Кіріспе

Миннесотадағы тарихи үй, АҚШ Эдна С. Перселлдің үйі (қазіргі ПурселлКаттс үйі) 1913 жылы архитектор Уильям Перселл мен оның отбасы үшін Пурселл, Фейк және Элмсли фирмасы жобалаған. Ол Миннеаполисте (Миннесота штаты) орналасқан. Тұрғын үй - бұл Прайри мектебінің сәулетінің көрнекті үлгісі, оның ұзын, тар қабаттық жоспары бөлмелерді бөлу туралы Викториялық тұжырымдамаларды елемейтін. Ол 1974 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Қазір ол Миннеаполис өнер институтының жинағына кіреді және жан-жақты қалпына келтірілді. Мұражай ай сайын екінші жексенбіде экскурсиялар өткізеді.

Тарих

"Эдна Перселлдің үйі", ол бастапқы жобалық файлда аталғандай, 1913 жылы салынған. Уильям Перселл мен серіктесі Джордж Элмсли үйде бірлесіп жұмыс істеді, ол Миннеаполистегі Аралдар көліне жақын орналасқан тар, 50x150 фут қалалық жер учаскесіне арналған; құрылыс шығындары 14 500 доллар болды. Джордж Фейк-младший жобада серіктес ретінде көрінсе де, ол үйдің дизайнына қатыспады және сол жылы серіктестіктен кетті. Уильям Перселл мен оның әйелі Эдна 1911 жылы Миннеаполистегі Гумбольдт даңғылында орналасқан пәтер үйінде тұрып жатқанда тұрақты үй салу жоспарларын жасады. Сол жылы ұлы Джеймсті асырап алғаннан кейін, оларға күнделікті қажеттіліктері үшін жаңа орын қажет болды, ол олардың әлеуметтік белсенділігін арттырып, сәулет фирмасының біліктілігін көрсетті. Үй 2328-ші Лейк-плейс мекен-жайы бойынша, Пурселл мен Фейк Уильям Пурселлдің анасы Кэтрин Грейге 1907 жылы Лейк-оф-Илс-Парквейде салған резиденциясына жақын жерде салынған. Уильям Перселлдің әкесі Чарльз А. Перселлдің қаржылай көмегімен фирма бұл жобаны жүзеге асыра алды. Перселл отбасы 1913 жылы Рождество күні үйге көшіп келді. 1916 жылы комиссиялардың төмендеуі Перселлді Филадельфиядағы Александр Братс Тері және Белтинг Компаниясында жарнама менеджері лауазымына орналастырды. 1918 жылы оның бүкіл отбасы Филадельфияға көшіп келді, ал Лейк-Плейстегі үй сатылымға шығарылды. 1919 жылы Ұлы Солтүстік темір жолының бас тарифтік кеңсе қызметкері Ансон Бейли Каттс аға (18661949) Эдна С. Перселлдің үйін сатып алды. Каттс және оның әйелі Эдна Браунинг Стоукс (1875-1976) үйде ұлы Ансон Б. Каттс-младший (1905-1985)мен бірге өмір сүрді. Ол Йельге оқуға және мансабын жалғастыру үшін үйден кеткенімен, Ансон кенже 1962 жылы үйге қайтып келді. Ол 1976 жылы қайтыс болғаннан кейін де сол үйде тұрып жүрді. 1985 жылы Каттс үйді Миннеаполис көркемсурет қоғамына, Миннеаполис өнер институтының бас ұйымына мұра етті. Қазір ол мұражай коллекциясының бір бөлігі болып табылады.

Жоба және сыртқы ерекшеліктері

Эдна С. Перселлдің үйі немесе "Кішкентай Жокер", Елмсли оны лақап атағандай, кеңістіктің инновациялық орналасуымен танымал. Терең, тар жерді алып жатқан үйдің жоспары бір оське ұйымдастырылған, бір шетінен екіншісіне дейін ашық, салыстырмалы түрде кішкентай ішкі бөлмеде кеңістікті тудырады. Пурселл мен Элмсли үйді алдыңғы меншік сызығынан отыз фут артқа қойып, тұрғындары үшін жеке өмірдің сезімін сақтап, оларға терезелер арқылы емес, солтүстік пен оңтүстікке қарай көршілерінің бақшаларына қарауға мүмкіндік берді. Үйдің құрылымы болаттан жасалған, бетон іргетасқа салынған, сырты қоңыр түсті штукатурмен бекітілген. Оның жалпы дизайны мен безендіруі таза, заманауи көркемдікке баса назар аударады, сонымен қатар практикалық функцияларды атқарады және табиғи ортамен үйлесімді болады. Үйдің алдыңғы (шығыс) жағында шатырдың 7 фут шығып тұрған, төбеден асып тұрған көпірлер ғимараттың көлденеңдігін атап, сонымен қатар оның кіреберісіндегі жылу мен жарықты реттейді. Алдыңғы қабырғадағы көркем шыны терезелер тұрғын үйдің ішкі бөлігін бақпен байланыстырады, жоғарғы қабаттағы терезелер жолақтары горизонтальдік сезімін арттырады. Ағаш бағаналар мен жиектердің бәріне "джин ди суги" емделуі жүргізілді, бұл химиялық заттарды қолдану немесе ағаштарды жасанды түрде қартайту үшін жағу арқылы дәстүрлі жапондық әдістерге негізделген ағаш қартаю әдісі. Сыртқы көрінісінде Джордж Элмсли жасаған орнамалар бар, соның ішінде қызыл және көк түсті штемпельді шаршы мотивтер мен кесінді ағаш элементтері бар. Бұларға Пурселлдің отбасылық өмірінің ойын-сауық символдары кіреді: мысалы, Сұр күндер мен алтын деген ұраны бар бүйірлік қақпаның үстіндегі ағаштан жасалған балканың соңғы безендіруі, Пурселлдің ата-бабалары, Грейлерге, фирманың прогрессивті архитектурасының түстеріне және Пурселлдің сәулет практикасы мен үйін қолдаған қорларға сілтеме жасайды. Кіреберіс есігінен екі шыны терезеде көршілерге және қоңырау шалушыларға арналған жазбаша хабарлама бар: "Бұны көріңіз".

Интерьер

Ашық жоспарға қарамастан, Перселл Кэттс үйінің бірінші деңгейіндегі ішкі бөлмелері жеке бөлмелердің жер деңгейі мен жер кеңістігінің өзгеруі арқылы ерекшеленеді, ал шатырлы төбе бүкіл биіктікті сақтайды. Үйдің алдыңғы жағындағы жерүсті қабаттағы қонақ бөлмесі биік төбелі, қонақ бөлмесі қабырғаларын құрайтын көркем шыны терезелердің қайталанған жұптарына арналған кеңістікті ұлғайтады, ал артқы жақтағы асхана бөлмесі жарты қабат жоғарыда орналасқан, төбесі төмен. Асхана мен қонақ бөлмелерін бөліп тұрған тік бұрышты бұрышты Эдна Перселлдің жазу аймағы ретінде сақталған кішкентай бұрышты құрайды. Негізгі деңгейдің дизайны үлкен кеңістіктегі тығыздықты сақтауды, үйдің негізгі аймақтарында көршілес кеңістіктерді автоматты түрде көріндіруді емес, бөлмелер арасындағы бірлікті және бүкіл қабаттың ашықтығын сақтауды көздейді. Екінші қабатқа солтүстік жағында баспалдақ арқылы кіруге болады, және кішкентай дәліз қонақ бөлмесіне, ванна бөлмесіне және отбасылық бөлмеге кіреді. Соңғысы - бұл бірегей пәтер, оны бүктелген қабырғамен бөліп, балалар мен бас бөлмелерге бөлуге болады. Қызметші бөлмесіне баспалдақпен кіруге болады, оның айналасында көркем шыны терезелер орналасқан.

Декорация, жиһаз, жаңалықтар

Үйдің ішкі бөлмесі бойынша қабырғалардың жоғарғы шеті бойынша суреттелген Elmslie-дің дизайны қайталанады, дизайны бөлмеден бөлмеге өзгереді. Перделер бастапқыда бөлмелердің тиісті штемпельдеріне сәйкес боялған немесе басқа дизайнмен кестеленген. Сондай-ақ, терезелер әртүрлі түстермен боялған, көркем геометриялық үлгілермен ерекшелендірілген. Бірінші қабаттағы қонақ бөлмесінде бұл үлгілер кітап сөрелерінің арт-шыны есіктерінде көрініс табады. Шатырдың үстінде, отқа қарағанда, суретші Чарльз Ливингстон Буллдың қабырғалық суреті көлдегі көріністен бұрын ұшып бара жатқан Луизиана құсбақтарын бейнелейді. Жарым шеңберлі, көркем шынымен және араланған ағашпен безендірілген ағаш безендіруі суреттелген сахнаны ішінара қоршайды. Перселл мен Элмсли үйге арналған жиһаздарды, соның ішінде Уильям Перселл "сюрприз нүктесі" деп атаған шағын үшбұрышты тіреуішті орындықты, Эднаның жазу бұрышында пайдалану үшін жасады. Бірнеше ескерткішке салынған жиһаздарға алдыңғы қонақ бөлмесі терезелерінің астындағы біріктірілген орындық пен радиатордың жапқышы; жазу бұрышында үстел; және балалар бөлмесіндегі біріктірілген төсек, жазу үстелі, кітап сөресі және сақтау аймағы, оны Пурселл пойыздың ұйықтайтын вагонының Пулман стиліне ұқсас етіп жасады. Перселл асханада пайдалану үшін бұрынғы үйінен жиһаз алып келді, ал асханада күтпеген келушілер үшін бүгілетін орындықтар сақталды.

Өзгерістер мен қалпына келтіру

Уильям Перселл 1953 жылы, Джордж Элмсли екеуі Уокер өнер орталығында көрмемен құрметтеліп, Каттс отбасымен хат алмасуды қайтадан бастады. Кэттс отбасы үйді елеулі өзгертуге жол бермеді, 1920 жылдары гараж қосып, кейіннен алдыңғы бақтағы шағылыстыратын бассейнді толтырды. Ас үй мен ванна бөлмесі мүлдем өзгермеген, бұл осы дәуірдегі үйде өте сирек кездесетін қызмет көрсету аймақтары. Сондай-ақ, Пёрселл үйдің айналасындағы кеңістікті кеңейту және ғимарат үшін сенімгерлік қор құру жоспарын жасады. Ол Чикагодағы миссис Уильям Х. Ханнаға арналған Пурселл мен Элмсли асханасының суитын қайта жасауды ойлады. Бұл үй қазір Миннеаполис өнер институтының коллекциясында, жасөспірім жұптарға арзан бағамен жалға беріледі және тұрақты түрде кіруге рұқсат етіледі. Пурселлдің жоспарлары өмірінде жүзеге аспағанымен, Ансон Каттс-младший үйді мұра етіп қалдырған, оны қалпына келтіру үшін қаражатпен бірге, Миннеаполис өнер институтының MacDonald & Mack Architects фирмасымен 3 жылдық іс-қимылына (1987 жылдан 1990 жылға дейін) әкелді. 1990 жылы қыркүйекте ол Purcell Cutts House ретінде жұртшылыққа ашылды. Олардың жөндеу жұмыстары үйдің шатырын бұдан әрі бүлінуден сақтау, негізгі шатырды тұрақтандыру және бірінші қабаттағы шығып тұрған көпіршіктердің консольдерін түзеумен байланысты. Реставраторлар сонымен қатар беттерді бастапқы түсіне қайтару, сыртқы штуктарды қайта бояу және ішкі штемпель фриздерін қажет болған жағдайда сақтау, қалпына келтіру немесе қайта бояумен айналысты. Ағаш қаптамалары қайта өңделіп, балауызданды, ал Чарльз Ливингстон Буллдің қабырғалық суреті тазартылды. Шыны терезелері жөнделіп, тазартылды. Ескерткіштің көрінісі, оның ішінде суға айналған бассейн мен фонтан тарихи фотосуреттерге сәйкес қайта жасалды. Тарихи деректерге сүйене отырып, ІІМ үйге арналған жиһаздарды, оның ішінде асханаға арналған Ханна сюитының репродукциясын қайта жасады. Үй мұрасының бір бөлігі ретінде Каттс отбасының естеліктері де сақталған. Айдың екінші жексенбісінде қоғамдық экскурсиялар өткізіледі. Ол сондай-ақ бірнеше фотосуреттермен бірге 1917 жылдың наурыз айында The Minnesotan журналында жарияланды. Пурселлдің өзі және кейінірек Дэвид Гебхард және Х. Аллен Брукс сияқты сәулетші ғалымдар үйді Пурселл мен Элмсли фирмасының ең толық сәулет жұмыстарының бірі деп жариялайды, егер ең толық болмаса. Оның көптеген заманауи ерекшеліктері, соның ішінде ашық жоспар, икемді бөлме кеңістіктері, жиһаз салынған және технологиялық жағынан озық құрылғылар болашақ үй дизайнына нұсқады. Франк Ллойд Райт бір мезгілде салған қымбат үйлермен салыстырғанда, Пурселлдің заманауи үйі аз қызметшілерге және күнделікті техникалық қызмет көрсету мәселелерін шектеуге мүмкіндік берді, сонымен қатар пайдалану мен күнделікті өмір сүру үшін икемділік берді, бұл 20 ғасырдың басындағы жас отбасының өмір салтын қамтамасыз етті.