Кіріспе
Монтана штатындағы тарихи шіркеу Сент-Елена кафедральді шіркеуі - Монтана штатындағы Рим католик шіркеуінің кафедральді шіркеуі. Архитектор А.О. Ол Австрияның Вена қаласындағы Votivkirche ғибадатханасынан кейін, собордың құрылысы 1908 жылы басталды және оның алғашқы мессасы 1914 жылдың қарашасында өтті. Епископ Джон Патрик Кэрролл собор құрылысына қаражат жинау үшін аянбай еңбек етті және бүкіл жобаны басқаруда әкімшілік рөл атқарды. Собор 1935 жылы Хелена жер сілкінісі кезінде едәуір зақымданған, бұл үлкен жөндеуді қажет етті. Собор 1980 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді.
The Cathedral of Saint Helena is the cathedral of the Roman Catholic Diocese of Helena, Montana, United States. Modeled by architect A. O. Von Herbulis after the Votivkirche in Vienna, Austria, the construction began on the cathedral in 1908, and held its first mass in November 1914. Bishop John Patrick Carroll worked tirelessly to raise funds for building the cathedral and had an administrative role in management of the entire project. The cathedral sustained significant damage during the 1935 Helena earthquake, which required extensive renovations. The cathedral was added to the National Register of Historic Places in 1980.
Құрылыс
Собордың жері Томас Круздан 1905 жылы 25 000 доллар сыйға тарту арқылы сатып алынған. А. О. Вашингтоннан фон Гербулис сәулетші болып тағайындалды. Фон Гербулис шетелде оқып, Еуропаның соборларын жақсы білгені үшін таңдалды. Ол кездегі суреттер роман және готика стильдерінде жасалған. Жобалар ұсынылған кезде Құрылыс комитеті готика стилін таңдады; бұл жобаны бекіту туралы ұсыныс бірауыздан қабылданды. Ол соборды Венадағы университетте оқыған кезінде танысқан Австрияның Вена қаласындағы Вотивкирхеден үлгі алды. Нью-Йорк қаласындағы Колумбия құрылыс компаниясы собор құрылысын 1908 жылы бастады; Сол жылдың 4 қазанында іргетасы қаланды. 1914 жылы 8 қарашада Хеленаның католик қауымы жаңа шіркеуде алғаш рет Құрбандық кешін өткізу үшін жиналды. Собор тағы он жыл бойы салынып тұрды; 1924 жылдың маусым айында собор бағышталды. Оның жалпы құрылыс құны 645 000 долларды құрады. Собордың боялған шыны терезелерін Германияның Мюнхен қаласындағы Ф. Х. Цеттлер фирмасы жасап, орнатты. Собор бағышталған кезде жоспарланған 59 терезеден 46-сы орнатылған болатын. Zettler фирмасы ХХ ғасырдың алғашқы жылдары Адам мен Хауаның құлдырауынан бастап шіркеуге дейінгі христиандық оқиғаны айтып берген 37 терезе жиынтығы оның алғашқы 50 жылында жасаған терезелерден асып түсетінін мәлімдеді. Клерстори деңгейіндегі қалған терезелерді 1926 жылы Бостондық шебер Чарльз Дж. Конник орнатты.
Жаңартулар
1935 жылдың күзінде Монтана штатында бірқатар жер сілкіністері болды. Собор зақымдалды: оңтүстік мұнара толығымен жойылды. Қалғандары қайтадан салынып, болашақтағы апаттың алдын алу үшін нығайтылды. Қайта құру 1938 жылы аяқталды. Собордың ішкі бөлігі 1950 жылдардың ортасына дейін өзгермеген. Епископ Джозеф М. Гилмордың басшылығымен қоладан жасалған құрбандық үстелінің шатыры орнатылды. Сонымен қатар, құрбандық үстелінің артқы жағындағы қызыл шатырлар мен ішкі бөлмелерді алтынмен қаптаған. Реставрация 1959 жылы сәуір айында собордың алтын мерейтойына және Елена епархиясының 75 жылдығына орай аяқталды. Собор 1982-1983 жылдары епископ Элден Ф.Кертисс басшылығымен қайта жаңартылды. Бұл жаңарту Екінші Ватикан кеңесінің литургиялық реформасына қатысты. Сондай-ақ, марқұм фр. Дэниел Хиллен. 1999 жылы ішкі бағаналарды жөндеу жұмыстары аяқталды. Бағаналар 1989 жылдың ақпан айында Монтана темір жолының апатынан зақымдалған. 2002 жылы епископ Роберт С. Морлиноның басшылығымен басталған собордың ең соңғы жаңарту жұмыстары епископ Джордж Лео Томастың басшылығымен жалғасуда. Собордың жоғарғы және төменгі қабаттары қайта жаңартылды. Төменгі қабатты толықтай жаңартып, оған екі жаңа қоғамдық зал мен толық ас үй кірді. Төменгі қабаттың аты Хеленаның алғашқы епискобы Джон Б. Бронделдің құрметіне берілген. Жоғарғы қабатты жаңарту киелі орынды, Сент-Джозеф шіркеуін, жаңа баптистирді және солтүстік трансепте деңгейлер арасындағы қатынасты жақсарту үшін лифт орнатуды қамтиды. Физикалық қондырғыларды жақсартуға жаңа жылыту жүйесі, жаңартылған қоңырау жүйесі, жаңартылған және жақсартылған құбырлы орган, боялған шыныларды қалпына келтіру және сыртқы беттерін қайта жабу, жаңа дыбыс жүйесі орнату, жаңа конфессионал салу, ескі Сент-Хелена сынып мектебін жою, жаңа негізгі автокөлік тұрағын салу және абаттандыру және сенім формациясы / кеңсе ғимаратының сыртқы жаңартулары жатады.
Сәулет ерекшеліктері
Собордың ең көрнекті ерекшелігі - оның Венадағы Вотивкирхеден тікелей әсер алған 230 фут (70 м) қос шпильдері. Мұнаралардың мұнараларының биіктігі 3,7 метр, ұзындығы 1,8 метр болатын алтын жапырақты айқыштарды орнатуда. Собордың солтүстік мұнарасында Розарийдің он бес құпиясын бейнелейтін он бес қолына құйылған қоңырау бар. Собордың ішкі бөлмесі 59 терезеде түрлі-түсті шынымен безендірілген, онда Ескі және Жаңа Келісімнің әртүрлі көріністері бейнеленген. Ғимараттың сыртқы бетіне 29 әулиелер мүсіні мен басқа да мүсіндер қойылған.