Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын ботаник және жазушы (1688 1732) Ричард Брэдли ФРС (1688 5 қараша 1732) - ағылшын натуралисі, ботаникаға маманданған. Ол экология, бау-бақша шаруашылығы және табиғат тарихы бойынша маңызды еңбектер жариялады.
English botanist and writer (1688–1732)
Richard Bradley FRS (1688 – 5 November 1732) was an English naturalist specialising in botany. He published important works on ecology, horticulture, and natural history.
Өмірбаян
Брэдлидің балалық шағы туралы, бау-бақшаға қызығушылық танытуы және Лондонның маңында өмір сүргені туралы аз мәлімет бар. Брэдли университет біліміне ие болмағанымен, оның алғашқы басылымы "Саккулентті өсімдіктер туралы трактат" Джеймс Петивер және кейіннен Ханс Слоун сияқты ықпалды меценаттармен танылды. Олардың қолдауымен ол 1712 жылы 24 жасында Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1714 жылы Брэдли Нидерландыға барып, бау-бақша шаруашылығына қызығушылық танытады. Ол келесі он жылды Англияда осы орталық қызығушылыққа қатысты тақырыптар бойынша трактаттар жазумен өткізді, мысалы ауа райы, тыңайтқыш, өнімділік және өсімдіктердің будандануы. Оның осы саладағы еңбегін мойындап, университет ботаникалық бағын тауып, қаржыландыратын (содан кейін орындалмаған) уәдесімен Кембридж университеті 1724 жылы Брэдлиді ботаниканың алғашқы профессоры етіп тағайындады. Ол өлгенге дейін осы лауазымға ие болды. Брэдли өмірінің соңғы кезеңінде бай адам болмағандықтан және бұл жалақысыз лауазым болғандықтан, жаңадан шыққан академик өзінің күш-жігерінің көп бөлігін баспа арқылы өмір сүруге бағыттады. Оның қарсыласы және мұрагері Джон Мартиннің, сондай-ақ оның ұлы Томас Мартиннің айтуынша, Брэдли мұны студенттерінің есебінен жасады, ол тіпті оларға дәріс беруді де елемеді.
Little is known about Bradley's childhood aside from an early interest in gardening and the fact that he lived in the vicinity of London, a city at the time with many amateur naturalists. Though Bradley lacked a university education, his first publication, Treatise of Succulent Plants, gained him traction with influential patrons like James Petiver and later, Hans Sloane. With their support, he was proposed and elected a Fellow of the Royal Society in 1712, at the age of 24. In 1714, Bradley visited the Netherlands and took an interest in horticulture. He spent the next decade back in England writing treatises on topics related to this central interest, like weather, fertiliser, productivity, and plant hybridisation. In recognition of his work in the field and with the (thereafter unfulfilled) promise that he would found and fund a university botanical garden, the University of Cambridge named Bradley its first professor of botany in 1724, a position he would hold until his death. As Bradley was not a wealthy man in his later life, and as this was an unsalaried position, the newly minted academic continued to focus most of his efforts on making a living through publishing. According to his rival and successor, John Martyn, as well as his successor, son Thomas Martyn, Bradley did this at the expense of his students, whom he reportedly neglected to even lecture to.
Мансап
Брэдли көптеген салаларда елеулі жаңалықтар мен жаңалықтар жасады. Мысалы, "Егін егу мен бау-бақша шаруашылығының жаңа жетістіктері" кітабында бау-бақшаның формалды дизайны мен орналасуына көмектесетін қарапайым калейдоскоп жасау және пайдалану жөніндегі нұсқаулар жазылған. Ол сондай-ақ тамақ пісіру туралы жазды және сол кездегі экзотикалық ананас негізгі ингредиент ретінде қолданылған ағылшын тілінде рецепттерді алғаш жариялады. Оның "Суккулентті өсімдіктер тарихы" тақырыбындағы алғашқы трактаты болды, ал тюльпан мен аурикулаларды зерттеу өсімдіктердің көбею теориясын одан әрі нақтылауға көмектесті. Брэдли сонымен қатар саңырауқұлақтың спораларының өсіп-өнуін және өсімдіктердің жәндіктермен тозаңдануын зерттеудің де ізашарсы болды. Оның басылымдарында жылыжайларды қалай салу және пайдалану туралы ақпарат, ауыл шаруашылығының өнімділігіне қатысты алғашқы теориялар және тоған экологиясы бар. Ричард Брэдлидің ең ұзаққа созылған еңбегі жұқпалы ауруларды зерттеуде болуы мүмкін. Көптеген ғалымдар механикалық философияның идеалдарын ұстанып жүрген кезде Брэдли өз жұмысына эмпирикалық зерттеулер мен эксперименттерге бет бұрды. Оның бірнеше еңбектерімен бөліскен болса да, оларды біріктіргенде, өсімдіктер мен жануарлардан адам баласына дейінгі барлық тіршілік иелерін қамтитын жұқпалы аурулардың біртұтас биологиялық теориясы пайда болады.
Bradley made notable innovations and discoveries across a wide array of disciplines. For example, New Improvements of Planting and Gardening included directions for the making and use of a rudimentary kaleidoscope to aid in formal garden design and layout. He also wrote about cooking, and was the first to publish recipes in the English language using the then exotic pineapple as the main ingredient. His History of Succulent plants was the seminal treatise on the topic, and his studies of tulips and auriculas helped further accurate theories of plant reproduction. Bradley was also a pioneer in the examining of fungal spore germination and the pollination of plants by insects. His publications additionally contained information on how to build and use greenhouses, early theories regarding agricultural productivity, and pond ecology. Richard Bradley's most lasting work may be in the study of infectious disease. When many scientists were still holding fast to the ideals of mechanical philosophy, Bradley turned to empirical studies and experiments for his work. Though spread across a handful of his papers, when taken together, a unified, biological theory of infectious diseases spanning all life – from plants and animals to humans – emerges.