Жозеф Далтон Хукер: Британ ботанигі және саяхатшысы

Кіріспе

Британдық ботаник және зерттеуші (1817–1911)

Сэр Джозеф Дальтон Хукер (30 маусым 1817 – 10 желтоқсан 1911) – 19 ғасырдағы британдық ботаник және зерттеуші. Ол географиялық ботаниканың негізін қалаушы және Чарльз Дарвиннің ең жақын досы болды. 20 жыл бойы ол әкесі Уильям Джексон Хукерден кейін Кьюдегі Корольдік ботаникалық бақтардың директоры қызметін атқарды және британ ғылымының жоғары наградаларымен марапатталды.

Уилли мен Брайан

Хукер Жаңа Зеландияның бас ғалымы сэр Джеймс Гектормен үнемі хат алысып тұратын. Ол 1869 жылы жаңадан үйленген Гектормен бірге Жаңа Зеландияға ұлы Виллиді (15 жаста) жіберді. Вилли ауру болып, қан құсып жүрді, сондықтан жылы климатта болуы ұсынылды. Жақсы мінезді болғанымен, ол еңгезекті болды. Гектор оны қорғаныс министрі полковник Хольтеннің ұлымен (сондай-ақ 15 жаста) бірге "Стюрт" атты мемлекеттік кемеде саяхатқа жіберді. Гектор ханым оған кіші інісідей қарады. Сегіз айдан кейін, денсаулығы жақсарғаннан кейін Гектор оны Англияға қайтарды. Әкесі оған ризашылық білдіріп, Вилли мемлекеттік қызметке емтихан тапсырғанына таң қалды. Ол Үндістан кеңсесінде әкімшілік қызметкер болып жұмыс істеді және 89 жасқа дейін өмір сүрді. Дегенмен, үшінші ұлы Брайан оған "үлкен уайым" туғызды. Ол Корольдік тау-кен мектебінде геолог және тау-кен инженері мамандығын бітірді, бірақ Ұлыбританияда жұмыс таба алмағандықтан Австралияға эмиграциялады, онда үйленді. Ол Квинслендтегі лекциялық қызметінен бас тартып, (ағасы Виллимен бірге) Квинсленд минералдық барлау компаниясына, әсерлі есіммен аталған, бірақ қаржылық қиындыққа тап болған алтын өндіру компаниясына инвестиция жасады. Джозеф қатты ренжіді, өйткені Брайан әйелі мен балаларын асырауға және жұмыс табуға шамасы келмеді. 1891 жылы Гектор Стюарт аралындағы қалайы кеніне қатысты пессимистік баяндама жіберді және 1892 және 1893 жылдары, ол отбасын Австралияда қалдырғаннан кейін Брайанмен кездесті. Гектор жаңа либералдық үкімет кезінде Жаңа Зеландиядағы тау-кен өндірісімен айналысуын тоқтатты. 1894 жылы Брайан отбасына Австралияға оралды.

Өлім және жерлеу

1911 жылғы 10 желтоқсанда қысқа және көрінеу еңбексіз аурудан кейін Хукер үйінде, Кампта, Саннингдейлде, Беркширде ұйқыда қайтыс болды. Вестминстер аббаттығының деканы мен тарауы Дарвиннің қабіріне жақын жерде, негізгі ғимаратта жер беруді ұсынды, бірақ Хукердің алдымен кремациялануын талап етті. Оның жесірі Хайацинт бұл ұсыныстан бас тартты, және ақырында Хукердің денесі, оның қалауынша, әкесімен бірге Кьюдегі Киу бағынан шалғайдағы Сент-Энн шіркеуінің маңында жерленді. Шіркеудегі ескерткіш тақташасын бес өсімдіктің бейнесімен Матильда Смит жасады. Хукер 128 адамдық экипаждың ең жасы болды. Ол «Эребус» кемесімен саяхаттап, Роберт МакКормиктің ассистенті болды, ол кеменің дәрігері болумен қатар, зоологиялық және геологиялық үлгілерді жинауға міндеттелді. Кемелер 1839 жылғы 30 қыркүйекте жолға шықты. Антарктидаға сапар шегуден бұрын олар Мадейра, Тенерифе, Сантьяго және Кабо-Верде архипелагындағы Куайл аралына, Сент-Пол тастарында, Бразилияның шығысындағы Триндадеге, Сент-Еленаға және Жақсы Үміт мүйісіне барды. Хукер әрбір жерде өсімдіктер жинады және саяхат барысында оларды, сондай-ақ балдырлар мен теңіз жануарларының үлгілерін, сүйрейтін торлармен судан тартып алды. Мыс мүйісінен Оңтүстік мұхитқа кірді. Олардың алғашқы аялдамасы Крозе аралдары болды, онда олар Поссешн аралына мөр терілеушілерге кофе жеткізу үшін түсті. Олар Кергелен аралдарына бірнеше күнге сапарлады. Хукер 18 гүлді өсімдік, 35 мүк және бауыржағай, 25 лишай және 51 балдырды анықтады, оның ішінде хирург Уильям Андерсон 1772 жылы Джеймс Кук аралдарға келген кезде сипаттамаған түрлері де болды. Экспедиция біраз уақыт Ван Димен жеріндегі Хобартта болды, содан кейін Окленд аралдары мен Кэмпбелл аралына, одан әрі Антарктидаға Оңтүстік магниттік полюсті табу үшін аттанды. Антарктикада 5 ай өткізгеннен кейін олар Хобартқа қайта келді, содан кейін 18 тамыздан 23 қарашаға дейін Сиднейге және Жаңа Зеландиядағы Корей шығанағына барды. Олар Жаңа Зеландиядан Антарктидаға қайтып оралды. Теңізде 138 күн өткізгеннен кейін, «Эребус» пен «Террор» кемелерінің соқтығысынан кейін олар Фолкленд аралдарына, Огня Земляға, Фолкленд аралдарына қайтып, Антарктикаға үшінші сапарына шықты. Хукер Росс экспедициясымен бірге Фолкленд аралдарына келген кезде, Фолкленд аралдарының губернаторы Ричард Клемент Мудимен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Муди Хукерге өзінің жеке кітапханасын толық пайдалануға рұқсат берді, оны Хукер «керемет» деп сипаттады, ал Мудиді «колонияны жақсартуға және оның өнімдері туралы барлық ақпаратты алуға тырысатын өте белсенді және зиялы жас адам» деп бағалады. Содан кейін Росс экспедициясы Антарктида түбегіндегі Кокберн аралына қонды, ал Антарктидадан шыққаннан кейін Кейп, Сент-Елена және Ассеншн аралдарында тоқтады. Кемелер 1843 жылғы 4 қыркүйекте Англияға оралды; саяхат Росс үшін табысты болды, өйткені ол оңтүстік континенттің бар екенін растаған және оның жағалауының көп бөлігін картаға түсірген алғашқы адам болды.

On 10 December 1911, after a short and apparently minor illness, Hooker died in his sleep at home, the Camp, Sunningdale, Berkshire. The Dean and Chapter of Westminster Abbey offered a grave near Darwin's in the nave but insisted that Hooker be cremated before. His widow, Hyacinth, declined the proposal and eventually Hooker's body was buried, as he wished to be, alongside his father in the churchyard of St Anne's Church, Kew, a short distance from Kew Gardens. His memorial tablet in the church, with a motif of five plants, was designed by Matilda Smith. Hooker was the youngest of the 128 man crew. He sailed on the Erebus and was assistant to Robert McCormick, who in addition to being the ship's Surgeon was instructed to collect zoological and geological specimens. The ships sailed on 30 September 1839. Before journeying to Antarctica they visited Madeira, Tenerife, Santiago and Quail Island in the Cape Verde archipelago, St Paul Rocks, Trindade east of Brazil, St Helena, and the Cape of Good Hope. Hooker made plant collections at each location and while travelling drew these and specimens of algae and sea life pulled aboard using tow nets. From the Cape they entered the Southern Ocean. Their first stop was the Crozet Islands where they set down on Possession Island to deliver coffee to sealers. They departed for the Kerguelen Islands where they would spend several days. Hooker identified 18 flowering plants, 35 mosses and liverworts, 25 lichens and 51 algae, including some that were not described by surgeon William Anderson when James Cook had visited the islands in 1772. The expedition spent some time in Hobart, Van Diemen's Land, and then moved on to the Auckland Islands and Campbell Island, and onward to Antarctica to locate the South Magnetic Pole. After spending 5 months in the Antarctic they returned to resupply in Hobart, then went on to Sydney, and the Bay of Islands in New Zealand from 18 August to 23 November 1841. They left New Zealand to return to Antarctica. After spending 138 days at sea, and a collision between the Erebus and Terror, they sailed to the Falkland Islands, to Tierra del Fuego, back to the Falklands and onward to their third sortie into the Antarctic. When Hooker arrived on the Falkland Islands with the expedition of Ross, he developed a close friendship with Richard Clement Moody, the Governor of the Falkland Islands. Moody granted Hooker full use of his personal library, which Hooker described as 'excellent', and Hooker described Moody as 'a very active and intelligent young man, most anxious to improve the colony and gain every information respecting its products'. Subsequently, the Ross expedition made a landing at Cockburn Island off the Antarctic Peninsula, and after leaving the Antarctic, stopped at the Cape, St Helena and Ascension Island. The ships arrived back in England on 4 September 1843; the voyage had been a success for Ross as it was the first to confirm the existence of the southern continent and chart much of its coastline.

Ұлыбританияның геологиялық зерттеуі

1845 жылы Хукер Эдинбург университетінің ботаника кафедрасына үмітткер болды. Бұл лауазымға Шотландия Корольдік ботаникалық бағындағы міндеттер де кірді, сондықтан тағайындауға жергілікті саясаткерлер әсер етті. Одан соң, ерекше ұзаққа созылған күрес болды, нәтижесінде жергілікті ботаник Джон Хаттон Балфур сайланды. Қазір жарияланған Дарвиннің хаттары, осы күтпеген нәтижеге Дарвиннің қатты таң қалғанын көрсетеді. Хукер Балфур тағайындалғаннан кейін бос қалған Глазго университетінің кафедрасынан бас тартты. Оның орнына 1846 жылы Ұлыбритания геологиялық қызметінде ботаник болып жұмыс істеді. Ол палеоботаникамен айналыса бастады, Уэльстің көмір қабаттарында қазба өсімдіктерді іздеді және 1855 жылы алғашқы көмір шарларын тапты. Ол Чарльз Дарвиннің ботаника пәнінен ұстазы Джон Стивенс Хенслоудың қызы Фрэнсис Хенслоуға құда болды, бірақ одан әрі саяхаттауға және осы салада тәжірибе жинауға ниетті болды. Ол Үндістан мен Гималайға баруды қалады. 1847 жылы әкесі оны Үндістанға жіберіп, Кью үшін өсімдіктер жинауды тапсырды. 2011 жылы Хукердің геологиялық қызметте қысқа уақыт жұмыс істегеннен кейін жоғалған палеонтологиялық қазбалардың шыны тақта слайдтарының жинағы, олардың бір бөлігін Дарвин, Уильям Никол және басқалар дайындаған, Нотингемширдегі Кейворттағы геологиялық қызмет мұражайынан табылды. Бұл жинақ, 19 ғасырдың бірінші жартысындағы ағылшын ғылымының халықаралық деңгейдегі зерттеулеріне жарық түсірді.

Гималай мен Үндістанға саяхат 18471851

1847 жылдың 11 қарашасында Хукер үш жылдық Гималай экспедициясы үшін Англиядан кетті. Бұл Геологиялық зерттеулер бюросынан екі жарым жылдық рұқсат алғаннан кейін өткен он күн еді. Ол Kew және Әскери-теңіз министрлігі атынан Үндістан мен Борнеодағы қазба қалдықтарын зерттеу үшін жіберілді. Хукер Гималайда өсімдіктерді жинаған алғашқы еуропалық болмақ, бірақ Лабуанға бару жоспарынан бас тартты. Ол Нилге дейін тегін жол алып, содан кейін Суэцке құрлықпен сапар шекті, онда ол Үндістанға кемеге отырды. 1848 жылдың 12 қаңтарында Калькуттаға келді, ал 28-і күні «Мистер Уильямс» басқаратын геологиялық зерттеу тобымен саяхатқа шықты. 3 наурызда Миржапурға дейін пілмен, Ганг өзенімен қайықпен Силигуриге, ал содан кейін атпен Дарджилингке жол тартты, 16 сәуірде жетті. Хукердің экспедициясы Дарджилингте орналасты, онда ол табиғатты зерттеуші Брайн Хогтон Ходжсонмен бірге болды. Ходжсон арқылы ол Британдық Шығыс Үндістан компаниясының өкілі Арчибальд Кэмпбеллмен танысты, ол Хукердің Сиккимге кіруіне келісім шарттарын жасастырды, ол 1849 жылы мақұлданды (кейін ол Сикким раджасының тұтқынына алынды). Осы уақытта Хукер Дарвинге хат жазып, Үндістандағы жануарлардың мінез-құлқы туралы мәлімет берді және Бенгалияда өсімдіктер жинады. Ол жергілікті тұрғын Чарльз Барнспен бірге үлкен Рунжит өзені бойымен Тееста өзенімен және Непал шекарасындағы Сингалила тауларындағы Тонглу тауына дейін саяхат жасады. Хукер және көптеген жергілікті көмекшілер 1848 жылдың 27 қазанында Шығыс Непалға аттанды. Олар Зонгриге, Канченджанганың батысына, содан кейін Непалдың солтүстік-батысынан Тибетке дейін жол жүрді. 1849 жылдың сәуір айында ол Сиккимге ұзақ сапарды жоспарлады. 3 мамырда ол Лакен аңғарынан Конгра-лама асуына, содан кейін Лачунг асуына дейін солтүстік-батысқа қарай сапарлады. Кэмпбелл мен Хукер Тибеттегі Чо Лаға қарай сапарлағанда Сикким Деванының тұтқынына алынды. Сикким патшасымен келіссөздер жүргізу үшін британдық команда жіберілді. Бірақ олар қан төгілмей босатылды және Хукер Дарджилингке оралды, онда 1850 жылдың қаңтар және ақпан айларын күнделік жазуға, тұтқында болғанда жоғалған үлгілерді алмастыруға және Үндістандағы соңғы жылына саяхатты жоспарлауға арнады. 1887 жылы үндістандық әкімші Ричард Темпл жазған күнделікте айтылғандай, сол кездегі ағылшын бақшаларында өсетін көптеген рододендрондар Хукердің Сиккимде жинаған тұқымдарынан өсірілген. Сиккимге қайтуға құштар болмаған және Бутанға саяхаттауға ынтасы болмаған Хукер өзінің соңғы Гималай экспедициясын Ассамдағы Силхет пен Хаси тауларына жасады. Оған Гласгоу университетінің студенті Томас Томсон да серік болды. Олар 1850 жылдың 1 мамырында Дарджилингтен шығып, Бенгал шығанағына жүзіп, Хаси тауларына дейін құрлықпен сапар шекті және зерттеулері үшін штаб-пәтер құрды, онда 9 желтоқсанға дейін, Англияға қайтқанға дейін қалды. Хукердің бұрын зерттелмеген аймақтарды зерттеуі, Чарльз Дарвинге арналған «Гималай күнделіктері» Калькутта тригонометриялық зерттеу кеңсесінде 1854 жылы жарияланды, 1855 жылы қайтадан қысқартылды және 1891 жылы Уорд, Лок, Боуден және компаниясы шығарған Minerva кітапханасының атақты кітаптарымен қайта басылды. Хукер Англияға оралғанда, оның әкесі, 1841 жылы Кьюдегі Корольдік ботаникалық бақтың директоры болып тағайындалған, қазір ғылымның көрнекті тұлғасы болды. Уильям Хукер байланыстары арқылы ұлының «Антарктика саяхаттарының ботаникасы» үшін суреттерге 1000 фунт стерлингтік грант алды, сондай-ақ Джозеф флорамен жұмыс істеген кезде жыл сайын 200 фунт стерлинг көлемінде стипендия алды. Хукердің флорасына Кук пен Мензистің саяхаттарында жиналған және Британ мұражайында сақталған коллекциялар, сондай-ақ Биглде жиналған коллекциялар да кірді. Флораларды Уолтер Худ Фич (ботаникалық иллюстрациядан Уильям Хукер оқытқан) суреттеді, ол Виктория дәуірінің ең өнімді ботаникалық суретшісіне айналды. Хукердің Антарктика сапарынан жинаған коллекциялары ақырында «Флора Антарктида» (1844–47) деп аталатын екі томдық кітапта сипатталды. Флорада ол аралдар мен өсімдік географиясындағы олардың рөлі туралы жазды: бұл жұмыс Хукердің жүйелі және өсімдік географы ретінде беделін нығайтты. Оның саяхаттағы еңбектері Flora Novae Zelandiae (1851–53) және Flora Tasmaniae (1853–59) кітаптарымен аяқталды.

On 11 November 1847 Hooker left England for his three year long Himalayan expedition. This was just 10 days after being granted two and a half years' leave from the Geological Survey to study fossil plants in India and Borneo on behalf of Kew and the Admiralty. He would be the first European to collect plants in the Himalaya, but abandoned the projected visit to Labuan. He received free passage on , to the Nile and then travelled overland to Suez where he boarded a ship to India. He arrived in Calcutta on 12 January 1848, leaving on 28th to begin his travels with a geological survey party under 'Mr Williams', who he left on 3 March to continue travelling by elephant to Mirzapur, up the Ganges by boat to Siliguri and overland by pony to Darjeeling, arriving on 16 April 1848. Hooker's expedition was based in Darjeeling where he stayed with naturalist Brian Houghton Hodgson. Through Hodgson he met British East India Company representative Archibald Campbell who negotiated Hooker's admission to Sikkim, which was finally approved in 1849 (He was later briefly taken prisoner by the Raja of Sikkim). Meanwhile, Hooker wrote to Darwin relaying to him the habits of animals in India, and collected plants in Bengal. He explored with local resident Charles Barnes, then travelled along the Great Runjeet river to its junction with the Teesta River and Tonglu mountain in the Singalila range on the border with Nepal. Hooker and a sizeable party of local assistants departed for eastern Nepal on 27 October 1848. They travelled to Zongri, west over the spurs of Kangchenjunga, and north west along Nepal's passes into Tibet. In April 1849 he planned a longer expedition into Sikkim. Leaving on 3May, he travelled north west up the Lachen Valley to the Kongra Lama Pass and then to the Lachoong Pass. Campbell and Hooker were imprisoned by the Dewan of Sikkim as they travelled towards the Cho La in Tibet. A British team was sent to negotiate with the king of Sikkim. However, they were released without any bloodshed and Hooker returned to Darjeeling, where he spent January and February 1850 writing his journals, replacing specimens lost during his detention and planning a journey for his last year in India. According to an 1887 journal written by Indian administrator Richard Temple, many of the rhododendrons found in English gardens of the time were grown from seeds collected by Hooker in Sikkim. Reluctant to return to Sikkim, and unenthusiastic about travelling in Bhutan, he chose to make his last Himalayan expedition to Sylhet and the Khasi Hills in Assam. He was accompanied by Thomas Thomson, a fellow student from Glasgow University. They left Darjeeling on 1 May 1850, then sailed to the Bay of Bengal and travelled overland by elephant to the Khasi Hills and established a headquarters for their studies in Churra, where they stayed until 9 December, when they began their trip back to England. Hooker's survey of hitherto unexplored regions, the Himalayan Journals, dedicated to Charles Darwin, was published by the Calcutta Trigonometrical Survey Office in 1854, abbreviated again in 1855 and later by the Minerva Library of Famous Books published by Ward, Lock, Bowden & Co. in 1891. When Hooker returned to England his father, who had been appointed director of the Royal Botanic Gardens, Kew in 1841, was now a prominent man of science. William Hooker, through his connections, secured an Admiralty grant of £1000 to defray the cost of plates for his son's Botany of the Antarctic Voyages, and an annual stipend of £200 for Joseph while he worked on the flora. Hooker's flora was also to include that collected on the voyages of Cook and Menzies held by the British Museum and collections made on the Beagle. The floras were illustrated by Walter Hood Fitch (trained in botanical illustration by William Hooker), who would go on to become the most prolific Victorian botanical artist. Hooker's collections from the Antarctic voyage were described eventually in one of two volumes published as the Flora Antarctica (1844–47). In the Flora he wrote about islands and their role in plant geography: the work made Hooker's reputation as a systemist and plant geographer. His works on the voyage were completed with Flora Novae Zelandiae (1851–53) and Flora Tasmaniae (1853–59).

Палестинаға саяхат 1860

Бұл сапар 1860 жылдың күзінде Дэниел Ханберимен бірге жасалды. Олар Сирия мен Палестинаны аралап, өсімдіктерді жинады; толыққанды есеп жарияланбады, бірақ бірнеше мақала жазылды. Хукер үш фитогеографиялық аймақты бөліп көрсетті: Батыс Сирия және Палестина; Шығыс Сирия және Палестина; Сирияның орталық және жоғарғы таулы өңірлері.

1871 жылы Мароккоға саяхат

Хукер 1871 жылдың сәуірінен маусым айына дейін Мароккоға Джон Болл, Джордж Мау және Кью бағынан келген жас бағбан Крамппен бірге сапар шекті. Олар өз саяхаттары туралы "Мароккодағы саяхат журналы және Ұлы Атлас" (1878) атты еңбек жариялады.

Дарвин мен эволюция

Эребус кемесінде болғанда Хукер Чарльз Лайелл ұсынған Чарльз Дарвиннің «Бигль саяхаты» еңбегінің басылымдарын оқыды және Дарвиннің табиғатты зерттеуші ретіндегі шеберлігіне қатты әсерленді. Олар Антарктикаға сапарға шығар алдында бір рет кездескен. Англияға оралғаннан кейін Дарвин оған Оңтүстік Америка мен Галапагос аралдарында жинаған өсімдіктерін жіктеуді ұсынды. Хукер келісіп, олар өмір бойына достық қарым-қатынас орнатты. 1844 жылдың 11 қаңтарында Дарвин Хукерге түрлердің өзгеруі және табиғи іріктеу туралы алғашқы ойларын айтты, Хукер мұндайда қызығушылық танытты. 1847 жылы ол теорияны түсіндіретін Дарвиннің «Мақаласын» оқуға келісті және Дарвинге сабырлы сын пікірін білдіретін жазбалармен жауап берді. Олардың хат алмасуы Дарвиннің теориясы дами келе берді, ал 1858 жылы Дарвин Хукерді «маған үнемі көңіл жасайтын жалғыз жан» деп жазды. «Хукер Чарльз Дарвиннің ең жақын досы және сенімді серігі болды» деп жазды. Әрине, олардың кең ауқымды хат алмасуы болды, сонымен қатар олар бетпе-бет кездесті (Хукер Дарвинге барып қайтты). Хукер мен Лайелл – Дарвин Альфред Рассел Уоллестің табиғи іріктеу туралы мақаласымен бірге Даун-хаусқа келгенде кеңес алған екі адам (хат арқылы). Хукер Уоллестің мақаласымен бірге Дарвиннің жазбаларын және Аса Грейге жазған хатын (табиғи іріктеуді бұрын түсінгенін көрсете отырып) Линне қоғамына ұсыну үшін қажетті құралды жасауда маңызды рөл атқарды. Осы материалды 1858 жылы Линне қоғамының отырысында ресми түрде Хукер ұсынды. 1859 жылы «Түрлердің шығу тегі» еңбегінің авторы Хукердің кең біліміне және салмақты ой-пікіріне алғыс айтты. 1859 жылдың желтоқсан айында Хукер Антарктида саяхатының ботаникасының соңғы бөлігі – Тасмания флорасына кіріспе мақаласын жариялады. Осы мақалада (Чарльз Дарвиннің «Түрлердің шығу тегі» еңбегі жарық көргеннен кейін бір ай өткенде) Хукер табиғи іріктеу арқылы эволюция теориясын қолдағанын жариялады, осылайша Дарвиннің теориясын ашық түрде қолдаған алғашқы танымал ғалым атанды. 1860 жылдың 30 маусымында Оксфорд университетінің мұражайында өткен эволюция тақырыбындағы тарихи пікірсайыста епископ Самуэль Уилберфорс, Бенджамин Броди және Роберт Фицрой Дарвиннің теориясына қарсы сөйледі, ал Хукер мен Томас Генри Хаксли оны қорғады. Хукердің өзінің айтуынша, Уилберфорстың сөздеріне ең тиімді жауап берген Хаксли емес, ол болды. Хукер 1868 жылы Норвичте өткен Британдық қауымдастықтың отырысында президент болып сайланды, оның сөзі Дарвиннің теорияларын жақтауымен ерекшеленді. Ол Томас Генри Хакслидің жақын досы, Х клубының мүшесі (ол 1870-ші және 1880-ші жылдардың басында Корольдік қоғамға үстемдік етті) және Корольдік қоғамның президенті болған үш Х клубының біріншісі болды. 1862 жылы ол Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.

While on the Erebus, Hooker had read proofs of Charles Darwin's Voyage of the Beagle provided by Charles Lyell and had been very impressed by Darwin's skill as a naturalist. They had met once, before the Antarctic voyage embarked. After Hooker's return to England, he was approached by Darwin who invited him to classify the plants that Darwin had collected in South America and the Galápagos Islands. Hooker agreed and the pair began a lifelong friendship. On 11 January 1844 Darwin mentioned to Hooker his early ideas on the transmutation of species and natural selection, and Hooker showed interest. In 1847 he agreed to read Darwin's "Essay" explaining the theory, and responded with notes giving Darwin calm critical feedback. Their correspondence continued throughout the development of Darwin's theory and in 1858 Darwin wrote that Hooker was "the one living soul from whom I have constantly received sympathy". wrote "Hooker was Charles Darwin's greatest friend and confidant". Certainly they had extensive correspondence, and they also met face to face (Hooker visiting Darwin). Hooker and Lyell were the two people Darwin consulted (by letter) when Alfred Russel Wallace's famous letter arrived at Down House, enclosing his paper on natural selection. Hooker was instrumental in creating the device whereby the Wallace paper was accompanied by Darwin's notes and his letter to Asa Gray (showing his prior realisation of natural selection) in a presentation to the Linnean Society. Hooker was the one who formally presented this material to the Linnean Society meeting in 1858. In 1859 the author of The Origin of Species recorded his indebtedness to Hooker's wide knowledge and balanced judgment. In December 1859, Hooker published the Introductory Essay to the Flora Tasmaniae, the final part of the Botany of the Antarctic Voyage. It was in this essay (which appeared just one month after the publication of Charles Darwin's On the Origin of Species), that Hooker announced his support for the theory of evolution by natural selection, thus becoming the first recognised man of science to publicly back Darwin. At the historic debate on evolution held at the Oxford University Museum on 30 June 1860, Bishop Samuel Wilberforce, Benjamin Brodie and Robert FitzRoy spoke against Darwin's theory, and Hooker and Thomas Henry Huxley defended it. According to Hooker's own account, it was he and not Huxley who delivered the most effective reply to Wilberforce's arguments. Hooker acted as president of the British Association at its Norwich meeting of 1868, when his address was remarkable for its championship of Darwinian theories. He was a close friend of Thomas Henry Huxley, a member of the X Club (which dominated the Royal Society in the 1870s and early 1880s), and the first of the three X Clubbers in succession to become President of the Royal Society. In 1862, he was elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences.

Корольдік ботаникалық бақтар, Кью

Саяхаттары мен жарияланымдары арқылы Хукер өз елінде жоғары ғылыми беделге ие болды. 1855 жылы ол Кьюдегі Корольдік ботаникалық бақ директорының көмекшісі болып тағайындалды, ал 1865 жылы әкесінен кейін толыққанды директор болып іске кірісті, бұл лауазымды жиырма жыл бойы атқарды. Әкесі мен ұлы Хукердің басшылығымен Кьюдің Корольдік ботаникалық бақтары әлемдік деңгейде танымал болды. Хукер отыз жасында Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, ал 1873 жылы оның президенті болып сайланды (1877 жылға дейін). Ол үш медаль алды: 1854 жылы Корольдік медаль, 1887 жылы Копли медалі және 1892 жылы Дарвин медалі. Хукер Кьюдегі жұмысын шетелдік зерттеулермен және өсімдіктерді жинаумен үйлестіріп жүрді. Палестинаға, Мароккоға және АҚШ-қа жасаған сапарлары Кью үшін құнды ақпарат пен өсімдік үлгілерін әкелді. 1855 жылы Томас Томпсонмен бірлесіп, «Flora Indica» сериясын бастады. Олардың ботаникалық байқаулары және 1849–1851 жылдардағы «Сикким-Гималайдың рододендрондары» жарияланымы, Сикким-Гималайдың рододендрондары және Үндістанның флорасы туралы еңбектердің негізін қалады. Оның еңбектері Уолтер Худ Фич салған литографиялармен безендірілді. Хукердің ең маңызды ботаникалық еңбегі – 1872 жылдан бастап жеті томдық «Британдық Үндістанның флорасы». 1897 жылы соңғы том жарық көргеннен кейін, ол Үндістан Жұлдызы орденінің Ұлы командирі дәрежесіне көтерілді (ал 1877 жылы осы орденнің командирі болған). Он жыл өткен соң, 1907 жылы тоқсан жасқа толғанда, ол "Құрмет орденімен" марапатталды. Ол көптеген ғылыми мақалалар мен монографиялардың авторы болды. Оның ірі кітаптарының қатарында, жоғарыда аталғандармен қатар, Британ аралдарының студенттік флорасының стандартты нұсқасы және Кьюдегі жинақтарға негізделген, 1860–1883 жылдардағы «Genera plantarum» монументалды еңбегі бар, осы жұмыста оған Джордж Бентам көмектесті. Оның Джордж Бентаммен ынтымақтастығы ерекше маңызды болды. Көп жылдар бойы Кьюде жұмыс істеген әуесқой ботаник Бентам, 19 ғасырдың жетекші ботаникалық жүйелеушісі болды. Бентам бастаған және Хукер аяқтаған «Британ флорасының анықтамалығы» жүз жыл бойы стандартты оқулық ретінде пайдаланылды. Ол әрқашан «Бентам және Хукер» деп аталды. 1904 жылы 87 жасында Хукер «Үнді империясының өсімдік жамылғысының эскізі» атты еңбегін жариялады. Ол әкесі, сэр Уильям Джексон Хукердің «Icones Plantarum» (Өсімдіктердің суреттері) жобасын аяқтады, он бірден он тоғызға дейінгі томдарды шығарды, оның көп бөлігін Матильда Смит дайындады.

By his travels and his publications, Hooker built up a high scientific reputation at home. In 1855 he was appointed Assistant Director of the Royal Botanic Gardens, Kew, and in 1865 he succeeded his father as full Director, holding the post for twenty years. Under the directorship of father and son Hooker, the Royal Botanic gardens of Kew rose to world renown. At the age of thirty, Hooker was elected a fellow of the Royal Society, and in 1873 he was chosen its president (till 1877). He received three of its medals: the Royal Medal in 1854, the Copley in 1887 and the Darwin Medal in 1892. He continued to intersperse work at Kew with foreign exploration and collecting. His journeys to Palestine, Morocco and the United States all produced valuable information and specimens for Kew. He started the series Flora Indica in 1855, together with Thomas Thompson. Their botanical observations and the publication of the Rhododendrons of Sikkim–Himalaya (1849–51), formed the basis of elaborate works on the rhododendrons of the Sikkim Himalaya and on the flora of India. His works were illustrated with lithographs by Walter Hood Fitch. His greatest botanical work was the Flora of British India, published in seven volumes starting in 1872. On the publication of the last part in 1897, he was promoted Knight Grand Commander of the Order of the Star of India (being made a Knight Commander of that Order in 1877). Ten years later, on attaining the age of ninety in 1907, he was awarded the Order of Merit. He was the author of numerous scientific papers and monographs, and his larger books included, in addition to those already mentioned, a standard Students Flora of the British Isles and a monumental work, the Genera plantarum (1860–83), based on the collections at Kew, in which he had the assistance of George Bentham. His collaboration with George Bentham was especially important. Bentham, an amateur botanist who worked at Kew for many years, was perhaps the leading botanical systematist of the 19th century. The Handbook of the British flora, begun by Bentham and completed by Hooker, was the standard text for a hundred years. It was always known as 'Bentham & Hooker'. In 1904, at the age of 87, Hooker published A sketch of the Vegetation of the Indian Empire. He continued the compilation of his father Sir William Jackson Hooker's project, Icones Plantarum (Illustrations of Plants), producing volumes eleven through nineteen, with most of the illustrations being prepared for him by Matilda Smith.

Хукер мен Кьюға шабуыл

Кьюдегі гербарий 1853 жылы құрылды және оның көлемі мен маңызы тез өсті. Сол кезде Ричард Оуэн Британ мұражайының табиғат тарихы бөлімдерінің бастығы болып, тек Британ мұражайының басшысына есеп берді. 1855 жылы Кьюға директордың көмекшісі болып тағайындалған Хукер шетелдік үлгілерді Кьюге әкелуге ең жауапты адам болды. Хукер Дарвиннің көзқарасын қолдағаннан және Корольдік қоғаммен өздерінің пікірін өткізуге тырысқан X клубының мүшесі болғаннан кейін екеуінің арақатынасы нашарлай бастады. 1868 жылы Хукер Джозеф Бэнкстің үлкен гербарий жинағын Британ мұражайынан Кьюге көшіруді ұсынды – бұл орынды идея болғанмен, Оуэннің Оңтүстік Кенсингтонда табиғат тарихы коллекцияларын сақтауға арналған мұражай жоспарларына қауіп тудырды. Хукер Британ мұражайындағы нашар басқаруды себеп ретінде келтірді. 1865 жылы Джозеф әкесінен директорлық қызметін мұра еткеннен кейін, парламент мүшесі Актон Сми Айртонның іс-қимылдары Кьюдің тәуелсіздігіне қауіп төндірді. Айртонның 1869 жылы Гладстонның Жұмыс жөніндегі бірінші комиссары болып тағайындалуы «The Times» газетінде «Айртон мырзаның өзінің дұрыс деп ойлағандарын мүмкіндігінше жағымсыз түрде іске асыруға бейімділігінің тағы бір мысалы» болады деген болжаммен қарсы алынды. Бұл маңызды болды, өйткені Кьюді Жұмыс кеңесі қаржыландырды және Кью директоры Бірінші комиссарға есеп берді. Екеуінің арасындағы қақтығыс 1870 жылдан 1872 жылға дейін созылды, Кьюдегі Айртон эпизоды туралы көптеген хаттар сақталған. Айртон ерекше әрекет етіп, мәселелерге араласып, Хукердің әріптестеріне оның артынан жүретіндей болып, Хукерді отставкаға кетуге мәжбүрлеуге тырысты, сонда Кьюға жұмсалатын қаражатты қысқартуға және қайта бағыттауға болар еді. Айртон тіпті Хукердің тағайындауларын өзіне алды. Ол ғылыми жұмысты бағаламайтын сияқты және Кьюдің тек ойын-сауық паркі болуы керек деп ойлады. Хукер былай деп жазды: Соңында Хукер Гладстонның жеке хатшысы Алджернон Вестпен байланыс орнатуды сұрады. Дарвин, Лайелл, Хаксли, Тиндалл, Бентам және басқалардың қол қойған мәлімдемесі жасалды. Оны Джон Любок Парламентке ұсынды, ал қосымша құжаттар Лордтар палатасына ұсынылды. Лорд Дерби осы мәселе бойынша барлық хат-хабарларды сұрады. Қазынашылық Хукерді қолдап, Айртонның мінез-құлқын сынады. Бір ерекше факті анықталды. Кью туралы бұрын көпшілікке жарияланбаған ресми есеп болды, оны Айртон Ричард Оуэнге жаздырды. Хукер бұл есепті көрмегендіктен, оған жауап беру құқығы болмады. Дегенмен, есеп Парламентке ұсынылған құжаттардың арасында болды және ол екі Хукерге де шабуыл жасады, сондай-ақ (басқа көптеген нәрселермен қатар) олар ағаштарына дұрыс күтім жасамағанын және ботаникаға жүйелі көзқарасы «шетелдік арамшөптерге есімдер қоюдан» басқа ештеңе емес екенін айтты. Бұл есептің жариялануы Хукер мен Кьюге қатысты пікірді өзгертуге көмектесті (баспасөз бен Парламентте де пікірталас болды). Хукер Оуэннің есебіне нақты жауап берді және оның жауабы іс бойынша басқа құжаттармен бірге қойылды. Лаббок бастаған пікірталас кезінде Айртоннан сұралғанда, ол «Хукер Корольдік министрмен мәселелерді көтеру үшін тым төмен лауазымды шенеунік болды» деп жауап берді. Нәтижесінде, Парламентте дауыс беру болған жоқ, бірақ 1874 жылдың тамызында Гладстон Айртонды Жұмыс кеңесінен Бас прокурордың кеңсесіне ауыстырды, үкіметі құлағанға дейін. Айртон Парламентке қайта сайланбады. Сол кезден бері Ботаникалық бақтың құндылығы күмән тудырған емес. Осы дағдарыстың ортасында Хукер 1873 жылы Корольдік қоғамның президенті болып сайланды. Бұл Хукердің әріптестерінің оған деген құрметінің және оның жұмысына берген маңыздың жоғары деңгейін көрсетті.

The Herbarium at Kew was founded in 1853, and quickly grew in size and importance. At the time, Richard Owen was the Superintendent of the natural history departments of the British Museum, reporting only to the Head of the British Museum. Hooker, appointed in 1855 as Assistant Director of Kew, was the man most responsible for bringing foreign specimens to Kew. The relationship between the two men continued to deteriorate after Hooker became a supporter of Darwin's views and a member of the X Club, who set out to get their way with the Royal Society. In 1868 Hooker had proposed that the whole of the huge herbarium collection of Joseph Banks should be moved from the British Museum to Kew, a reasonable idea, but a threat to Owen's plans for a museum in South Kensington to house the natural history collections. Hooker cited mismanagement at the British Museum as a justification. After Joseph had succeeded his father as Director, in 1865, the independence of Kew was seriously threatened by the machinations of a member of parliament, Acton Smee Ayrton, whose appointment as First Commissioner of Works by Gladstone in 1869 was greeted in The Times with the prophecy that it would prove "another instance of Mr. Ayrton's unfortunate tendency to carry out what he thinks right in as unpleasant a manner as possible". This was relevant because Kew was funded by the Board of Works, and the Director of Kew reported to the First Commissioner. The conflict between the two men lasted from 1870 to 1872, and there is a voluminous correspondence on the Ayrton Episode held at Kew. Ayrton behaved in an extraordinary way, interfering in matters and approaching Hooker's colleagues behind his back, apparently with the aim of getting Hooker to resign, when the expenditure on Kew could be curtailed and diverted. Ayrton actually took staff appointments out of Hooker's hands. He seemed not to value the scientific work, and to believe Kew should be just an amusement park. Hooker wrote:

Finally, Hooker asked to be put in communication with Gladstone's private secretary, Algernon West. A statement was drawn up over the signatures of Darwin, Lyell, Huxley, Tyndall, Bentham and others. It was laid before Parliament by John Lubbock, and additional papers laid before the House of Lords. Lord Derby called for all the correspondence on the matter. The Treasury supported Hooker and criticised Ayrton's behaviour. One extraordinary fact emerged. There had been an official report on Kew, which had not previously been seen in public, which Ayrton had caused to be written by Richard Owen. Hooker had not seen the report, and so had not been given right of reply. Nonetheless, the report was amongst the papers laid before Parliament, and it contained an attack on both the Hookers, and suggested (amongst much else) that they had mismanaged the care of their trees, and that their systematic approach to botany was nothing more than "attaching barbarous binomials to foreign weeds". The discovery of this report no doubt helped to sway opinion in favour of Hooker and Kew (there was debate in the press as well as Parliament). Hooker replied to the Owen report in a point by point factual manner, and his reply was placed with the other papers on the case. When Ayrton was questioned about it in the debate led by Lubbock, he replied that "Hooker was too low an official to raise questions of matter with a Minister of the Crown". The outcome was not a vote in the Commons, but a kind of truce until, in August 1874, Gladstone transferred Ayrton from the Board of Works to the office of Judge Advocate General, just before his government fell. Ayrton failed to get re elected to Parliament. From that moment to this, the value of the Botanic Gardens has never been seriously questioned. In the midst of this crisis, Hooker was elected as President of the Royal Society in 1873. This showed publicly the high regard which Hooker's fellow scientists had for him, and the great importance they attached to his work.