Кіріспе

Ресей бронекерлер класы Баян класы - ХХ ғасырдың басында Ресей империясының әскери-теңіз флотына арналған төрт бронекерлер тобы. Екі кеме Францияда салынған, өйткені ресейлік кеме жасау орындарында бос қуат жоқ еді. Басты кеме - орыс крейсері Баян - кейінгі үш кемеден бірнеше жыл бұрын салынған. Кеме 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысының алғашқы бірнеше теңіз шайқастарына қатысып, минаға соққы бергенге дейін Ресей империясының әскеріне теңіздік оқпен қолдау көрсетті. Байан порт Артурды қоршау кезінде портта тұтқындалып, жапондық артиллериямен батырылды. Ол Асо деген атпен Жапон императорлық флотының қайықтарына тапсырылды. 1920 жылы мина салушы болып қайта құрылғанға дейін ол негізінен оқу кемесі ретінде қызмет етті. 1932 жылы кеме нысана ретінде батырылды. Оның үш әпкесі де Балтық флотына тағайындалды. Ресейлік крейсер Паллада 1914 жылы қазан айында неміс субмаринасы суға батырған кезде, бірінші дүниежүзілік соғыста ресейліктердің жоғалтқан алғашқы кемесі болды. Екі кеме 1915 жылы Аланд аралдары шайқасына және 1917 жылы Эстония аралдарына неміс шабуылдарына қатысқан. 1918 жылы олар қызметінен шығарылып, 1922 жылы қоқыс шығаруға сатылды.

Өмірбаян

Баян класы бұрынғы ресейлік бронекерлерден ерекшеленді, өйткені олар сауда рейдерлері ретінде емес, флоттың барлаушылары ретінде қызмет етуге арналған кіші кемелер болды. 1896-1902 жылдардағы құрылыс бағдарламасында рұқсат етілген жобалау француздық кеме жасау зауытына, Forges et Chantiers de la Méditerranée, тапсырылды, өйткені ресейлік кеме жасау зауыттары толық қуатымен жұмыс істеп тұрды. 1897 жылы наурызда келіссөздер басталды, ал 1898 жылы мамыр айында 36 ай ішінде жеткізілетін бір кеме үшін келісімшартқа қол қойылды. Әскери-теңіз флоты алғашқы "Баян" кемесіне риза болып, 1904 жылы ақпанда орыс-жапон соғысы басталғаннан кейін тағы бір крейсерді тапсыруға шешім қабылдады. Ресейлік кеме жасау орындары әлі де қол жетімді емес еді, сондықтан Әскери-теңіз флоты соғыс тәжірибесіне негізделген кішігірім өзгерістермен қайталауға шешім қабылдады. Бұл әскери-теңіз техникалық комитетінің (Морской технический комитет) жұмыс жүктемесін азайту үшін жасалды, бірақ олар жоспарланғаннан көп көңіл бөлуді қажет ететінін дәлелдеді және келісімшартқа 1905 жылдың 20 сәуірінде қол қойылды. Келісім-шартта Санкт-Петербургте жаңадан қол жетімді жолдарды пайдалана отырып, екі бірдей кеменің құрылысына мүмкіндік беру үшін барлық сызбалар берілетіні көрсетілген. Бұл өзгерістер жалпы салмақты арттырды және қаптаманың қалыңдығы өтемақы үшін азайтылды, дегенмен Харви қаптамасынан Крупп қаптамасына ауысу қорғаныста аз шығынды білдірді.

Сипаттама

Баян класының кемелері жалпы ұзындығы 449 фут (137 м), ал перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 443 фут (135 м) болды. Олардың ең үлкен арқалығы 17 метр, су тартуы 22 метр (7 метр) және ығыстырып тасталған. Кемелердің экипажы 573 офицер мен сарбаздан құралған. Олардың екі тік үш есе кеңейтілетін бу қозғалтқыштары болды, әрқайсысы бір-бір винт бұрандасын қозғалтады, 26 Белвиль қазандығымен қамтамасыз етілген буды пайдаланады. Кемелердің барлығы 45 калибрлі Канет 1891 үлгісіндегі сегіз жылдам атылатын (QF) гаундар кеме корпусының екі жағына орнатылған. Бірнеше кішігірім қару-жарақтар торпедалық қайықтардан қорғану үшін қолданылған. Олардың ішінде 50 калибрлі 20 Канет 1891 QF пулеметтері болды. Олардың сегізін кеме қабығының бүйір жағына және үстінен орнатылған казематтарға орнатты. Қалған қарулар 6 дюймдік қақпақтардың үстінде, қалқандары бар айналмалы тұғырларда орналасқан. Қарулы атқыштар шамамен , +20° градус биіктікте Баян класының шапшаң жылдамдығымен оқ атып, сегіз (Баян) немесе төрт Hotchkiss гаулясын үш кейінгі кемеде орнатты. Бұдан басқа, Баян екі Hotchkiss гаунеспен жабдықталған. Баян екі су асты торпеда түтігімен жабдықталған, әрқайсысы әр жағында, ал кейінгі үш кеменің көлемі үлкен.