Кіріспе

Химиялық қосылысы Лопинавир - протеаза ингибиторлары класының антиретровирустық препараты. Ол ВИЧ инфекциясына қарсы басқа протеаза ингибиторы ритонавирмен (лопинавир/ ритонавир) тұрақты дозада қолданылады. Ол 1995 жылы патенттелген, ал 2000 жылы медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілген. Қазір батыста екінші реттік терапия ретінде қарастырылып, ол әлі күнге дейін LMIC-те, әсіресе ВИЧ-пен өмір сүретін балалар арасында тағайындалады. Лопинавир мен ритонавирді таблетка немесе оральды ерітінді түрінде қабылдауға болады, бұл балаларда артықшылықты нұсқа. COVID-19 пандемиясының алғашқы кезеңдерінде лопинавир оның протеаз белсенділігін бұзады деген үмітпен SARS CoV 2 вирусына қарсы қайта қолданылды.

Жанама әсерлер

Жағымсыз әсерлер, өзара әсерлесулер және қарсы көрсетілімдер тек лопинавир/ ритонавир комбинациясында ғана зерттелді. Олар - құсу, құсу және асқазанның ауыруы.

Фармакология

Лопинавир плазманың ақуыздарына (9899%) жоғары деңгейде байланады. Лопинавирдің ми- омыртқалық сұйықтыққа (МЖС) енуіне қатысты мәліметтер қарама - қайшы. Анекдоттық мәліметтерде лопинавирдің МЖҚ- да анықталмайтыны айтылған, алайда лопинавир/ ритонавир алған 26 науқастың МЖҚ плазмасының жұптастырылған үлгілерін зерттеуде 77% үлгіде IC50- ден жоғары лопинавирдің МЖҚ деңгейі анықталды.

Зерттеу

2014 жылғы зерттеуде лопинавирдің адам папиллома вирусына (АПВ) қарсы тиімділігі көрсетілген. Зерттеуде жоғары және төмен дәрежелі қатерлі ісікке шалдыққан әйелдердің жатыр мойнына күніне екі рет бір таблеткаға тең мөлшерде жер үстіне жағылған препарат қолданылды. Емдеудің үш айынан кейін жоғары дәрежелі ауруы бар әйелдердің 82, 6% - ының жатыр мойны қалыпты жағдайға ие болды, бұл маздар мен биопсиялар арқылы расталды. Лопинавирдің АМФ- белсендірілген протеинкиназа (AMPK) және eEF2 киназа (eEF2K) белсенділігі арқылы протеин синтезін бұзатыны анықталды, бұл механизм протеинфосфатаза-1 ингибиторларының вирусқа қарсы әсеріне ұқсас. Лопинавирдің клеткалық мәдениеттердегі төменгі микромолярлық диапазонда MERS CoV репликациясын тежейтіндігі анықталды. 2020 жылы лопинавир/ритонавирдің COVID-19-дың ауыр түрінде әсер етпеуі анықталды. Бұл сынақта дәрі- дәрмекті емдеу әдетте симптомдар пайда болғаннан кейін 13 күн өткен соң басталды. Лопинавирдің ұзақ уақыт әсер ететін инъекциялық түрін ай сайын қолдануға бағытталған клиникалық зерттеу жүргізілуде (NCT05850728).