Кіріспе
Топырақ пен суды нәзік жалтырап тұрған шар етіп қалыптастыратын жапондық өнер түрі Дороданго (泥だんご) - топырақ пен суды біріктіріп, қалыпқа түсіріп, содан кейін мұқият жылтыратып, бильярд допқа ұқсайтын нәзік жалтырап тұрған шар жасайды.
Dorodango (泥だんご) is a Japanese art form in which earth and water are combined and moulded, then carefully polished to create a delicate shiny sphere resembling a billiard ball.
Этимология
"Мұз" сөзінің түпнұсқасы "Мұз" және "Мұз" деген жапон сөздері.
Техника
Басты дородангоны жасау - мектеп оқушыларының дәстүрлі ойын-сауығы. Соңғы уақытта бұл процесс жылтыр бетпен жасалған хикару ("жарықтайтын") дороданго өнерінде жетілдірілді. Бірнеше түрлі әдістерді қолдануға болады. Барлық әдістерде шардың өзегі қарапайым саздан жасалады, ол мүмкіндігінше дөңгелек болу үшін қолмен мұқият қалыптастырылған. Бұл өзекті кептіруге қалдырады, содан кейін әдістемелік және мұқият ұсақ сырылған топырақпен тозаңдайды, сонда өзектің айналасында бірнеше миллиметр қалыңдықтағы қабық пайда болады. Бұл қадамды бірнеше рет қайталап, кішкентай да нәзік топырақ түйіршіктерін пайдаланып, тегіс және жылтыр бетті жасауға болады. Содан кейін оны кішкене матамен жұмсақ жылтыратып, жуып тастауға болады. Дородангоның құрылысы аяқталғаннан кейін, ол жылтыратылған тас шар сияқты көрінуі мүмкін, бірақ ол әлі де өте нәзік. Бұл процесс бірнеше сағатқа созылады және шарды сындырмау үшін мұқият назар аудару қажет.
Танымал мәдениетте
Кристофер Паолинидің "Мұрагерлік циклы" романында басты кейіпкер Эрагонның куәлігі ретінде Карликоволардың патшасы Орик карликоволардың дәстүрін жүзеге асырып, эроткнурл жасайды. Эроткнурлдің жасалу процесі дородангоның жасалу процесіне өте ұқсас. Discovery Channel MythBusters сериясының "Бір жарылыспен аяқталу" (113-ші эпизод) эпизодында, ол алғаш рет 2008 жылдың 12 қарашасында эфирге шықты, Адам Савидж және Джейми Хайнман күнделікті айтылған сөздердің ақиқатын зерттеді. Олар "қоқысты жалтыратуға болмайды" деген аңызды жою үшін, "доранго" техникасын пайдаланып, көмір шарын жасады. Олар жылтырлық өлшегішпен 70 жылтырлық бірліктен әлдеқайда жоғары жылтырлық деңгейін өлшеді, бұл "жоғары жылтырлық" деп саналады. Савидждің 106 жылтыр бірлік дородангосы страустың нәжісін қолданған, ал Хайнеманның 183 жылтыр бірлік үлгісі арыстанның нәжісін қолданған. Сондықтан олар бұл аңызды "жалған" деп есептеді. Апрельдегі өтірігіңіз сериясының 14-ші бөлімі "Аяқ қадамдары" анимациялық сериясында Субаки Савабе кейіпкері дородангоны жылтыратып, оны кейіпкерге, Кусейге, флешбэк сызығында көрсетеді. Алайда, ол Коусейді көрсетуден бұрын, кейде оның сезіміне әсер етеді. Story of Seasons: Friends of Mineral Town фильмінде Попури басты кейіпкерге dorodango сыйлық ретінде береді.