Кіріспе

Кореяның солтүстік жартысындағы әдебиет Кореяның солтүстік жартысындағы әдебиет Кітап оқу Солтүстік Кореяда танымал ойын-сауық болып табылады, онда сауаттылық пен кітаптар жоғары мәдени мәртебеге ие, бұл режимнің мәтін ретінде пропаганданы таратуы арқылы көтерілді. Сондықтан да жазушылар жоғары беделге ие. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кореяның бөлінуі шекарадан тыс айтарлықтай қозғалысқа әкелді, оның ішінде жазушылар Солтүстіктен Оңтүстікке немесе Оңтүстіктен Солтүстікке көшіп барды. Солтүстік Кореяның кейінгі әдеби дәстүрін мемлекет қалыптастырды және бақылады. Тек Жазушылар одағының мүшелері ғана өз шығармаларын жариялауға құқылы.

Өмірбаян

Солтүстік Кореяда орыс, кейіннен кеңес әдебиеті кең тараған. Кореялықтар орыс әдебиетін батыс аудиториядан мүлдем басқаша қарастырды, олар конфуцийшілдік әлеуметтік инженерияның тұстарын іздеді. Батыс елдері Лев Толстойдың "Анна Каренина" және "Соғыс пен бейбітшілік" сияқты шығармаларын бағаласа, корейлер бұл шығармаларды елемеді, бірақ оның дін мен адамгершілік туралы шығармаларын жақсы көреді. Кеңес жазушыларының ішінде ең танымал - Максим Горький.

20 ғасыр

Солтүстік Кореяның социалистік әдебиетінің негізі 1945-1960 жылдар аралығында, солтүстік Корея көптеген кеңестік стильдегі ұйымдық формаларды қабылдаған кезде салынды. Онымен бірге шектеулер мен саяси талап-тілектер әдебиетке жол тапты. Бостандық алғаннан кейін Солтүстік Корея да кеңестік әдебиеттің жолын қуып кетті. Бірақ 1950 жылдардың ортасында Кеңес Одағындағы сталиншілдіктің жойылғанына байланысты қарым-қатынас өзгерді. Ким Ир Сен бұл сәтті Кеңес Одағының ықпалын азайтып, өз ықпалын күшейту мүмкіндігі ретінде көрді. Ол "Догоматизм мен формализмді жою және идеологиялық жұмыста джуче құру" атты баяндамасында әдебиеттегі барлық "шетелдік" нәрселерді айыптап, мұны жүзеге асырды. Сол кезден бастап Солтүстік Корея әдебиеті ұлтшылдық көзқарасқа ие болды, бірақ 1940 жылдары енгізілген кеңестік элементтер берік болды. Б.Р. Майерстің айтуынша, 1940-шы жылдардың аяғындағы Чо Ки Чонның жұмысы Кеңес марксизмі-ленинизмі мен блоктық конформизмге негізделген Ким Ир Сенаның ертедегі жеке басының құрметіне тән ерекшеліктерді көрсетеді. Көп ұзамай олардың орнын Хан Сория сияқты жазушылардың корей ұлты ұлтшылдығы алды. Чхоның Ким Ир Сенгінің күш пен ақыл-ой сияқты еркектік қасиеттері бар жарқын стратег болғанымен, Ханның шығармаларында ол "марксизм-ленинизмді миымен емес, жүрегімен меңгерген" күнәсіздігі мен нағыздықтың дәстүрлі корейлік қасиеттерін бейнелейді. Ханның этникалық жағынан әсер еткен стилі өзін Чоның үгіт-насихат стандарты ретінде қалыптастыратын болады. 1967 жылы Капсан фракциясының оқиғасынан кейін шетелдік әдебиетке деген көзқарас өзгерді. Адамдар кітаптарының көпшілігін өртеп немесе кітапхана жинақтарына тартуға мәжбүр болды. Кітаптары жойылған жазушылардың арасында Толстой, Горький және Федор Достоевский бар. Қытай, грек, неміс философиясы туралы кітаптар да жойылды. Зерттеушілер Карл Маркс шығармаларына тек арнайы кітапханаларда және оның шығармаларын зерттеудің себебін көрсете отырып қол жеткізе алды. "Сот ақыны" және қазір дезертир болып табылатын Чан Цзинь Сунның айтуынша, 1994 жылға дейін, Жоғарғы көшбасшы Ким Ир Сен тірі кезінде романның өнері басым болды. Ким Ир Сен медалі, Батырлық ерлігі ордені және Ким Ир Сен серіктесі атағы сияқты барлық жоғары мемлекеттік құрметтер мемлекет роман жазушыларына берілді. Хонг Мён Хуй, 1888 1968) - корей ұлтшыл батыр Им Ккокжонның (1562 жылы қайтыс болған) өміріне негізделген Им Ккокжон (임정) атты романның авторы. Хан Сория "Шакалдар" повесінің авторы (1951). Корей жазушылары одағының ай сайынғы әдеби журналы 조선문학 басылымына шыққан шығармаларға шетелде жазылу арқылы қол жетімді. Көптеген саяси мәтіндердің авторлары халыққа ұнамай қалды. Нәтижесінде Солтүстік Кореяның баспа мекемелері шығармашылық топтардың бірлескен шығармашылығына қолдау көрсетіп, жеке авторлардың аттарын жасыру саясатын қолданады. Бұл практика 1970-ші жылдары барынша байқалып, 1980-ші жылдары азая бастады. Дегенмен, оның мұрасы солтүстік кореялықтардың тіпті бүгінгі күні де ең көп оқылатын авторларының өмірбаянының егжей-тегжейін білмейтіндігіне байланысты. Солтүстік Кореяның көркем әдебиеттерінде шетелдіктерге, әсіресе ресейліктерге деген көзқарастар туралы мәлімет бар. 1940-1950 жылдары совет ресейлері корейлердің идеологиялық жетекшілері ретінде суреттелген. 2000 жылдардағы әдебиетте жағдай өзгерді, қазір ресейліктер корейлерге социалистік құндылықтар мен бастамалардың түсіндірмесі ретінде қарайды. Мысалы, Рим Хвавонның "Бесінші фотосурет" атты қысқа әңгімесі посткеңестік әлемдегі орыс қызының сынағын көрсетеді. Революциялық отбасы тарихы бар басты кейіпкер университетке түседі, онда ол "қауіпті идеяларға" ұшырайды. Ол америкалық студентке қызығады, ол шын мәнінде орыс, оның ата-бабалары коммунистік қарсылық білдірген жер иелері болған. Орыс жігіті кейіпкерді бұрын ұлттандырылған жерлерді өзінің капиталистік отбасына қайтару үшін айламен азғырып жіберді. Батыста адасып, жезөкше болып шығады. Андрей Ланковтың айтуынша, басты кейіпкер қыз қазіргі Ресейдің символы болып табылады. Ол "өз мұрасын сатқысы келгендіктен, аяусыз капиталистік үйіндіге түсіп, аяусыз жезөкше болып шығады", - деп жазады. Өту - бұл дидактикалық хабарды қабылдауды бейнелейтін ерекше маңызды әдеби әдіс. Оқырман өзін таныстыратын кейіпкерлер жеткіліксіз және үдерісте деп саналады, сондықтан оқырманға өзінің революциялық міндеттемелерін қайта растау сәті мүмкін болады. Осылайша, Жаңа жыл сия�...

Цензура

Барлық басылып шыққан шығармалар бірнеше деңгейдегі цензурадан өтуі керек және Кореяның Жұмысшы партиясының саясатын мақтауы керек. Сонымен қатар, көптеген жазушылар өзін-өзі цензуралаудың менталитетіне ие болды. Алайда, жазушыларға басқаша тыйым салынған "төңкеруші" материалдармен танысуға рұқсат беріледі. Олар кейін тарихи мәселелерді нақты мәліметтермен келтіре алады. Солтүстік Кореяның әдеттегі адамдары қол жеткізе алмайтын шетелдік интернет материалдарын келтіргендері қалыпты жағдай. Солтүстік Кореядан жер аударылғандардың 2000 жылдан бері жарық көрген кейбір автобиографияларында Солтүстік Кореядағы өмірдің қараңғы оқиғалары жазылған. Мысалы, Кан Чол Хванның "Пхеньян аквариумдары" (2000) және Хёк Канның "Бұл - жұмақ!" (2005) деп атады. "Солтүстік Кореядан қашу" туралы әңгіме демократиялық елдерде "көрсетілетін үкіметтің ең нашар түрін" қорғайтын, Оруэллдің 1984-інің ерекшеліктерін атап өтетін, жақсы сатылады. Банди - әлі күнге дейін солтүстік кореялық қысқа әңгімелер жазушысының аты жасырын, ол елде өмір сүруде, оның пікірлеріне қарсы әңгімелер Батыс елдеріне жасырын түрде әкелінеді және басылып шығады. Олардың ішінде "Қозғау" кіреді. Пэк Нам Ньон 15 сәуір әдеби шығармашылық тобының мүшесі. Оның "Дос" романы, ажырасудың алдында тұрған жас жұптың тарихы, ажырасу сотындағы іс жүргізуді байқауына негізделген, ағылшын тіліне аударылып, 2020 жылдың мамыр айында Колумбия университетінің баспасында жарық көрді. Романның француз нұсқасын Actes Sud баспасы 2011 жылы шығарды.