Кіріспе

Бұл Тайвань тарихының уақыт сызығы, Тайвань мен оның алдыңғы мемлекеттеріндегі маңызды құқықтық және аумақтық өзгерістер мен саяси оқиғаларды қамтиды. Бұл оқиғалардың артында не жатқанын білу үшін Тайвань тарихы мен Қытай Республикасының тарихы деген беттерді қараңыз. Тайвань билеушілерінің тізімін де қараңыз.

XVI ғасыр

Жыл Күн оқиға 1525 Фуцзяньнан келген кейбір саудагерлер Формоса тілдерінде сөйлей алады 1544 Тайваньды өткен португал теңізшілері кеме журналына Ilha Formosa (Көрікті арал) деген атауды жазды. 1563 Пират Лин Даоцзянь Мин әскери-теңіз күштерінің қууына ұшырағаннан кейін оңтүстік-батысқа қарай Тайваньға шегініп кетті. Пэнхуда (Пескадорес) Мин генералдың бұйрығымен қоршалған қала салынған 1574 3 қараша Пират Лин Фэн Тайваньның оңтүстік-батысына қоныс аударған, бірақ оған аборигендер шабуыл жасады 27 желтоқсан Лин Фэн Тайваньға қайта оралды 1582 Португалиялық кеме апатынан аман қалғандар, Тайваньға қоныс аударған алғашқы еуропалықтар, 45 күннен кейін сал жасап, Макаоға оралды 1590 Фуцзяньнан қытайлықтар оңтүстік-батысқа қарай Тайваньға қоныстана бастады 1592 Жапония Тайваньға билік етуді ұтқысыз іздеді (жапон тілінде Тамакоку 高山国, жарылған). биік таулы аймақ). 1593 жыл. Минг өкіметі қытайлық шұңқырларға Тайваньның солтүстігінде сауда жасау үшін жыл сайын он рет лицензия береді

17 ғасыр

1603 жылы Қытай ғалымы Чэнь Ди Тайуаң шығанағында (Тайвань өз атын алған) Миң әулетінің қарақшыларға қарсы миссиясы кезінде біраз уақыт өткізеді және Тайвань аборигендерінің алғашқы маңызды сипаттамасын береді 1604 жылы Қытай-голландиялық қақтығыстар: Голландия елшісі Вижбранд ван Ваервик пен оның әскеріне Қытаймен сауда жасау үшін Пэнхуды (Пескадорес) басып алуға бұйрық беріледі 1609 жылы Токугава шогунаты феодалдық иеміз Арима Харунобуды Тайваньға зерттеу миссиясына жібереді. 1616 Нагасаки өкілі Мураяма Тоан Тайваньға сәтсіз шабуыл жасады 1622 Тамыз Голландиялықтар Пенгу (Пескадорес) қаласына бекініс салуды бастайды 1623 Тайваньның оңтүстік-батысындағы қытай халқы 1500-ге жетеді 1624 Тамыз Қытай-голландиялық қақтығыстар: Мин әскерлері голландиялықтарды Пенгудан (Пескадорес) шығарып тастайды және олар Тайваньға кері шегінеді, Тайвань шығанағына жақын жерде қарақшылар ауылына қоныстанды Тайваньның оңтүстік-батысындағы екі қытай ауылы бар, Тайвань шығанағындағы ұзын түбегі мен материктегі Тайнань қытайлық жұмысшылар Тайваньға арналған Тайвань шығанағында Зеландия бекінісін салуды бастайды 1625 Голландиялықтар Мадудағы 170 қытайлық қарақшылармен соғысып, кері шегінуге мәжбүр болады; кейіннен қарақшылар айдалады 1626 Испандықтар Тайваньдағы қытайлықтарды тұруға рұқсат алу үшін түртіп жібереді.

18 ғасыр

1711 жыл Тағдыр оқиға 1711 жыл Тайваньға ресми шектеулерге қарамастан жыл сайын келушілер он мыңдағанға жетеді 1712 рұқсат жүйесі туралы алғашқы ережелер тіркеледі 1721 19 сәуір Чжу Игги мен 80 көтерілісші Тоңның оңтүстігіндегі Ганшаньдағы әскери форпостына шабуыл жасап, оның қаруын ұрлайды; Ду Цзюньин де көтеріліске түседі 30 сәуір Чжу Иггидің көтерілісшілері Тайнаньға шабуыл жасайды, бірақ сәтсіз 1 мамыр Чжу Игги Тайнань мен Цзюлуоны алады 3 мамыр Чжу Игги патша деп жарияланады 16 маусым Цин әскерлері Тайнаньға жақын жерге түсіп, Чжу Иггиді жеңеді 10 қыркүйек Дзюньин Цзин әскерлеріне батырады 1722 Чжу Игги көтерілісіне байланысты хан жерлері шекара аймағының шекарасын белгілейтін 54 стела арқылы бөлінеді 1723 жылы Чанхуа округі құрылды 1728 жылы салық тіркелімі Чанхуаға кеңейтілді 1730 жылы Қытайдағы туыстары жоқ немесе Тайваньдағы Тайваньға кірушылар Тайваньға кіруына тыйым салынады 1731 жылы Даушы (Тайвань) субпрефекті құрылды. 1733 Материктегі отбасыларға Тайваньға көшіруге рұқсат етіледі 1734 Жалпы 47 аборигендік мектеп құрылды 1737 Абориген әйелдері мен хань қытайлық еркектер арасындағы некеге аборигендердің өміріне араласып, отарлаушылармен аборигендер жерін талап ету құралы ретінде қолданылған деп тыйым салынады. 1738 Тайвань жерлерін қайтарып алуға тыйым салынады 1740 Тайваньға заңды көші-қон тоқтатылады 1750 Хан жерлерінің шекаралары қалпына келтіріледі 1756 Тайваньдағы иммигранттар саны 600,147 1760 Хан жерлерінің шекаралары қалпына келтіріледі Отбасыларға Тайваньға кіруге рұқсат етіледі 1766 Түпкүлкілік істерді басқару үшін екі суб-префект тағайындалады 1770 Қытай отаршылары Иланға көшіп келеді 1777 Тайваньдағы иммигранттар саны 839,800 1782 Чиай және Чанхуа префектуралары құмар ойындар бойынша соғысқа түсіп, 400-ден астам ауыл жойылады Тайваньдағы иммигранттар саны 912 000 1784 Хан жерлерінің шекаралары қалпына келтіріледі 1786 Линь Шувен: Шуан көтерілісі: Линь Шувен және Чанхуа қоныстарынан шыққан адамдарға туыстары Тайваньға көшіп кетуіне рұқсат етіледі 1787 Шань У деген адам Каван территориясына кіруге тырысады, бірақ қазіргі уақытта карантинге ұшырады 1788 Хан жерлерінің істерін басқару үшін екі субұғашы тағайындалады 1770 Қытай отаршылары Иланға көшіп келеді 1777 Тайваньдағы иммигранттар саны 839,800 1782 Чиай және Чанхуа префектуралары құмарлық қарыздар үшін соғысқа кетеді және 400-ден астам ауыл жойылады 1786 Тайваньдағы иммигранттар саны 912,000 1784 Хан жерінің шекаралары қайта қалпына келтіріледі 1786 Линь Шувен көтерілі: Шуан көтерілісі: Шань Шувен көтерілісі: Линь Шувен және Чан көтерілістердің жеке тұлғалары қайта құрылады

19 ғасыр

Жыл Күн оқиға 1805 Цай Цянь бүлігі 1809 Қарақшы Цай Цянь Цин флотінің қоршауына түсіп, өз-өзіне қол жұмсайды. 1810 Пираттық қорқыныштан император бұрын Иланда отарланған жерді әкімшілік аумақтың бөлігі ретінде ресми түрде таниды 1811 Тайваньдағы хан қытай халқының саны 1 944 000-ға жетеді, оңтүстікте тұратын 70% 1812 Солтүстік-шығыс Тайваньды қытайлықтар басып алады 1814 Кейбір қоныс аударушылар орталық Тайваньды отарлау үшін аборигендік жер жалға беру құжаттарын жалғандайды 1816 Орталық Тайваньдағы қоныс аударушыларды үкіметтік әскерлер қуды 1824 Тайваньдағы иммигрант халқының саны 1 786 883 1832 Чжан Бинг көтерілісі 1839 Цин билігі Тайваньдағы қытай аумақтарын белгілейді және қытай қоныс аударушыларына туған жерлеріне қол сұғуды тыйым салады 1853 Гонг Лин көтерілісі 1860 Бейжің конвенциясы: Даньшуй мен Анпин шетелдерге ашық 1862 Дай Ваншен көтерілісшілері 1863 Лин Вэнча Фуцзянь әскерлерінің қолбасшысы қызметіне көтеріледі, бұл Тайвань басқыншылығы кезінде қытайлық басшылардың ең жоғары лауазымына ие болды 1865 Ван Вэнтин көтерілісі жеңілді 1867 Америка әскери экспедициясы Роверге жауап ретінде жіберілді.

20 ғасыр

Жыл Күн Күн 1900 жылы Тайваньға сапар шекті 1902 жылы Жапония 1905 жылы халық санағы бойынша 12000 "бандит көтерілісші" өлтірілді. 2,492,784 қытай, 82,795 "тау тұрғындары" және 3,039,751 тайваньдық тұрғындар 1907 жылы Бейпу көтерілісі: Хакка халқы мен Сайсият аборигендері жапондық билікке қарсы көтеріліске ұшырады 1911 жылы Лиан Цычао Тайваньға сапар шекті 1913 жылы Жапон әскерлері шығыс жағалаудағы аборигендерді үкімет бақылауына алу науқанына қатысады Хакка халқы Миаолиде көтеріледі және жеңіледі 1914 мамыр тамыз Труку соғысы: Труку халқы жапондық билікке қарсы көтеріліске ұшырады желтоқсанда Тайвань Дукаки Тайсаки Тайсаки Тайвань Дукаки, тайваньдықтардың қолдауымен тайваньдық ассимиляциялық қозғалысын құрады 1915 жылы Тайвань Дукаки Жапониялық билігі мен тайвань тұрғындарының шабуынына ұшырады, ал ол таратылды: 1921 жылы Ханна оқиғасы белгісі: 20 жыл Тайваньдық билікке қарсы көтеріліс. Тайваньдық балалардың оқуға түсу деңгейі 71,3%-ға жетті (оның ішінде аборигендер үшін 86,4%), ал Тайвандағы жапондық балалар үшін 99,6% -ға жетті, бұл Тайваньның оқуға түсу деңгейін Азияда Жапониядан кейін екінші орында қалдырады. 1943 жылы Қаһир декларациясы: Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтастар Жапонияға жоғалтқан барлық қытай аумақтарын, соның ішінде Тайвань мен Пенгуды қалпына келтіруді талап етеді 1944 жылы Жапонияны жеңу үшін одақтастардың күш-жігерінің бөлігі ретінде Америка күштерінің Тайваньды бомбалауы 1945 жылы 14 тамызда Хирохитоның берілуін хабарлау: Хирохито Жапонияның берілуін жариялады 25 қазан Ретроцессия күні: Рикичи Андо Тайвань мен Пенгуды (Пескадорес) Қытай Республикасына "қайта қалпына келтіру" құжатына қол қояды. Тайвань халқының саны 6 560,000 адамға дейін өсті 1947 14 ақпан Тайбэйдің күріш базары тәртіпсіздікке байланысты жабылады 28 ақпан 28 ақпан оқиғасы: Тайбэйде заңсыз темекі сататын әйелді тұтқындауға тырысқан алты офицер, тайвандық ер адам қаза тапты, нәтижесінде бүкіл аралда жаппай тәртіпсіздіктер болды 8 наурыз 28 ақпан оқиғасы: Қытайдан Келунгке көмек келді 13 наурыз 28 ақпан оқиғасы: Тайваньдық қарсылық КМТ-ға ұшырады 22 сәуір Чэн Идің орнына Вэй Даоминг келді 25 желтоқсан Қытай Республикасы Конституциясы күшіне енді. 1948 қараша аптасына 31 000-нан астам босқын Тайваньға кіреді 30 желтоқсан Вэй Даомингтің орнын Қытай Республикасы тағайындаған Тайваньдық офицер Чэнь Чэнь алады. 1949 жыл Таиванға күн сайын шамамен 5000 босқын кіреді. 19 мамыр Ақ террор (Тайвань): Тайваньда 38 жыл бойы әскери жағдай орнатылады. 10 желтоқсан Қытай Азамат соғысы: ҚХР өзінің үкіметін Тайбэйге көшіреді. 1950 1 наурыз Шың Кай-Шек Қытайдың құрлықтағы жоғалтуына жеке жауапты екенін мойындайды. Гуоминдун президенттігін қайта бастау үшін өзінің инаугурациялық рәсімінде жергілікті және провинциялық деңгейде сайлаулар өткізіледі, бірақ ұлттық деңгейде емес. 1 мамыр Хайнань аралында десанттық операция: Хайнань коммунистердің қолына түседі. 1951 жылы Тайваньда жер реформасы: Үкімет жалдаушы фермерлерге мемлекеттік жерлерді сата бастады, бұл Тайваньның егістік жерлерінің бестен бір бөлігі 1952 жылы Ауыл шаруашылығының экспорты 114 миллион АҚШ долларына жетеді 28 сәуір Қытай Республикасының президенті Джордж Йе мен Жапонияның губернаторы Исао Кавада Тайвань мен Пэнхуға (Пескадорес) Жапонияның құқықтары мен талаптарын бас тарту туралы құжаттарға қол қойды. 1953 қаңтар Тайваньдағы жер реформасы: жер иелеріне берілетін жер көлемі шектеледі және артық жерлер дәнділерге сатылады 1955 20 қаңтар Идзианшан аралдары шайқасы: Халықтық азаттық армиясы күштері ROC күштері Идзианшан аралдарынан Тайвань халқы 9,078,000 1958 Екінші Тайвань бұғазы дағдарысы: Халықтық азаттық армиясы Кинмен мен Мацу аралдарына шабуыл жасайды, бірақ оларды ала алмайды Тайвань халқы 10 миллионға жетеді 1960 Чианг Кай шектің президенттік мерзімі екі мерзімге ұзартылды Жоғары білім беру мекемелері 15-ке дейін ұлғаяды, бастауыш мектептер 1,982 -ге дейін, ал орта мектептер 299 -ға дейін 1961 Тайвань халқының жартысынан көбі қалалық жерлерде тұрады 1964 Тайваньның Хоккиен тіліне мектептер мен ресми мекемелерде тыйым салынды 1965 Тайвань халқының саны 12,628,000-ге дейін өсті 1968 Міндетті білім беру 6 жылдан 9 жылға дейін ұзартылды 1970 Тайваньның Джини коэффициенті 0,321-ге дейін төмендеді 1971 және Қытай: Біріккен Ұлттар Ұйымы Қытай Халық Республикасының үкіметі ретінде мойындады. Қытай Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымынан шығып кетті. 1975 Тайвань халқының саны 16,150,000-ға дейін өсті 1979 АҚШ Қытай Республикасын танудан бас тартып,...

21 ғасыр

2000 жыл ДПП-ның оппозициялық кандидаты Чэнь Шуйбянь 2,5% дауыспен президент болып сайланды. Бұл КМН-нің биліктегі партия мәртебесінің аяқталуын білдірді. Сайлаушылардың 82,69% дауыс бергені, биліктің бейбіт жолмен берілуі. Төрт жоқ және бір жоқ 2001 Кинмен, Мацу және Фуцзянь материгі арасындағы үш шағын байланыс басталады. Жеке меншік тұрақты телефон желілері қызмет көрсетуді бастайды. Нари тайфунынан болған қатты су тасқыны. 2002 Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру. Ұялы телефонның ену деңгейі 100% -дан асады. 2003 жылы SARS-тың таралуы. Солтүстік желілік темір жол электрлендірілді. 2004 Екінші солтүстік-оңтүстік автокөлік жолы аяқталды. 228-ші "Қол ұстасып" митингісі. Президент Чэн Шуйбянь өткен күні атылғаннан кейін 0,22% дауыспен қайта сайланды. Тайбэй 101 әлемдегі ең биік ғимаратқа айналды. 2005 Қытайдың жаңа жылында Пекиннен Тайбэйге алғашқы тікелей коммерциялық ұшақ рейстері. ҚХР Тайвань мен ҚХР үкіметінің тәуелсіздігін ресми түрде жариялаған жағдайда күш қолдануына рұқсат беретін "бөлінуге қарсы заң" қабылдады. Тайбэйде Қытайдың "бөлімшелікке қарсы заңына" қарсы 1,6 миллион адам шеруге шықты. Әлемде Тайвань ұлтшылдарының осындай шерулері болып тұрады. Қытайға қарсы наразылық акциялары бүкіл әлемде, соның ішінде, бірақ шектелмеген: Чикаго, Нью-Йорк, Вашингтон, Париж және Сидней. "Пан-Блю" көшбасшылары Қытайға сапар шегеді Президент Чен шақырылды және Папа Иоанн Павел ІІ-нің жерлеу рәсіміне қатысты. Ол - Ватиканға барған алғашқы ҚКР президенті. Қытай Республикасының Ұлттық Ассамблеясы бірнеше конституциялық реформаларды жүзеге асыру үшін соңғы рет жиналады, оның ішінде бір мүшелік екі сайлау округтері бар және конституциялық реформаның өкілеттігін халықтық дауыс беруге беру үшін дауыс береді, бұл өздігінен жойылады. 2006 Тайваньның алғашқы жоғары жылдамдықты темір жолы, Тайвань жоғары жылдамдықты темір жолы, іске қосылды. "Чиан Кай Шек халықаралық әуежайының" атауын Тайвань Таоюань халықаралық әуежайына ауыстыру. 2007 жылы Чианг Кай Шек мемориалдық залының атын Ұлттық Тайвань демократиялық мемориалдық залы деп өзгертті. Тайвань Біріккен Ұлттар Ұйымына "Тайвань" атауымен мүшелікке өтініш береді, ал Бас Ассамблея оны қабылдамайды. 2008 1025-ші демонстрация Чен Юньлин Жабайы клубника студенттік қозғалысына барады Лиен Чен Ма Инь Чжуды білдіреді, АПЕК-те Ху Цзиньтаомен кездеседі Перу 2008 9 наурыз Қаушиун МТР-ның Қызыл желісі аяқталды. 22 наурыздағы президент сайлауы; дауыс берудің 58,48% -ын жинаған КМТ кандидаты Ма Иньчжоу ДПП кандидаты Франк Сиехті жеңді. Көптеген сайлаушылар БҰҰ-ға қалай және қалай қосылуға қатысты референдумға бойкот жариялады, сондықтан референдумның жарамды деп саналуы үшін талап етілетін сайлаушылардың қатысу деңгейіне қол жеткізілмейді. 20 мамыр Ма Инь Чжоу ҚХР-дың 12-ші президенті болып ант берді. Екінші рет билікті бейбіт жолмен беру. Цай Ин Вэнь ДПП төрағасы болып сайланды. Шілде Таяу Қытаймен Тайвань арасындағы алғашқы тікелей рейс 60 жыл ішінде алғаш рет ашылды 2009 шілде 2009 жылғы Дүниежүзілік ойындар 2009 жылы Каосиунгта Тайфун Моракоты 17 қазан Ма Инь Чжу Гоминьданның төрағасы болып сайланды. 2012 жылғы 14 қаңтарда өткен президенттік сайлауда ҚХД кандидаты Ма Иньчжоу 51,6% дауыспен ДПП кандидаты Цай Инь Вэнді жеңді. 2013 Ма Инь Чжу Рим папасы Францискпен кездеседі, бұл Рим папасымен кездескен алғашқы ҚХР президенті. 2014 жылғы 18 наурыз Күнбағыс студенттік қозғалысы, студенттер Заң шығарушы Юань күшін басып алып, Транспролиттік қызмет сауда келісімін тоқтату үшін. 29 қарашада аймақтық сайлау; ДПП 13 мэр мен судьяларды сайлады. 2015 Ма Инь Чжу Си Цзиньпинмен кездеседі, бұл тұңғыш рет Қос бұғаз көшбасшыларының кездесуі. 2016 жылғы 16 қаңтарда өткен президент сайлауда 56,3% дауыспен ДПП кандидаты Цай Ин Вэн КМТ кандидаты Эрик Чуды жеңді. 20 мамыр Цай Ин Вэнь ҚХР-дың 14-ші және қазіргі президенті болып ант берді. Үшінші рет билікті бейбіт жолмен беру.