Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ Мемлекеттік департаментінің Сан-Томе мен Принсипидегі адам құқықтары туралы елдік баяндамасында үкімет кейбір салаларда проблемаларға қарамастан, жалпы алғанда, өз азаматтарының адам құқықтарын құрметтейді деп мәлімделген. Сан-Томе және Принсипи - әлемдегі саяси құқықтарды, азаматтық бостандықтарды және баспасөз бостандығын бақылайтын демократияға қолдаушы Freedom House ұйымы жыл сайын жариялаған 2006 жылғы Freedom in the World зерттеуінде "еркін" деп бағаланған 11 Африка елдерінің бірі. Сан-Томеде саяси құқықтар мен азаматтық бостандықтар 1-ден 7-ге дейін шкала бойынша 2-ге дейін бағаланды.
The U. S. Department of State's Country Report on Human Rights Practices for São Tomé and Príncipe states that the government generally respects the human rights of its citizens, despite problems in a few areas. São Tomé and Príncipe is one of 11 sub Saharan African countries rated "free" in the 2006 Freedom in the World survey published annually by Freedom House, a pro democracy organization that monitors political rights, civil liberties, and press freedom around the world. On a scale from 1 (most free) to 7 (least free), São Tomé received a 2 for both political rights and civil liberties.
Саяси құқықтар
1975 жылдан 1990 жылға дейін тәуелсіздік алғаннан бастап, елде саяси құқықтар шектеулі бір партиялы мемлекет болды. 1990 жылы азаматтар көппартиялы демократияны орнату үшін конституцияны мақұлдады. Содан бері Сан-Томе мен Принсипиде тоғыз ұлттық сайлау өтті: төрт президент сайлауы (1991, 1996, 2001 және 2006 жылдары) және бес Ұлттық Ассамблеяға (1991, 1994, 1998, 2002 және 2006 жылдары) сайлауы. Бұл сайлаудың барлығы жалпы алғанда еркін, әділ және ашық өтті. Жергілікті деңгейдегі сайлаулар алғаш рет 1992 жылы өткізілді. 1994 жылы Принсипе автономияға ие болды, ал 1995 жылы аймақтық жиналыс пен үкімет сайланды.
From independence in 1975 until 1990, the country was a one party state with restricted political rights. In 1990, citizens approved a constitution that established a multiparty democracy. Since then, nine national elections in São Tomé and Príncipe have taken place: four elections for president (in 1991, 1996, 2001, and 2006) and five for the National Assembly (1991, 1994, 1998, 2002, and 2006). All of these elections were conducted to be generally free, fair, and transparent by domestic and international monitors. Elections at the local level were conducted for the first time in 1992. Príncipe was granted autonomy in 1994 and elected a regional assembly and government in 1995.
Азаматтық бостандықтар
Жиналу, бірлесу, қозғалу және дін бостандығы конституциялық кепілдендіріледі және үкімет оны жалпы құрметтейді. Академиялық еркіндік сақталады.
Freedoms of assembly, association, movement, and religion are constitutionally guaranteed and generally respected by the government. Academic freedom is respected.
Баспасөз бостандығы
АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәліметінше, "Заң сөз және баспасөз бостандығын қамтамасыз етеді, ал үкімет бұл құқықтарды құрметтейді. Сондай-ақ, кейбір журналистердің өз-өзіне цензура жасауды қолданатынын атап өтті". Теледидар мен радио мемлекеттік болып табылады және экономикалық және нарықтық шектеулер салдарынан тәуелсіз станциялар жоқ. Мұндай арналарды құруға тыйым салатын заң жоқ және барлық оппозициялық партиялар мемлекеттік БАҚ-қа, соның ішінде теледидардан айына кемінде үш минутқа қол жеткізе алады. Оппозицияның үкіметке сын пікірін білдіретін газеттері мен кітапшалары еркін таралады. Сан-Томедегі баспасөзді "Freedom House" ұйымы "еркін" деп бағалайды. 2006 жылғы баспасөз бостандығы бойынша Сао-Томе Африканың 48 елінің ішінде баспасөз бостандығы бойынша 5-ші орында тұрды. Бұл көрсеткіш Мали, Маврикий, Гана және Оңтүстік Африка елдеріне ғана тиесілі. Freedom House елдегі баспасөз бостандығының жағдайын былайша сипаттайды: "Сан-Томе конституциясы баспасөз бостандығына кепілдік береді және үкімет бұл құқықтарды іс жүзінде құрметтеудің үлгілі тарихы бар. Ресми саясатты сынға алған басылымдар журналистерді тұтқындамай, түрмеге қамамай, азаптап, қинамай еркін таратылады. Алайда, журналистер өзін-өзі цензуралауды жақсы деңгейде жүзеге асырады және жиі ресми баспасөз хабарламаларына байланысты өздерінің баяндамалары бойынша тергеу журналистикасының өсуін тежейді. Жарнамадан түсетін табыстың, технологияның, медиамен айналысудағы білімнің жетіспеушілігі мен жалақының төмендігі журналистер үшін үлкен кемшілік болып табылады". Басқа да белгілі баспа сөз бостандығы ұйымдары, мысалы, "Шекарасыз репортерлер" (RSF), Халықаралық баспа институты (IPI) және Журналистерді қорғау комитеті (CPJ) Сан-Томе елін өздерінің жылдық есептеріне енгізбейді.
According to the U. S. State Department, "The law provides for freedom of speech and of the press, and the government generally respected these rights. It also notes that some journalists practice self censorship." Television and radio are state operated and there are no independent stations, due to economic and market constraints. There is no law prohibiting the establishment of such stations and all opposition parties have access to the state run media, including a minimum of three minutes per month on television. Opposition newsletters and pamphlets criticizing the government circulate freely. São Tomé's press is rated as 'free' by the Freedom House organization. In its 2006 Press Freedom Survey, São Tomé ranked 5th out of Sub Saharan Africa's 48 countries in terms of press freedom – trailing only Mali, Mauritius, Ghana, and South Africa. Freedom House describes the country's press freedom situation as follows: "The Constitution of São Tomé guarantees freedom of the press and the government has an exemplary history of respecting these rights in practice. Publications that criticize official policies circulate freely without journalists being arrested, jailed, tortured or harassed. However, journalists do practice a good degree of self censorship, and often depend on official news releases for their reports which inhibits the growth of investigative journalism. Lack of advertising revenue, technology, media training and poor salaries also constitute major handicaps for journalists." Other prominent press freedom organizations such as Reporters Without Borders (RSF), International Press Institute (IPI), and the Committee to Protect Journalists (CPJ) don't include São Tomé in their annual reports.
Сот жүйесі мен сот процесі
Ұлттық жиналыстың тағайындаған және оған жауап беретін мүшелері бар жоғарғы сотты қоса алғанда тәуелсіз сот жүйесі 1990 жылы көппартиялы үкімет туралы референдумда құрылды. Жоғарғы Сот үкіметке де, президентке де қарсы шешім шығарды, бірақ кейде оны басқалар басқарады. Сот жүйесі тым көп, адам саны аз, қаржысы жеткіліксіз және істі ұзақ уақытқа созылған. Заң бойынша, адамның ашық әрі әділ сотқа тартылуы, шағымдану құқығы, заңгердің өкілдік ету құқығы, сондай-ақ, егер ол кедей болса, мемлекет тағайындаған адвокаттың көмегіне жүгіну құқығы бар. Айыпталушы кінәсіз деп саналады, куәгерлермен кездесіп, өз мүдделерін дәлелдеуге құқығы бар. Алайда, ресурстардың жеткіліксіздігі ұзақ мерзімге сотталуды алдын ала ұстауды және қылмыстық істерді тергеуді кедергіге ұшыратты.
An independent judiciary, including a Supreme Court with members designated by, and responsible to, the National Assembly, was established by the 1990 referendum on multiparty rule. The Supreme Court has ruled against both the government and the president, but is occasionally subject to manipulation. The court system is overburdened, understaffed, inadequately funded, and plagued by long delays in hearing cases. The law provides for the right to a fair public trial, the right of appeal, the right to legal representation, and, if indigent, the right to an attorney appointed by the state. Defendants are presumed innocent, have the right to confront witnesses, and to present evidence on their own behalf. However, inadequate resources resulted in lengthy pretrial detentions and greatly hindered investigations in criminal cases.
Қауіпсіздік күштерінің іс-әрекеті
Үкімет немесе оның өкілдері қасақана немесе заңсыз өлтірулер, азаптаулар немесе саяси себептермен жоғалтулар жасады деген хабарламалар жоқ.
There were no reports that the government or its agents committed arbitrary or unlawful killings, torture, or politically motivated disappearances.
Түрмедегі жағдай
Мемлекеттік департамент елдегі түрме жағдайларын "қатты, бірақ өмірге қауіп төндірмейтін" деп сипаттады. Олардың айтуынша, ауруханалар толып, азық-түлік жетіспейді. Кейбір сотталушылар сотталғандармен бірге ұсталды. Үкімет адам құқықтары жөніндегі бақылаушыларға түрмелерге кіруге рұқсат береді.
Prison conditions in the country are described as "harsh, but not life threatening" in the state department's report. Facilities are reportedly overcrowded, and food was inadequate. Some pretrial prisoners were held with convicted prisoners. The government permits human rights monitors to visit prisons.