Кіріспе
Испанияның рыцарлық ордені Карл III-нің Корольдік және ерекшеліктегі испан ордені, бастапқыда Карл III-дің Корольдік және ерекшеліктегі ордені (lang es, бастапқыда lang es) Испания королі Карл III 1771 жылғы 19 қыркүйектегі Корольдік жарлық арқылы Virtuti et mérito деген ұранмен құрылған. Оның мақсаты - Испания мен Корольдіктің игілігі үшін жасаған әрекеттері үшін адамдарды марапаттау. Теориялық тұрғыдан алғанда, Карл III ордені Испания Корольдігі берген ең жоғары азаматтық құрмет (Алтын жүн ордені - мемлекет бақылауында емес, династиялық орден); дегенмен, оның жарғылары мүшелігін негізінен саяси тағайындалғандарға, мемлекет басшыларына және жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерге қалдырады. Осы себепті Испаниядағы ең жоғары азаматтық құрмет - Католик Изабелла ордені.
The Royal and Distinguished Spanish Order of Charles III, originally Royal and Much Distinguished Order of Charles III (lang es, originally lang es) was established by the King of Spain Charles III by means of the Royal Decree of 19 September 1771, with the motto Virtuti et mérito. Its objective is to reward people for their actions in benefit to Spain and the Crown. In theory, the Order of Charles III is the highest civil honor granted by the Kingdom of Spain (the Order of the Golden Fleece is a dynastic order, not under the control of the State); however, its statutes reserve their membership primarily to political appointees, heads of State and high ranking government officials. For this reason, the de facto highest civil honor in Spain is the Order of Isabella the Catholic.
Тарих
Патшалық жарлығы 1771 жылдың қыркүйегінде шығарылса да, Карл III 24 қазанға дейін айырмашылықты реттейтін бұйрықтарды жариялаған жоқ. Бұған себеп - орденнің пайда болуында. Астурияның болашақ патшасы және ханзадасы Карл IV бес жыл бойы баласыз тұрмыста болды, сондықтан оның тұңғыш баласы туған кезде оның атасы Карл III Құдайға деген ризашылығының дәлелін қалдырғысы келді. Ол әулеттің жалғасуын күтіп жүргенде дұға еткенін мәлімдеді. Сол сияқты, берілген күні, патшаның келіні баласын қолына алып, алғашқы діни іс-шараға қатысқан кезде, патша өзін "Орденнің Ұлы Қожайыны" деп атап, өзінің мұрагерлеріне, олар "Испания королі" атағын ұстағанша, бірдей қарау мен лауазым беру туралы заңдарды жариялағысы келді. Бала мен бірнеше ағалары көп ұзамай қайтыс болғанымен, Карл III өзінің келісімін сақтады, ал монархтың өкінішіне орай кресттер саны едәуір азайтылды. Жаратылыс тәртібі екі талапты талап етті: "Оның билігінің лайықтысы және сүйіктісі" болу. Екі сынып құрылды: Ұлы крест ер азаматтары және caballeros pensionados ("Зейнеткерлер ер азаматтары" немесе жай ғана pensionados, "зейнеткерлер") деп аталатын ер азаматтары, монархтың өз рұқсатымен дискрециялық болғанымен, ол бұрынғысының алпысына және соңғысының екі жүзіне шектелген. Папа Клемент XIV 1772 жылы 21 ақпанда орденді паптық бұқа арқылы таныды және оған, сондай-ақ оның мүшелеріне де діни игіліктерді берді, Ұлы ұстазға мүшелерге қатысты діни мәселелерде жарлық шығаруға барлық мүмкіндік берді, тіпті кешірім және апостолдық бата. Орден мүшелерінің артықшылықтары басқаша сипатта болды, кейіннен Пьос VI-ге дейін көбейді. Орденнің белгілері уақыт өте келе өзгерді, бірақ кейбір бастапқы белгілерін үнемі сақтап келді: ақ дизайны бар көк жібек лента, Пәксіз Тұрмақ бейнесі бар сегіз нүктелі крест, Virtuti et Merito ұраны және Карл III фигурасы. 1783 жылы үшінші класты жасады. Бұл сәтте атақтардың міндеттері мен талаптары нақтыланды: олар кастильдік фюрос және басқа да жарамды заңдар реттегендей, ата-бабаларына дейін "таза және асыл қан" болуы керек еді. Орденге қабылданғандар патшаға, оның отбасына және Корольдік үйдің игіліктерін қорғауға, оны Ұлы ұстаз ретінде тануға, католиктік сенімде өмір сүруге және өлуге, Кемелсіз Тұрмақ құпиясын даусыз деп қабылдауға және жылына кем дегенде бір рет мессаға қатысуға және қабылдауға ант берді. Орденнің басқаруы барған сайын күрделілей түсті, ақиқатта бұл монарх пен қазынашы болды, олар уәкілеттік пен жазаны берді. Патша әсіресе діни қызметкерлерді Орденге енгізуге мұқият болды, олар Мәриям құпияларын зерттеді, кейде діни қызметкерлер санынан көп болды. Жиналыстар Мадридтегі Сан-Гил шіркеуінде жылына екі рет, бірі - Беректенбес Ұрық күніне, екіншісі - Барлық қасиеттілер күніне орай өткізілді. Испания королі Карл IV-тің кезінде киім мен түстердің бөлінуіне кейбір реформалар жасалды. Жарым арал соғысы екі институттың орденнің өкімет факультетіне: Жозеф Бонапарт пен Жоғарғы Орталық Хунтаға ие болуына себеп болды. Ақырында, оларды Жозеф жойды. Орденнің топтарының түстерін Аргентинаның Уақытша үкіметінің кейбір мүшелері король Фердинанд VII-ге қосылуын білдіру үшін қабылдады және кейін тәуелсіздік қозғалысын білдірді. 1815 жылы Фердинанд пенсиягер рыцарьларға белгісінің кері жағын көрсететін жаңа жұлдызды енгізді. 1847 жылы орден азаматтық орденге айналды. Зейнеткерлік және қосымша салт аттылар санаты ретімен командирлік және салт аттылық санаттарға айналды. Ұлы крест және сан бойынша командирлер сабында 120 және 300 адам болды, ал жаңа кластағы командирлер мен рыцарьлар күні бүгінге дейін шектелмеген. 1878 жылы орденнің ең жоғарғы класы ретінде 60 иеленушіге шектелген жағалы атқыштар сыйлығы енгізілді. Орденнің қазіргі ережелері 2002 жылғы 1051 патшалық жарлығымен бекітілді. Қаулыда орденнің мақсаты "жеке күш-жігерімен, бастамашылығымен және еңбегімен елге ерекше қызмет көрсеткен азаматтарды марапаттау" ретінде белгіленген. Орденнің бас шебері - Испания монархы, қазіргі уақытта король Фелипе VI, ал бас канцлер - премьер-министр, қазіргі кезде Педро Санчес.
Үлкен крест
Карл III орденінің Ұлы кресті Испанияға тиісті қызмет атқарғаннан кейін, Депутаттар конгресінің, Сенаттың, Жоғарғы Сот Кеңесінің Конституциялық сотының, Жоғарғы соттың, министрлердің немесе басқа да жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлердің төрағалары болғандарға беріледі. Ұлы кресттердің ең көп саны жүзге дейін шектеледі, министрлерге берілгендерді есептемегенде. Орденнің Жағалы және Үлкен Крест атты рыцарьлары өздерінің есімдерінің алдында "Ең үздік" деген құрметті атаумен аталуға құқылы. Басқа мүшелер "Ең көрнекті" деген құрметті атаққа ие.
Жағадағы ерлер мен әйелдер
+Сары: Испания корольдік отбасының мүшелері. Жасыл: шетелдік мүшелер. Екі топтың ешқайсысы да 25 тірі испан азаматының шегіне есептелмейді. 1938) 1962 Испания королі және Ұлы шебері (1975 2014) 2 Антонио Рамалхо Эанес (((b. 1935) 1978 Португалия президенті (1976-1986) 3 Карл XVI Густав (б. Швеция патшасы (1973 жылдан бері) 4 Маргрете II ((( 1940) 1980 Данияның королеві (1972 2024) 5Акихито ((( 1933) 1981 Жапония императоры (1989 2019) 6Испанияның Софиясы (((ж. 1938) 1983 Испанияның королеві (1975 2014) 7 Вигиддис Финнбогадотир (ғ. 1930) 1985 Исландияның президенті (1980-1996) 8Фелипе VI ((b. 1968) 1986 Испанияның қазіргі королі және Ұлы шебері (2014 жылдан бері) 9Henri (((b. 1955) 2001 Люксембургтің Ұлы герцогы (2000 жылдан бері) 10 VI Мұхаммед (((ж. Марокконың патшасы (1999 жылдан бері) 11Абдулла II (((b. 1962) 2006ж.Иорданияның патшасы (1999 жылдан бері) 12 Харольд V (а. 1937 ж.) 2006 ж. Норвегия королі (1991 жылдан бері) 13Николас Саркози (((ж. 1955) 2009 Франция президенті және Андорраның тең князі (2007-2012) 14Мишель Бачелет Джеррия ((b. 1951)2014 Чили президенті (2006 - 2010; 2014 - 2018)15Энрике Пенья Ньето ((b. 1966) 2015 Мексика президенті (2012 2018) 16 Марсело Ребело де Соуза (ғ. 1948) 2018 Португалияның президенті (2016 жылдан бері) 17Леонор де Борбон (((b. 2005) 2023Астурия ханшайымы (2014 жылдан бері) 18 Антонио де Оливейра Гутерриш ((b. 1949)2023БҰҰ Бас хатшысы (2017 жылдан бері)19Willem Alexander ((b. 1967) 2024) Нидерланды Королі (2013 жылдан бері)