Кіріспе

Нью-Йорк епископтық епархиясының соборы

Қасиетті Иоанн соборы (кейде Сент-Джон деп аталады, сондай-ақ «Аяқталмаған Сент-Джон» деген лақап атымен де танылады) – Нью-Йорк епископтық епархиясының соборы. Ол Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Морнингсайд Хайтс елді мекенінде, Амстердам даңғылының 1047 нөмірінде, Батыс 110-шы көше (сонымен қатар Кафедральдық саябақ деп те аталады) мен Батыс 113-шы көше арасында орналасқан. Собор – аяқталмаған ғимарат, жоспарланған құрылыстың үштен екі бөлігі ғана толыққан, себебі бірнеше маңызды стильдік өзгерістер, құрылыс жұмыстарының тоқтауы және учаскенің тұрақсыз топырағы осыған себеп болды. Алғашқы жоба Византиялық және Романдық қайта жаңғыру стильдерінде 1892 жылы басталды. 1909 жылы негізгі бөлігі ашылғаннан кейін, жалпы жоспар Готикалық қайта жаңғыру стиліне өзгертілді. Кеменің құрылысы түрлі қаржы тапшылықтарына байланысты 1941 жылға дейін кешіктірілді, содан бері кеменің оңтүстік-батыс бұрышына мұнара қосылғаннан басқа, айтарлықтай ілгерілеу болған жоқ. 2001 жылы болған ірі өрт собордың бір бөлігіне зардап келтіргеннен кейін, ол 2008 жылы қайта жаңартылып, қайта бағышталды. Фасадтың батыс жағындағы мұнаралар, сондай-ақ оңтүстік трансепті және негізгі бөліктен жоғары орналасқан ұсынылған шпиль әлі аяқталған жоқ. Аяқталмаған болса да, Қасиетті Иоанн соборы ауданы бойынша әлемдегі алтыншы үлкен шіркеу және ең үлкен немесе екінші ең үлкен англикандық собор болып табылады. Сент-Джонның еден ауданы 601 фут (183 м) құрайды, ал кеменің төбесінің биіктігі 177 фут (54 м) шамасында. Собордың ішкі кеңістігі өте үлкен болғандықтан, онда жүздеген шаралар мен көрмелер өткізілді. Сонымен қатар, Қасиетті Иоанн соборы тарихы барысында түрлі қоғамдық бастамаларға қатысты. Собордың аумағында көптеген ғимараттар бар: Лик және Уоттс жетімдер үйі, собордың өзі, Сент-Фейт үйі, хор мектебі, деканат және епископ үйі. Ғимараттар әртүрлі стильдерде салынған және құрылысы ұзақ жылдарға созылған, Лик және Уоттс жетімдер үйі собордан бұрын салынған. Собордың аумағы 2017 жылы Нью-Йорк қаласының ескерткіштерді сақтау комиссиясы тарапынан ресми қалалық ескерткіш деп жарияланды.

Сайт

Морнингсайд Хайтс аймағы 17 ғасырда голландтар, содан кейін британдықтармен сиреп қоныстанды. Ол 19 ғасырдың ортасына дейін, екі ерекшелік болмағанда, ауылдық жер болып қала берді. Біріншісі – қазір жоқ Блумингдейл есімімен белгілі психиатриялық аурухана, ол 1821 жылы Колумбия университетінің кампусы орналасқан 116-шы көшеге жақын жерде ашылды. Екіншісі – 110-шы көшеден оңтүстікке және 113-шы көшеден солтүстікке шектелген Лик және Уоттс жетімдер үйі, кейіннен қазіргі собордың орнына айналды. Лик және Уоттс үйі 1831 жылы Нью-Йорк штаты заң шығарушы органының шешімімен құрылды, ал үш жылдан кейін Блумингдейл жолының (қазіргі Бродвей) және 110-шы көшенің қиысындағы жер Блумингдейл ауруханасынан сатып алынды. Аурухананың бастапқы жоспарларын Итиел Таун жасаған, бірақ шығындар аурухананың бюджетіне сәйкес болуы үшін бірнеше рет қайта қарастырылды.

Кафедральдық собордың қажеттілігі

Осы арада Нью-Йорк епископтық епархиясы 19 ғасырдың басында өсе бастады: 1800 жылы қалада 26 епископтық приход болды, ал он жылдан кейін бұл сан дерлік екі есеге өсті – 50-ге. 1828 жылы епархия үшін ұлы собор салу туралы алғашқы ұсынысты епископ Джон Генри Хобарт жасады, ол Вашингтон сквері паркіне жақын жерді ұсынды. Бұл шіркеу Патмос атынан Иоаннның Аянынан (сондай-ақ "Иоанн Илаһи" деп те аталады) кейін, Әулие Иоанн соборы немесе қысқаша Иоанн соборы деп аталатын болды. 1882 жылы шіркеуге Сегізінші авеню мен 74-ші көшедегі тағы бір жер учаскесі ұсынылды, бірақ сатып алудың жоғары құнына байланысты бас тартылды. 1890 жылы Манхэттенде 40 000 епископальдық дін өкілі болды, және епископальдықтар бұл аудандағы протестанттардың ең ірі тобын құрады.

Орналасу орны

1883 жылы Хорацио Поттердің немере інісі Генри Поттер Нью-Йорк епархиясының епископ көмекшісі болғанда, басқа орын іздеу үшін қор жинаушыларды шақырды. Бұл орын Манхэттеннің орталығындағы католик шіркеуінің «Сен Патрик» соборымен бәсекелесе алатын болуы керек еді. Поттер мәлімдеме жасап, Нью-Йорк тұрғындарынан жаңа соборға қаржы жұмсауға шақырды, оның құны шамамен 10 миллион долларға жетеді деп күтілді. Собордың жоспарлары протестанттар мен оларға сенбеушілердің, сондай-ақ БАҚ пен басқа да діни басшылардың қолдауына ие болды. Донорлардың арасында Астор, Вандербильт және Белмонт сияқты бай отбасылар болды. Жаңа собордың орналасуы үшін Манхэттендегі көптеген жерлер қарастырылды, ал 1889 жылы 110-шы және 113-ші көшелер арасындағы Лик және Уоттс бейімдеу үйі Сент-Джон соборының болашақ орны ретінде таңдалды. «The New York Times» және «Uptown Visitor» сияқты жаңалықтар құралдары бұл шешімді мақұлдады, себебі орын Орталық және Морнингсайд саябақтарына көрінетін биік жерде орналасқан. Комиссия 116-шы көшеден оңтүстікке және 119-шы көшеден солтүстікке қарайғы биік жатқан жер учаскесінде салуды қалаған. Бірақ, бұл учаскені сатып алу қиын болды, өйткені оның меншігі бірнеше ұйымға бөлінген; ал Лик және Уоттс бейімдеу үйі қалалық блокқа толық құқыққа ие болды. 1891 жылдың қазан айында бейімдеу үйі соборға берілді, ал бейімдеу үйі Нью-Йорк штатының Вестчестер округіне көшірілді. Орын 850 000 долларға сатып алынды. Сол кезде Морнингсайд Хайтс көптеген жоғары білім беру мекемелерімен қоршалған тұрғын ауданы ретінде қарқынды дамыды.

Сәулет байқауы

Сонымен қатар, жаңа собордың стилі туралы да пікірталас болды; үлкен жер учаскесі және Манхэттеннің орталық бөлігінен алыс орналасқандығы себепті, ол Сент-Патрик соборынан гөрі әлдеқайда әсем болуы күтілді. Әр жоспардың тапсыру мерзімі 1889 жылдың қаңтары болды. Сол мамыр айында қорғаншылар кеңесі 60-тан астам ұсынылған жобаны қарау үшін комиссия құрды. Кеңес мүшелері кейін жобаларды жеке талқылады; кейбір сәулетшілер құпия кеңестерге қатысты алаңдаушылық білдірді, себебі сенімгерлердің сәулеттік дизайн туралы білімі жеткіліксіз болды. "Герона" испан соборларының үлгісінде готика стилін қолданды; "AMDG" және "Алтын Иерусалим" классикалық готика стилінде, ал "Үш араб әсемдемесі" негізінен византиялық стильде болды. Поттер мен Робертсон сол кездегі маңызды тәжірибесі бар төрт финалисттің бірі болды, және сенімгерлер барлық үміткерлердің келісімісіз ешқандай жобаны жарияламауға келісті, бірақ кейбір үміткерлер бұл келісімді бұзып, өз жобаларын БАҚ-қа жария етті. Бірақ кейін, Морнингсайд паркінде Дүниежүзілік Колумбия көрмесін өткізу ұсынысы сәтсіз аяқталғаннан кейін, мерзім қарашаға дейін ұзартылды. Бұл жоба сенімгерлердің екінші таңдауы болды; Поттер мен Робертсонның жоспары сенімгерлерге көбірек ұнағанымен, В.А. Поттер епископтың жартылай інісі болды және сенімгерлер жезөкшелікке айыпталуынан қорқуға тырысты. Кенттің таңғалуына орай, ол бастапқыда серіктес ретінде мойындалмады және келесі жылға дейін мойындалмайтын болды. Топтың жобаларында апсидасы бар шағын ғибадатханалар мен соңғы бөліктер, төрт дөңгелек аркасы және үлкен мұнарасы бар күмбез, сондай-ақ дөңгелек жиектері бар трансепттер қарастырылды. Ішкі безендірілуі Бостонның Тринити шіркеуіне, ал қиылысы Стамбулдың Ая София, Венецияның Сан-Марко базиликасы және Периге соборының үлгісінде жасалған. "Экзотикалық" дизайн сол кездегі ерекше сәулет өнерінің мысалы ретінде қарастырылды. Сол қазан айында сенімгерлер фирмаға жобаны одан әрі қайта қарауға тапсырма берді. Келесі айда, егер Хайнс және ЛаФардж сәуір айында өздерінің қайта қараған жоспарларын ұсынса, жұмыстың 1892 жылдың басында басталатыны хабарланды. Алғашқы жобалар кейіннен сенімгерлер кеңесі готикалық стильде болуын қалағандықтан, маңызды өзгерістерге ұшырады. Батыс мұнаралары шпильдерді алып тастау және терезелерді кеңейту үшін өзгертілді, ал қасбетіне түрлі готикалық элементтер қосылды. Нав солтүстік-оңтүстік бағытынан шығыс-батыс бағытына қайта бағытталды, апсида күн шығысына қарайтын болды, бұл Исаның қайта тірілуін бейнелейді, бұл Эпископалдық дәстүрге сәйкес келеді. Heins & LaFarge бұл өзгертуге қарсы болды, өйткені бұл собордың басқа ғимараттардың артында жасырылуына әкеледі.

Құрылысы және алғашқы жылдары

Қасиетті Иоанн соборының құрылысы 1892 жылғы 27 желтоқсанда, Иоанн күні, іргетасын салу рәсімімен басталды. Рәсімге қатысу үшін мың билет таратылды, бірақ іс жүзінде 1100 адам келді. Келесі айда жерді сатып алу үшін қажетті қалған 175 000 доллар жиналды, ал сәуір айында сенімділер собордың негізгі ғимараты мен оның төңірегіндегі жерді өздеріне беру рәсімін бастады. Бас ғимараттан өзгеше, собордың аумағы бірыңғай жоспар бойынша жобаланбады, және 1890-шы және 1900-шы жылдары осы жерге қатысты бірнеше ұсыныс түсті.

Бастапқы құрылыс

Сент-Джонс шіркеуінің құрылысы 1893 жылдың басында басталды. Осы қалталардың бірі собордың 136 метрлік қалың тас мұнарасын көтеріп тұратын төрт тіректің бірінің тікелей астында орналасқан еді. Қамқоршылар собордың барлық құрылысын оңтүстікке қарай жылжытуды қысқаша қарастырды. Бірақ олар соборды жылжытудан бас тарды, өйткені негізгі тасты жылжыту жоққа шығарылмайтын нәрсе деп санады. Қазба жұмыстары 1895 жылдың соңында бастапқы есептеулерден әлдеқайда қымбатқа түсіп аяқталды. 1896 жылғы бағалау бойынша, собор толық аяқталғанда кем дегенде 5 миллион доллар тұруы мүмкін еді. Уақытша шара ретінде 1898 жылдың ортасында Тиффани шіркеуі сатып алынды, соның арқасында онда қызметтер өткізілуі мүмкін болды. Шіркеу склепте, жертөледе орналастырылды. Алғашқы қызметтер 1899 жылдың қаңтарында Тиффани шіркеуінде өтті. Собордың шығыс бөлігіндегі өткізу аркалары келесі жылы аяқталды. Осы уақытқа дейін, қаржыгер Джон Джейкоб Астор IV, Уильям Вальдорф Астор, губернатор Леви П. Мортон, банкир Дж. П. Морган және кәсіпкер Корнелиус Вандербильт сияқты көрнекті тұлғалардан түскен үлкен қайырымдылықтарға қарамастан, қамқоршылар қаржы жинауды жалғастырды. 1903 жылдың наурыз айында қамқоршылар Сент-Джонс құрылысының келесі кезеңіне хорды салу үшін 500 000 доллар, ал төбесін аяқтау үшін 200 000 доллар қажет екенін, сондай-ақ хордың үстіндегі төбені қолдау үшін сегіз үлкен гранит бағана сатып алу қажет екенін мәлімдеді. Бұдан өзге, төбенің қалған бөлігін ұстап тұру үшін үш арка салынуы керек еді. Мэн штатының Виналхейвен қаласынан әкелінген хор бағаналарының биіктігі 16 метр, диаметрі 2 метр болатын. Ол кезде бұл бағаналар әлемдегі екінші үлкен тас бағаналар еді. Бір автор: «Сырттан көрініс Сент-Джонстың ішкі рухы туралы көп нәрсені айтады» деп жазды, собордың оңтүстік-шығыс фасады аяқталмағандай сезім қалдырса, ал батыс фасады «жаңадан басталып келе жатқандықтан өте қуатты» болды. Сент-Джонс көше желісіне қатысты батыстан шығысқа қарай бағытталған және бастапқыда крест тәрізді жоспарға ие болуы керек еді, трансепттер собордың шығыс жағына жақын жердегі өткелдің солтүстік және оңтүстік жақтарына дейін созылатын еді. Бүкіл құрылыстың ұзындығы 183 метрді құрайды. 2017 жылғы мәліметтерге сәйкес, бұл өлшемдер Сент-Джонсты әлемдегі алтыншы ірі христиан соборы етеді, сонымен қатар оны әлемдегі ең үлкен англикан соборы ретінде Ливерпуль соборымен бәсекелестіреді. Собордың бастапқы дизайнын Heins & LaFarge жасаған. Сент-Джонс шіркеуінің бастапқы жоспарында плиткамен жабылған аркалы күмбездер мен бөшкелі күмбездер қарастырылған. Өткел төрт дөңгелек аркамен күмбез астында ұсталып тұруы керек еді, ал оның үстінде мұнара салынуы тиіс еді. «Талантты перфекционист» деп сипатталатын Крам өзінің ұсынысын жиі қайта қарап, кейіннен Хайнс және ЛаФардждің жоспарларын өзінікінен жақсы деп мойындады.

Нартакс

Амстердам даңғылына қараған собордың ең батыс бөлігіндегі нартекс Краммен жобаланған. Нартекс ішінде үлкен вестибюль орналасқан, ол шығысқа қарайғы кемеге кіретін басты кіреберіс қызметін атқарады. Солтүстік мұнара жер бетінен 54 метр биіктіктегі кеменің шатырына дейін созылады.

Қасиетті жер

Хордың артында, оның шығысында, киелі орын (немесе ғибадатхана) – биікке көтерілген алаң орналасқан. Оң жақта орналасқан, ал епископ пен басқа дін қызметкерлері отыруға арналған седилия сол жақта. Епископтік мінбар Теннесси мраморынан жасалған, онда бес ойық бар, әрқайсысында Мәсіхтің өмірінен көріністер бейнеленген рельефтер орналасқан. Ол 1921 жылы салтанатты түрде ашылды.

Амбулаториялар мен шіркеулер

Амбулатория, ұзындығы 76 метр, ені 4 метр, хорды солтүстік, шығыс және оңтүстік жағынан қоршап, екі ұшы батысқа қарап тұрған жуық "U" пішінін құрайды. Амбулаториядан жеті капелла шығып тұрады. Бұл капеллалар "Тілдер капеллалары" деп белгілі. Әулие Ансгар капелласынан басқа барлық капеллалар жеке адамдар немесе отбасылармен сыйға тартылған. Әулие Ансгар капелласының өз органы бар. Неміс халқының елшісі – Әулие Бонифаций; Ирландия мен Шотландияның қамқоршысы – Әулие Колумба; Африка және Азиядан келген иммигранттарға арналған Әулие Сақшы (Қасиетті Құтқарушы); Әулие Сақшы капелласы 1904 жылы алғашқы қызметін өткізген алғашқы аяқталған капелла болды. Онда алтын жапырақпен әшекейленген үш бөліктен тұратын қолалық алтарь бар, ол Кит Харинг өмірінің соңында жобалаған. Миланның қамқоршысы – Әулие Амвросий; Испанияның қамқоршысы – Әулие Джеймс; Генри Воган жобалаған, 1916 жылы ашылған. Баптистерий 1924 жылы үш Стьювесант бауырларымен сыйға тартылды.

Өту

Батыстағы неф пен шығыстағы апсида арасында Рафаэль Гуаставино жобалаған кесілім орналасқан. Кесілімнің ішкі бөлігіне төрт массивті гранит арка кіреді, олар Heins & LaFarge дизайнында бастапқыда оның үстіндегі 136 метрлік алып мұнараны ұстап тұру үшін көзделген. Неф толыққанша аяқталмай тұрған кезде, қызметтер өткізу үшін аркалардың ішінде уақытша қабырғалар орнатылды. Шеңберлі күмбез бен аркалардың бұрыштары арасындағы үшбұрышты бөліктер қалың; күмбездің қалыңдығы жоғары жағынан төменге қарай өзгеріп отырады.

Төменгі қабаттар

Кесуден тікелей төмен жертөле орналасқан, онда қазір қойма ретінде пайдаланылатын крипта бар. Криптада сақталған заттарға, мысалы, қиратылған Пенсильвания вокзалы мен Әлемдік сауда орталығының бөліктері, сондай-ақ ағаш періштелер, гипстен жасалған гаргулялар, витраждар, көне жиһаз және бір қатар әулиелердің мүсіндері кіреді. Криптаға сонымен қатар үлкен қазба және кварцтың ірі кристалы да кіреді, екеуі де 2001 жылғы өрттен кейін криптаға көшірілді. Жертөленің екі жағында шіркеулердің аттарымен аталатын бөлмелер орналасқан. Бұрын криптада әшекей бұйымдар жасаушы Луи Комфорт Тиффани жасаған Тиффани шіркеуі де болған. Алғашында 1893 жылы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде көрсетілген, кейін Селия Уиппл Уоллес сатып алып, 1898 жылы соборға жеткізген. Лик пен Уоттс психиатриялық ауруханасының қазіргі баптистерия орнында құдық болған, ал 110-шы көше мен Морнингсайд Драйвтың қиылысынан жақын жерде бұлақ ағып тұрған. 1893 жылға дейін жұмысшылар собордың астындағы топырақтың жұмсақ екенін және су басуға бейім екенін анықтаған, соның ішінде Нью-Йорк епископтық епархиясы жерді сатып алуға дейін салынған бұрынғы Лик пен Уоттс ауруханасының ғимараты да осыған жатады. Собордың аумағында түрлі жолдар, бақтар, ойын алаңдары мен жиһаздар, сондай-ақ көптеген өнер туындылары мен естелік немесе діни заттар орналасқан. Бірақ 1903 жылғы жоспарға Санкт-Лука ауруханасы қарсылық білдіргеннен кейін, 1906 жылы жаңа жоспар ұсынылды. Крам 1911 жылдың қазан айында сенімділерге собор аумағындағы барлық құрылыстардың толық жоспарын, сондай-ақ ешқашан салынбаған епархиялық кеңселер мен канондардың үйлерін ұсынды. Ол 2000 жылдардың басынан 2023 жылға дейін собор аумағында тұрды.

Итиел қала ғимараты

Итиел Таун жобалаған және 1843 жылы аяқталған бұрынғы Лик және Уоттс паналау ғимараты, оңтүстік трансепт орналасқан жерге қарай, өткелдің оңтүстігінде орналасқан. Кейін бұрынғы аурухананың батыс қанаты 1901-1913 жылдар аралығында собор хорының ұлдарына арналған күндізгі мектеп ретінде пайдаланылды. Собор басшылары оңтүстік трансепт құрылысына кедерілгендіктен, аурухана ғимаратының бір бөлігін бұзуды ұсынған, бірақ бұл жоспар іске аспады. Ғимаратта діни өнер мұражайымен қатар кеңселер, дүкендер, хордың репетициялық бөлмелері, сакристиялар және «Кафедральдық қауымдастық қамқорлығы» бағдарламасы орналасқан. Ол собордың оңтүстік жағында, Соборлық саябаққа (110-шы көшеге) жақын орналасқан. Бұл ғимарат 3 ½ қабатты, H әрпіндей пішіндес, кірпіш қасбетті, негізі Индиана әктасынан жасалған және батыс жағындағы павильондардың үстінде екі қабатты шатырлары бар. Оңтүстік жағында қосымша жертөле қабаты да бар. Оның негізгі кіреберісі солтүстік қабырғасының шығыс бөлігінде орналасқан, ол үшінші қабатта оюлы терезесі бар, бұрышталған аркалы порталмен жабдықталған. Ғимарат бастапқыда собордың солтүстік жағында салынуы жоспарланған, бірақ Санкт-Лука ауруханасының наразылығына байланысты орын ауыстырылды. Сол жылдың қазан айында мектеп ашылды. Барлық жұмыстар 1911 жылдың ақпан айында аяқталды, ал ғимарат 1948 жылдың мамырына дейін диакониссалар мектебі ретінде пайдаланылды, ал келесі жылы кеңсе ретінде қайта жабдықталды. Амстердам даңғылына қараған негізгі кіреберіс, еменнен жасалған екі есікті христиандық тұлғалармен безендірілген аркалы порталдан тұрады. Сыртқы қасбеті қызғылт түсті Кингвуд құмтасынан жасалған. Ішінде мыңнан астам адам отыра алатын зал бар, оның үстінде галерея орналасқан. Солтүстік және оңтүстік жағында сұрғылт терезелер және төбесіндегі ағаштан жасалған фермалар бар, олар екі қабатты шатырды қолдайды. Крам фирмасы 1912 жылдың наурыз айында Синод залының жобаларын ұсынды, ал ол 1913 жылдың қазан айында конгресс басталған кезде ашылды. Алайда, зал 1914 жылдың басында ғана толыққанды аяқталды. Хор мектебі 1901 жылы Таун ғимаратының ішінде құрылды. Блоджет хор мектебінің қалған құрылыс шығындарын басқа біреулер қаржылағаннан кейін өтеді, ал бұрынғы хоршы Фредерик Г. Бурн 1914 жылы 500 000 долларлық қаржылай көмек берді. Епископтың үйі деканариядан батысқа қарай, сәл жоғары жерде орналасқан; деканария епископтың үйінің артында жасырынып жатыр. Епископтың үйінің құрылысы ішінара бұрынғы Грамерси паркіндегі епископтың үйін сатудан түскен қаражат есебінен қаржыландырылды. Екі ғимараттың орналасқан жеріне 1912 жылдың мамыр айында алдын ала келісім берілді және қазан айында ресми мақұлданды. Деканария 1913 жылдың ақпанында салына бастап, сол жылдың қарашасында аяқталды. Собор 2012 жылы бұрынғы тұрақ болған жердің солтүстік-шығыс бөлігін жалға берді. Жалға алушы Бродский ұйымы болды, ол 2014 және 2015 жылдар аралығында «Энклав» деп аталатын тұрғын үй ғимаратын салды. «Энклав» екі 15 қабатты ғимараттан тұрады, онда 428 жалға берілетін пәтер бар, олар солтүстік трансептке апаратын өткелмен бөлінген; екі ғимаратты жер асты галереясы байланыстырады.

Қайталанатын оқиғалар

Соборда жыл сайын Жаңа жыл қарсаңында бейбітшілікке арналған концерт өтеді. Леонард Бернштейннің «Quiet Place» операсының I актісіне қосымша 1985 жылғы концертте Нью-Йоркте тұңғыш рет орындалды. Пауль Винтер соборда көптеген концерттер берді, ал Пауль Винтер тобы тұрақты артистер болып табылады. Жыл сайын өтетін маңызды музыкалық шаралардың бірі – Пауль Винтер тобының қатысуымен Сент-Франциск мерекесін тойлау, осы кезде Винтердің «Missa Gaia» (Жер миссасы) литургиялық қойылымы ұйымдастырылады. Музыкалық топ жыл сайынғы Қысқы күн тойы бағдарламасында да өнер көрсетеді.

Уақытша көркем көрмелер

Қасиетті Иоанн соборы сонымен қатар өнер көрмесі ретінде пайдаланылады:

1977 жылы Сент-Джонс соборында 1966 жылғы 23-ші көшедегі өртте қаза болған 12 өрт сөндірушіге арналған мүсін ашылды. Эдвина Сандистің «Криста» мүсіні, 1984 жылы Қасиетті аптада көрмеге қойылған, әйелдік құдайлық бейнеге негізделген. Мүсінге жалпы алғанда жағымды баға берілсе де, соборға бірнеше жек көру хаттары келіп түсті, онда соборды айқышқа ілінген Мәсіхті бейнелеуі үшін «құдайға қарсы келуде» деп айыптады. Бұл мүсін 2016 жылы «Христа жобасы: Құдайлық денелерді көрсету» көрмесінде қайтадан қойылды. Судың құндылығы, суретші-белсенді Фредерика Фостердің жетекшілігімен, 2011 жылы соборда көрмеге қойылды. Қырықтан астам суретшінің қатысуымен, бұл соборда өткен ең ірі өнер көрмесі болды. 2014 жылы соборда қытай суретшісі Сюй Биннің «Феникс» мүсін тобы орналастырылды. «Феникс» мүсінін құрайтын екі мүсін АҚШ-та бұрын-соңды көрмеге қойылған ең үлкен мүсіндердің бірі болды.

Ақындық бұрыш

Вестминстер аббаттығындағы ұқсас бұрыштан шабыттанған Ақындар бұрышы, собордың солтүстік жағындағы Өнерлер шығанағында орналасқан. Ол 1985 жылы салтанатты түрде ашылды, ал Эмили Дикинсон, Вашингтон Ирвинг және Уолт Уитман дәстүрдің бастаушылары ретінде алғашқы ақындар болып қосылды. Ақындар бұрышы бес жылдық мерзімге тағайындалатын резидент ақыннан тұрады, ол өз кезегінде сайлаушыларды белгілі бір кезеңдермен алмастырып тағайындайды. Резидент ақындар мен сайлаушылардың арасында 17 АҚШ Ақыны лауреаттары болған.

Тұрақты жұмыстар

Ауызшаға көк түсте Тыныштық фонтаны орналасқан, ол собордың резиденциялық мүсіншісі Грег Уайатттың жасаған үлкен қоладан жасалған қоғамдық өнер туындысы. Ол 1985 жылы тапсырыс бойынша жасалған және жақсылық пен жамандық арасындағы күресті, бас періште Михаил мен Шайтанның шайқасын, Күннің, Айдың және бірнеше жануарлардың бейнелерін көрсетеді.

Келушілер үшін

Ғибадат қызметтерінен басқа, қасиетті Иоанн Илаһи соборы ішкі көрмелермен, собор аумағымен және бақтармен танысу үшін өздігінен немесе экскурсиялық турларды ұсынады. Бұл турлар үшін билет алу қажет, қарттар мен студенттерге, сондай-ақ топтық саяхаттарға жеңілдіктер қарастырылған. Бірнеше Нью-Йорк қаласы туристік карталарына кіру құны да кіреді. Собор туристерге дүйсенбіден сенбіге дейін сағат 9:00-ден 17:00-ге дейін, ал жексенбіде 12:30-дан 14:30-ға дейін ашық. Собор аптаның барлық күндері сағат 7:30-дан 18:00-ге дейін ғибадат етуге ашық. Бұған қоса, Сент-Джонс соборы собордың әртүрлі жақтарына арналған үш түрлі "күнделікті турларды" ұсынады, олардың құны қалыпты билеттерден жоғары.

Белгілі бір жер мәртебесі

1966 жылы Нью-Йорк қаласының ескерткіштерді сақтау комиссиясы қасиетті Иоанн соборының кешенін ресми ескерткіш ретінде қарастырған. Сол кезде Сент-Джонс қамқоршылары бұл қадамға қарсы шықты, себебі құрылыс толыққан жоқ еді, ал ескерткіш мәртебесі берілсе, комиссия әрбір ұсынылған ірі кеңейтуді міндетті түрде қарап тексеруі керек болар еді. Шіркеудің басқарушылары, ескерткіштер туралы заңдағы ережелерді пайдаланып, шіркеудің аяқталмағанын дәлелдеп, осы мәртебе берілуіне кедергі келтірді, себебі заңда ескерткіш болу үшін нысан кем дегенде 30 жыл бойы аяқталған болуы керек еді. 1979 жылы да осы себеппен тарихи ескерткіш мәртебесі берілген жоқ. Бірақ комиссия құрылысқа ескерткіш мәртебесін бергеннен кейін, Нью-Йорк қалалық кеңесі бұл шешімді бірауыздан жоққа шығарды, кеңестің бір бөлігі собордың барлық кешеніне ескерткіш мәртебесі берілуін жақтады. Кеңес мүшесі Билл Перкинс собордың аумағына да қорғау мәртебесін таратуды ұсынды, осылайша ондағы құрылысқа бақылау жасауға болар еді. Ресми қалалық ескерткіш мәртебесінің болмауы собор орнының қайта құрылуына мүмкіндік берді, нәтижесінде собормен бір блоктан екі тұрғын үй салынды.