Жапон мектеп формасы: тарихы, киімдердің еуропалық стильдегі теңізшілер формасына ұқсастығы, кимонодан ауысу және қазіргі қолданылуы. (Жапон мектебі, форма)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық мектеп формалары
жапон қыздарының гиару стиліндегі мектеп формасы
School uniforms used in Japan
the gyaru form of Japanese girls' school uniform
Жапондық мектеп формасының сыртқы түрі еуропалық стильдегі теңізшілердің формасына ұқсас. Ол алғаш рет 19 ғасырдың соңында дәстүрлі кимононы ығыстырып, Жапонияда пайда болды. Бүгінде мектеп формалары көптеген жапон мемлекеттік және жекеменшік мектептерінде кең таралған. Бұл форманы жапон тілінде "制服" (сейфуку) деп атайды.
The Japanese school uniform is modeled in appearance similar to that of the European style naval uniforms. It was first used in Japan in the late 19th century, replacing the traditional kimono. Today, school uniforms are common in many of the Japanese public and private school systems. The Japanese word for this type of uniform is (制服).
Тарих
Жапонияның көптеген орта және жоғары мектептері оқушылардан форма киюді талап етеді. Жапон мектеп формасы – жастардың символы ғана емес, сонымен қатар ел мәдениетінде маңызды рөл атқарады, себебі ол жастарға тәртіп пен бірлестік сезімін қалыптастыруға көмектеседі деп есептеледі. Формалар стандарттыдан ерекшеге дейін алуан түрлі болады. Жапон мектеп формасы 150 жылдан бері қолданылып келеді. Бастапқыда оқушылар мектепке күнделікті киіммен баратын: қыздар кимоно, ал ұлдар хакама киетін. Мейдзи дәуірінде оқушылар батыс киім үлгісіндегі форма кие бастады. [[Файл:Шимода Утако хифу және хакама тілдерінде.jpg|thumb|Хакамадағы Шимода Утако, ол киім реформасын қолдаушы болған. Утако Шимода (1854–1936), әйелдер құқығын қорғаушы, педагог және киім реформаторы, дәстүрлі кимононың тым шектеулі екенін, ол әйелдер мен қыздардың қимыл-қозғалысына және дене шынықтыруға қатысуына кедергі келтіріп, денсаулығына зиян екенін анықтады. Батыс киімдері қабылданып жатқан кезде де, ол корсеттердің де әйелдер денсаулығына зиянды және шектеулі екенін ойлады. Ол жапон императорлық сарайындағы қызметшілер киетін киімді, соның ішінде хакаманы, өзінің Jissen әйелдер мектебі үшін форма жасау үшін бейімдеді. Мейдзи дәуірінде (1868–1912 жж.) және одан кейінгі Тайшо дәуірінде (1912–1926 жж.) басқа да әйелдер мектептері хакаманы қабылдады. Бұл стильдегі форма Жапониядағы жоғары мектептерде стандартты киімге айналды. Бұл форма әлі де қолданыста болғанымен, көптеген мектептер батыс үлгісіндегі католик мектеп формаларына көшті. Бұл формалар ақ көйлек, галстук, мектеп таңбасы бар блейзер және ұлдар үшін тігілген шалбар (көбінесе блейзердің түсінен өзгеше), қыздар үшін ақ блузка, галстук, мектеп таңбасы бар блейзер және тартан кулота немесе юбкадан тұрады. Кез келген мектеп оқушыларына қандай форманы тағайындаса да, барлық мектептерде форманың жазғы нұсқасы (әдетте, тек ақ көйлек, ұлдар үшін біркелкі шалбар, қыздар үшін жеңілдетілген салмақты дәстүрлі форма немесе блузка және галстукпен тартан юбка) және спорттық формасы (жыл бойы қолдануға арналған полиэстерлік спорттық костюм және жазғы іс-шаралар үшін футболка мен шорт) болады. Кез келген мектептің тәртіп деңгейіне байланысты оқушылар күні бойы бір сыныпта әртүрлі маусымдық және іс-шараларға арналған форма кие алады. Жеке оқушылар форманы дұрыс кимеу арқылы немесе тыйым салынған элементтерді, мысалы, үлкен, кең шұлықтарды немесе төсбелгілерді қосу арқылы форма жүйесін бұзуға тырысуы мүмкін. Қыздар юбкаларын қысқартуы мүмкін, тоқылған жоғарырақ көтеріліп немесе төмен түсірілуі мүмкін; ұлдар жамбасқа дейін шалбар киіп, галстук кимеуі немесе көйлектерінің түймелерін ашып қоюы мүмкін. Кейбір мектептерде жыныстық бөлініске бөлінген киім ауыстыратын бөлмелер болмағандықтан, оқушылар спорттық іс-шараларға дайындану үшін сыныптарда киім ауыстыра алады. Сәйкесінше, мұндай оқушылар спорттық формаларын сыныптық формаларының астына кие алады. Кейбір мектептерде оқушылардың шаштарын, аяқ киімін және кітап сөмкелерін реттеуге болады, бірақ бұл ережелер әдетте тек арнайы жағдайларда, мысалы, үш айлықтың ашылу және жабылу салтанаттарында және мектепте сурет түсіру күндерінде ғана сақталады. Форманы мектептен тыс жерлерде кию қалыпты жағдай, бірақ бұл модадан шығып, көптеген оқушылар мектептен тыс жерлерде күнделікті киім киеді. Жапониядағы мемлекеттік бастауыш мектептердің көпшілігі форма киюді талап етпесе де, көптеген жеке меншік мектептер мен орталық үкімет басқаратын мемлекеттік мектептер әлі де оны талап етеді.
The majority of Japan's junior high and high schools require students to wear uniforms. The Japanese school uniform is not only a symbol of youth but also plays an important role in the country's culture, as they are felt to help instill a sense of discipline and community among youth. There are many types of uniforms that range from standard to unique ones varying in the ensembles used. Japanese school uniforms have been around for 150 years. Originally students just wore standard everyday clothes to school; kimono for female students, with hakama for male students. During the Meiji period, students began to wear uniforms modelled after Western dress. [[File:Shimoda Utako in hifu and hakama. jpg|thumb|Shimoda Utako in hakama; she was an advocate for dress reform. Utako Shimoda (1854–1936), a women's activist, educator and dress reformer, found traditional kimono to be too restrictive, preventing women and girls from moving and taking part in physical activities, harming their health. While western dress was being adopted at the time, she also believed corsets to be restrictive and harmful to women's health. She adapted the clothing worn by ladies in waiting at the Japanese imperial court, which included hakama, to make a uniform for her Jissen Women's School. During the Meiji period (1868–1912) and the following Taishō period (1912–1926), other women's schools also adopted the hakama. It became standard wear for high schools in Japan, While this style of uniform is still in use, many schools have moved to more Western pattern Catholic school uniform styles. These uniforms consist of a white shirt, tie, blazer with school crest, and tailored trousers (often not of the same colour as the blazer) for boys and a white blouse, tie, blazer with school crest, and tartan culottes or skirt for girls. Regardless of what type of uniform any particular school assigns its students, all schools have a summer version of the uniform (usually consisting of just a white dress shirt and the uniform slacks for boys and a reduced weight traditional uniform or blouse and tartan skirt with tie for girls) and a sports activity uniform (a polyester track suit for year round use and a T shirt and short pants for summer activities). Depending on the discipline level of any particular school, students may often wear different seasonal and activity uniforms within the same classroom during the day. Individual students may attempt to subvert the system of uniforms by wearing their uniforms incorrectly or by adding prohibited elements such as large loose socks or badges. Girls may shorten their skirts, permanently or by wrapping up the top to decrease length; boys may wear trousers about the hips, omit ties, or keep their shirts unbuttoned. Since some schools do not have sex segregated changing or locker rooms, students may change for sporting activities in their classrooms. As a result, such students may wear their sports uniforms under their classroom uniforms. Certain schools also regulate student hairstyles, footwear, and book bags; but these particular rules are usually adhered to only on special occasions, such as trimester opening and closing ceremonies and school photo days. It is normal for uniforms to be worn outside of school areas, but this is going out of fashion and many students wear casual dress outside of school. While not many public elementary schools in Japan require uniforms, many private schools and public schools run by the central government still do so.
Жыныстық қатынасы жоқ киімдер
Тарихи тұрғыдан алғанда, Жапониядағы мектеп формасы жынысына қарай анықталған, яғни ұлдарға шалбар, қыздарға юбка беріледі. Алайда, 2019 жылдың сәуір айында Токионың Накано ауданындағы мемлекеттік жасөспірімдер мектептері оқушыларға жынысына қарамастан киім таңдауға мүмкіндік берді. Бұл бастама мектепке юбка кигісі келмейтін алтыншы сынып оқушысының сыныптастарынан форма туралы пікір алуымен басталды. Сауалнама көрсеткендей, оның көптеген сыныптастары да форманы өздері таңдауға ниет білдірді. Жас оқушы сауалнама нәтижелерін Накано қаласының әкіміне және ауданның барлық мемлекеттік жасөспірімдер мектептерінің директорларына жеткізді, олар ұсынысқа келісіп, оқушыларға киімді еркін таңдауға рұқсат берді. 1997 жылы тек төрт мектепте қыздарға шалбар киюге рұқсат болса, 2019 жылы бұл көрсеткіш 600-ге жетті, ал 2022 қаржы жылына 400-ден астам мектеп гендерсіз форманы қабылдады. Гендерсіз форманы қабылдауға және шалбар киюге қыздар тарапынан зор қолдау болды, себебі ол аяқтарды жылы ұстап, велосипедпен жүруді ыңғайлырақ етті. Бұдан бөлек, гендерсіз форманы таңдауда сексуалды азшылық өкілдерінің де қажеттіліктері ескерілді. Гендерсіз суға түсу киімдері күннен қорғану қажеттілігінен дене пішінін жасырып, көбірек жабуды қамтамасыз етуге дейін дамыды.
Historically, school uniforms in Japan are decided on the basis of sex, with trousers for male students and skirts for female students. However, in April 2019, public junior high schools in Tokyo's Nakano Ward began allowing students to choose their uniform regardless of sex. This started with a sixth grader who did not want to wear skirts in junior high school and asked her female classmates for their opinions on uniforms. The responses showed that most of her classmates also wanted the freedom to choose their uniforms. The young student delivered the survey results to the mayor of Nakano, and all of the principals for the ward's public junior high schools agreed on the proposal, allowing students to freely choose their uniforms. Schools allowing trousers for female students rose to 600 in 2019 from only four in 1997, and over 400 schools adopted genderless uniforms for 2022's fiscal year. There was a lot of support from female students for the adaptation of genderless uniforms and the implementation of slacks since it allowed for more comfort by keeping their legs warm and making it easier to ride their bicycles. The decision for genderless uniforms is also in consideration of sexual minority students. Genderless swimwear gradually evolved from the need to protect against sunburn to a desire to deemphasize body shape by adding more coverage.
Мәдени маңызы
Жапониядағы мектептерде мектеп формасы әртүрлі болады, ал кейбір мектептер өзінің ерекше формаларымен белгілі. Мектеп формасы бұрынғы оқушыларға естелік сезім тудыруы мүмкін және көбінесе ойын-қуанышпен өткен жас шақпен байланысты. Студенттер кейде жеке ерекшеліктерін көрсету үшін форманы өзгертеді. Мұндай өзгерістерге юбканың ұзындығын өзгерту, лентаны шешіп тастау, жағаның астына таңбаларды немесе мақтау белгілерін жасыру сияқты амалдар жатады. Өткен онжылдықтарда жапондық янки, сукебан және босозоку мотоциклшілер тобы да теңізшілер стиліндегі форманың жарқын түсті нұсқаларын киген.
School uniform varies throughout different schools in Japan, with some schools known for their particular uniforms. School uniform can have a nostalgic characteristic for former students, and are often associated with relatively carefree youth. Uniforms are sometimes modified by students as a means of exhibiting individualism. This is done in ways such as lengthening or shortening the skirt, removing the ribbon, hiding patches or badges under the collar, etc. In past decades, brightly coloured variants of the sailor outfits were also adopted by Japanese yankii, sukeban and bōsōzoku biker gangs.