Кіріспе

Тайвань тәуелсіздік қозғалысының жақтастары Тайвань үстіндегі ұлттық ту ретінде Қытай Республикасы туын алмастыру мақсатымен бірнеше ту ұсыныстарын жасады. Бұл қозғалыстың жақтастары Қытай Республикасының туын пайдалануға қарсы, себебі ол Гоминьдан партиясымен тығыз байланысты. Дегенмен, тәуелсіздік қозғалысының символы ретінде ешқандай бір ту бекітілген жоқ. Тайвань тәуелсіздігін қолдайтындар, мысалы, Демократиялық прогрессивті партия, әзірге Қытай Республикасының туын қабылдап, жаңа туды енгізуге ұмтылған жоқ. Қазіргі қолданыстағы Қытай Республикасының туы Конституцияның 6-бабында белгіленген, ал Конституцияға өзгеріс енгізу үшін жалпыхалықтық референдум қажет, ол кең саяси қолдау болған жағдайда ғана сәтті аяқталады. 1949 жылы материктік Қытайдан Тайваньға көшіп келген Қытай Республикасы астанасын Тайбэй қаласына орналастырды. Халық арасында "Тайвань" деп аталатын бұл аймақ ресми атауын "Қытай Республикасы" деп сақтап, Қытай Халық Республикасы басқаратын аумақтарға құқығын талап етуде, ал ҚХР өз кезегінде Қытай Республикасының барлық аумақтарына құқығын талап етеді.

Белгілі ұсыныстар

1950 жылдардың ортасынан 1970 жылға дейін Жапонияда Тайвань Республикасының Уақытша Үкіметі қызмет етті. Оның президенті Томас Ляо болды, ол сол жерде эмиграцияда болды. Бұл үкімет көк түсті фонға ақ күн мен ақ айпары бейнеленген туды қолданды. 1994 жылы Қытай Республикасының атауын өзгерту мақсатымен «Жаңа ат, жаңа ту, жаңа әнұран» кампаниясы басталды. Бұл кампания 1945 жылдан бері Тайваньда ресми түрде қолданылып келген Қытай Республикасының туын және Қытай Республикасының Әнұранын алмастыруды көздеді. 187 түрлі тудың қатысқан сайысынан кейін «Жүректер үйлесімді туы» жеңіске жетті. Жасыл фон аралдың табиғи сұлулығын және қоршаған ортаны қорғау қажеттілігін көрсетеді; канадтық ақ жолақ арал халқының тазалығын және табиғи сұлулықты сақтауға деген ниетін білдіреді; ал ортадағы бейне аралдағы төрт халық тобын – жергілікті халықтарды, хаккаларды, хоклоларды және материктіктерді білдіретін үйлесімді төрт жүректі көрсетеді. Бұл ту Тайваньның ең танымал туы ретінде танылды, бірақ ол Басты Демократиялық Прогрессивті Партияның қолдауын алмады. Кейбір қытай ұлтшылдары дизайнды хризантема бейнесі бар Жапонияның императорлық мөрімен салыстырып сынға алды. Сондай-ақ, бұл дизайнды Формоза/Тайваньтағы тарихи жапон отаршылдығының ықпалын мақұлдау ретінде қарастыруға болады. 2013 жылдың қыркүйегінде «908 Тайвань Республикасы» кампаниясы Тайбэйдегі Президенттік резиденциясының алдында Тайваньның туын көтеру рәсімін өткізді. Бұл туда жасыл фон және Канаданың ақ түсті Тайвань картасы мен оған байланысты аралдар (Кинмен мен Мацудан басқа) енген. 2005 жылдың басында осы «908» кампаниясы сол жерде, 500-ге жуық адамның (көбінесе Тайвань Бірлігі Одағының жақтастары) алдында 2005 жылдың 8 қыркүйегінде өзінің жеке туын көтерді – бұл күнді 1952 жылы Жапония Тайваньға қатысты талаптарынан бас тартып, Сан-Франциско келісіміне қол қойылған күнін еске алу үшін «Тайваньның тәуелсіздік күні» деп жариялады. Тайваньның басқа аймақтарында өткен кішігірім митингтерде де көрсетілген бұл туда көк, ақ және жасыл түсті үш көлденең жолақ, түстердің біртіндеп өзгеруі және ортасында «Тайвань мемлекеті» (台灣國) деген жазуы бар қызыл шеңбер бейнеленген. Тудың мағынасы Тайвань тарихын көрсетеді: қызыл шеңбер Жапонияны, көк түс – Гоминьданды, ал жасыл түс – Демократиялық Прогрессивті Партияны білдіреді. Бұл ту ерекше болды, себебі басқа ту ұсыныстары көк түсті мүлдем қолданбады. 2016 жылы Тайвань тәуелсіздігін жақтаушы Чих Хао Чэнь Тайвань Формозасының туын (қытай тілінде 台灣翠青 немесе «Тайвань Жасылы»), сол аттас өлең мен әнұраннан шабыттандырып жасады. Бұл ту Тайвань тәуелсіздігі қозғалысының жақтастары тарапынан Тайвань тәуелсіздігі идеологиясы мен тайваньдық ұлттық ерекшеліктің символы ретінде қабылданып алынды. Оның отаршылдық тамырына қарамастан, Чэнь Тайвань Үкіметінің мөріне деген құрметін білдірді, оның мағынасы (қытай және жапон тіліндегі «Тайвань» сөзіндегі «Тай») және геометриялық тұрғыдан аралдың бейнесімен (көпіршік тәрізді екі үшбұрыш) ұқсас болғандықтан, мөрді ту дизайнына енгізді. Тудың ені мен биіктігінің арақатынасы 1:1,5 құрайды. Жасыл және ақ үшбұрыштар аралды теңізден көретін кемелерге көрінетін тау тізбектерін көрсетеді, алдында ағаштармен қапталған таулар, артқы жағында қармен жабылған таулар бейнеленген. Көзімен қарағанда, Тайвань (мөрмен бейнеленген) мұхитта алға жылжып, ақ толқындарды қоздырады, бұл тайвань халқының тәуелсіздікке жетуге деген ниетін көрсетеді. Тудың түстерін таңдауда, аясындағы көк түс мұхитты білдіреді; ақ түс Тайвань тарихының әртүрлі кезеңдерінде көшіп келген, әртүрлі мәдениеттерді ұстанған иммигранттардың толқынын көрсетеді, олар Тайвань қоғамына сіңіп, ассимиляцияланды; ал ашық жасыл (Pantone 3255C) аралдың алғашқы тұрғындары – Тайваньның жергілікті халықтарын білдіреді.

Танымал мәдениетте

Гармониядағы жүректер туы "Батыс қанаты" телесериалының "Өзгеріс болады" атты эпизодындағы сюжеттің маңызды бөлігі болды. Гармониядағы жүректер туы 2009 жылғы 25 сәуірдегі британдық "The Guardian" газетінің әлемдік фактілер жинағына Тайвань жазбасын көрсету үшін пайдаланылды. Бұл жазбада "Қытай Республикасы" деген атау да қолданылмады. Тайваньдық "Арал ұлты 2" телесериалында 1995 жылы Корнелл университетінде өткен лекция барысында президент Ли Тенг Хуиге қарсы шыққан нақты оқиғаға негізделген бір көрініс бар, онда бұрынғы WUFI төрағасы Чжан Цюсиун гармониядағы жүректер туымен безендірілген футболка киген.