Кіріспе

Минералдардан энергия алатын микроб Литоавтотроф - минералдық (ағзасыз) шығу тегіндегі қосылыстардың реакциясынан энергия алатын организм. Литоавтотрофтардың екі түрі олардың энергия көзімен ажыратылады; фотолитоавтотрофтар өз энергиясын жарықтан алады, ал хемолитоавтотрофтар (хемолитотрофтар немесе хемоавтотрофтар) өз энергиясын химиялық реакциялардан алады.]] Литоавтотрофтар өздерінің құрамында қайта құралған қосылыстар көзінде өте ерекше. Осылайша, литоавтотрофтардың топ ретінде көрсететін органикалық емес қосылыстарды пайдаланудағы әртүрлілігіне қарамастан, бір белгілі бір литоавтотроф өзінің энергиясын алу үшін органикалық емес молекуланың бір ғана түрін қолданады. Химолитрофты мысал ретінде аммиак пен нитритті N2 өндіру үшін пайдаланатын анаэробты аммиакты тотықтырғыш бактериялар (ANAMMOX) келтіріледі.

Метаболизм

Кейбір хемолитрофтар өз метаболизмдері үшін аз редукциялық потенциалмен редокстық жартылық реакцияларды қолданады, яғни органотрофтық жолдарды пайдаланатын организмдермен салыстырғанда көп энергия жинамайды. Литоавтотрофтар жер қойнауының терең жерінде (олар планетаның бетінен 3 км-ден астам тереңдікте табылған), топырақта және эндолиттік қоғамдастықтарда болуы мүмкін. Олар көптеген маңызды қоректік заттарды босату үшін жауапты болғандықтан және топырақтың қалыптасуына қатысқандықтан, литоавтотрофтар Жер бетіндегі тіршілікті сақтауда маңызды рөл атқарады. Мысалы, азот циклына аммонийді тотықтырғыш археялардың, АНАММОКС бактерияларының және Нитроспира тұқымдасының толық аммонийді тотықтырғыш (КОМАММОКС) бактерияларының белсенділігі әсер етеді. Қышқыл шахтаның дренажы жер асты сулары мен өзендердің қышқылдық пен химиялық құрамын күрт өзгертеді және өсімдіктер мен жануарлар популяциясын қауіпке ұшыратуы мүмкін. Қышқыл шахтаның дренажына ұқсас, бірақ әлдеқайда төмен масштабтағы белсенділік табиғи жағдайларда, мысалы мұздықтардың тас төсектерінде, топырақ пен тальсте және терең жер қойнауында кездеседі.