттен жасалған обелисктер сериясы, сондай-ақ қоғамдастық азаматтық құқық жетекшілерінің өмірін еске алу панельдері бар.

2016 жылғы дау

2016 жылдың 29 сәуірінде өткен баспасөз конференциясында Луисвилл қаласының әкімі Грег Фишер және университет президенті Джеймс Р. Рамси ескерткішті дереу алып тастап, оны тазалау үшін қоймаға орналастыру ниеті туралы түсіндірді. Олар ескерткіш жаңа жерде қайта салынатынын, бірақ оның орны әлі белгіленбегенін айтты. 2016 жылдың 2 мамырында Джефферсон округінің округінің судьясы Конфедерация ардагерлерінің балалары Кентукки бөлімшесінің бірнеше жеке тұлғалармен бірге берген уақытша шектеу бұйрығына қол қойды. Келесі күні мэрдің атынан Джефферсон округінің прокуроры ескерткішті алып тастау туралы қорғанысты дайындау үшін қосымша уақыт сұрады. Сот 2016 жылдың 25 мамырына дейін созылуды ұзартты. Айыптаушылар мэр Фишер ескерткішті алып тастауға тырысу арқылы мемлекеттік және федералды сақтау заңдарын бұзады деп мәлімдеді. 2016 жылдың 5 мамырында талапкерлердің адвокаты ескерткіш Луисвилл қаласына да, университетке де тиесілі емес деп шағымды өзгертті. Қайта қаралған шағымда ескерткіш Кентукки штатына тиесілі, өйткені ол көлік құқығының бөлігі болып табылады. 2016 жылдың 25 мамырында болған сот отырысында сот ордерін шығару үшін дәлелдердің жоқтығын келтіре отырып, округ сотының судьясы уақытша тыйым салу бұйрығын бұзды. Луисвилл қаласы судьяның жазбаша шешімін шығарғанға дейін сотқа кіруді тоқтатуға келісті. 2016 жылы 20 маусымда судья Джудит Макдональд Бёркман сот ісі бойынша қалаға ескерткішті алып тастауға рұқсат берді. Сот өз шешімінде ескерткіштің заңды иесін анықтайтын ешқандай құқық немесе басқа құжат жоқ екенін, бірақ талапкердің дәлелдемелері жеткіліксіз екенін мойындады. Бұл ескерткіштер, сондай-ақ Конфедерацияның басқа да рәміздері, қазір өткеннің романтизмі, "Оңтүстік мұрасына" деген мақтаныш, тарихтағы мойындау және сабақ алу, құлдықты еске салу немесе қазіргі расистік сезімді білдіру ретінде қарастырылады. Сот, тіпті келіспесе де, бұл жиі бәсекелесетін эмоциялық элементтерді мойындайды. Алайда сот объективті түрде құқықтық аспектілерге назар аударуы керек. Емоционалды және саяси аспектілер басқаларға талқылауға қалдырылады. Кейіннен қала әкімі Фишер қала өнер комиссиясы жиналып, жаңа жерді таңдамайынша, жұмыс жалғаспайтынын мәлімдеді. 2016 жылдың шілдесінде Луисвиллдің қоғамдық өнер жөніндегі комиссиясы ескерткішті қайда ауыстырудың мүмкіндіктерін талқылау үшін жұртшылықпен кездесті. Комиссияға ұсыныстар Бранденбургтегі өзен маңындағы саябақ, Перривилл шайқас алаңының мемлекеттік тарихи орны және Конфедерация ардагерлерінің ұлдарына тиесілі Падукадағы жерді қамтиды.

Бранденбург, Кентукки штаты

2016 жылдың 15 қарашасында мэр Фишер ескерткіштің Луисвиллден батысқа қарай 44 миль қашықтықта Огайо өзенінің бойындағы Кентукки штатының Мид округіне көшірілетінін хабарлады. Луисвиллдің қоғамдық өнер басқармасының басшысы Сара Линдгрен ескерткіш ішінде орналасқан деп есептелетін уақыт капсуласы табылса, оны Фильсон тарихи қоғамына көрмеге беру туралы айтты. Ескерткішті бұзу 2016 жылдың 19 қарашасында басталды, ал уақыт капсуласы екі күннен кейін табылды және нашар сақталған күйде екені анықталды. Ескерткіш 2016 жылдың 28 қарашасында Бранденбургке көшірілуі тиіс еді. Луисвилл университетінің қоры ескерткішті көшірудің құнын шамамен 400 000 долларға бағалады. Фондтан $350,000, Луисвилл қаласынан $50,000 және Бранденбург қаласынан жаңа қор үшін бастапқы $10,000 үлесімен қаржыландырылды. Құрылыс жұмыстарын жүргізуді "Мессер Констракшн" компаниясы қолға алды. Бранденбург қаласының әкімі Ронни Джойнер мүсіндердің патинасы алынып тасталмайтынын айтты. Бұл шешімнің арқасында Қордың шамамен 7400 доллар үнемделетіндігі анықталды. Ескерткішті Бранденбургке көшіру жұмыстары 2016 жылдың 12 желтоқсанында аяқталды. 2017 жылдың 29 мамырында ескерткішті қайта бағыштау рәсімі өткізілді. Конфедерация ескерткішінің жаңа орны Бранденбургтегі Main Street аялдамасындағы Riverfront Park-тан батысқа қарай орналасқан. Оның іргетасы Сент-Луис тас тас тасына қаланған. Ескерткіштің шығысында штаттың тарихи белгісі орналасқан, онда генерал Джон Хант Морган және оның адамдары 1863 жылдың шілдесінде Индианаға өтті. Мемлекеттік маркер Огайо өзені бойындағы тарихи жаяу жүру жолының кіруі болып табылады. Аймақтағы жергілікті американдықтарды еске түсіретін суреттер, жер асты теміржолы және Морганның өтуіне қатысты қосымша ақпараттық панельдер жол бойында орналасқан. Парк 1863 жылғы Ұлы шабуылдың екіжылдық Азамат соғысы қайта жаңғыруының орны болып табылады. 2020 жылдың маусым айында Джордж Флойд наразылықтарының кезінде ескерткішке қарсы наразылық болды. Көптеген адамдар қала сыртынан (Вирджиния немесе Теннесси штаттарынан төменгі рок-гульгерлер бар мотоцикл топтары) ескерткішті қорғауға келді. Демонстранттар шынымен де келгенімен, наразылық білдіру үшін ресми өтініш немесе Black Lives Matter ұйымының қолдауы болған жоқ. Ескерткішті қорғауға келгендердің басым көпшілігі мылтықпен қаруланған. Кейбір қатысушылар конфедерация регалиясын киіп, конфедерация жалауларын, тіпті ойдан шығарылған Кекистанның жалауын желбіретті.

Тарихи мәртебесі

2002 жылы Бас Ассамблеяның актісі Кентукки әскери мұра комиссиясын құрды. Комиссия олардың тізілімінде ескерткiштер мен мемориалдарды қорғауды қадағалайды. Конфедерация ескерткіші қазіргі уақытта әлеуетті сайт ретінде тізімделген. Ескерткіш 1997 жылы 17 шілдеде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Бұл Кентуккидегі Азамат соғысына байланысты алпыс бір түрлі сайттың бірі. Тағы төрт ескерткіш Луисвилл / Джефферсон округіне жатады. 32-ші Индиана монументі мен Луисвиллдегі Одақ монументі екеуі де Кев Хилл зиратында болды, бірақ біріншісі қазір Луисвиллдің Фрейзер тарихи мұражайында сақталады. Джон Б. Кастлмен ескерткіші Хайлендс аймағындағы Чероки шеңберінде, Бардстаун жолынан бір блокқа жақын орналасқан. Екіншісі, Джефферсонтаундағы Конфедерация шейітінің ескерткіші, Кентукки штатының Джефферсонтаун қаласындағы Джефферсонтаун қаласындағы зиратта орналасқан. 1997 жылғы номинация үшін жиналған қосымша материалда Кентукки мұра кеңесінің Жозеф Е. Брент Гейнс Фостердің жоғалған істің үш кезеңі Кентукки тәжірибесіне сәйкес келмейді деп мәлімдеді. Брент 19 және 20 ғасырларға бөлінген екі кезеңді ұсынады. Брент NRHP-нің жарамдылық жөніндегі нұсқауларын қайталап, ескерткіштердің орналасу орнынан шығарылғандығын, мысалы, зираттан қоғамдық орынға көшірілген ескерткіштің тізілімге енгізілуіне жол берілмейді деп айтады.