Кіріспе

Батыс Фризия (Батыс Фризия) – Нидерландының солтүстік-батысында орналасқан, Солтүстік Голландия провинциясының қазіргі заманғы аймағы.

Тарих

Vlie өзені (Фли деп те аталады) – Рейн өзенінің IJssel тармағының жалғасы. Өзен солтүстік Нидерландыны екіге бөліп, батыс және шығыс бөліктерін құрайды. XI ғасырда қатты жаңбырлар өзеннің көп жерді басуына себеп болды. Бұрын римдік авторлар Lacus Flevo деп атаған көлдің орнында Zuiderzee шығанағы пайда болды, ол Батыс Фризияны қазіргі Фризия провинциясынан бөліп алды. Орта ғасырларда Батыс Фризияның Вестфлинг аймағы солтүстікте Медем және Зийпе шығанақтарымен, оңтүстікте әртүрлі байланысты көлдермен (қазіргі полдер жері) шектесетін аралға айналды, бұл көлдер Zuiderzee-ге қосылған. Осы себепті, "Батыс Фризия" атауы көбінесе Вестфлинг аймағына, ал ескі Батыс Фризияға қарағанда жиі қолданылды. Шамамен 300 жыл бойы Батыс Фризия Голландияның иелеріне бағынуды қаламағандықтан, тәуелсіз аймақ ретінде өмір сүрді. Голландия графы Флорис V өзінің билігі кезінде Голландия мен Батыс Фризияны біріктіруге тырысып, Батыс Фризияны аннексиялады. Оның ізбасары Иоанн I 1297 жылы Батыс фриздерінен толық жеңіс оді. Батыс Фризия Голландия Республикасында Голландиямен біріккен провинция құрды, бірақ автономиялы аймақ ретінде танылды. Аталған провинцияның парламенті, көбінесе Голландия деп аталатын, ресми түрде Голландия және Батыс Фризия штаты деп аталды. Біріккен провинциялар кезінде Батыс Фризияның өзінің тәуелсіз Солтүстік кварталының адмиралдығы болды. Осы адмиралдықта немесе басқа екі голландтық адмиралдықта (Амстердам және де Мазе адмиралдықтары) қызмет ететін әр адмирал Голландия және Батыс Фризия адмиралы атағын алды.

Ерте ортағасырлық Вруонен

Алкмаар, Оудорп және Сент-Панкрас ауылдарының алғашқы тұрғындары, шамамен 9 ғасырда Врунермеердің биік жағалау төбелері бойымен қоныстанған болуы мүмкін. Бұрын Вруонен деп белгілі болған бұл елді мекен, кейіннен ауылға айналды. 13 ғасырдың соңында голландтар Батыс Фризияны басып алғанда, жеңімпаздар ауылдан өтіп, оны өртеп жіберді. Аман қалған аз ғана тұрғындар аймақтан қашып кетті. Біраз уақыттан соң, адамдар Вруоненге қайта оралып, шағын шіркеу салды. Сент-Панкрас ауылы осы шіркеудің төңірегінде құрылды [1484]. 1561 жылы Врунермеер кепті. Солтүстік Голландия көлдерін мелиорациялау – жаңа құнарлы жерлерді игеру мақсатындағы жеке кәсіпкерлік іс-әрекет болды. Инвесторлар бұл жұмысты қаржыландырып, жаңа жерлерін фермерлерге жалға берді.

География

Батыс Фризеландияның нақты орналасқан жері анық белгіленбеген, бірақ ол Хорн мен Алкмаардан өтетін шартты сызықтың солтүстігіндегі аймақты қамтыды деп есептеледі. Осы тарихи аймақтың ішінде қазіргі Батыс Фризия аймағы орналасқан, ол Батыс Фризия округінің (gouw) Батыс Флингте орналасқан Батыс Фриздік Омрингдийк бойындағы дамба жүйесіне негізделген кішірек аймақ. Vlie және IJ өзендері арасындағы аймаққа қазіргі Алкмар, Амстердам (Landelijk Noord), Бимстер, Берген, Кастрикум, Ден-Хельдер, Дрехтерланд, Эдам-Волендам, Энхүйзен, Хеерхуговаард, Хейлоо, Холландс Крон, Хорн, Коггенланд, Ландсмер, Лангедик, Медемблик, Пурмеренд, Оостзаан, Опмер, Шаген, Стеде Брок, Тексель, Уитгест, Влиланд, Ватерланд, Вогнум, Вормерланд және Заанстад муниципалитеттері кіреді.