Кіріспе
The Emerald Isle; немесе, The Caves of Carrig Cleena) - Артур Салливан мен Эдвард Германның музыкасы мен Базил Худтың либреттосы бар екі актілі комедиялық опера. Сюжетте ирландтық патриоттың ағылшынның "қайта тәрбиелеу" бағдарламасына қарсы тұруына қатысты күш-жігерлері бар, ол ирландты мәдени мұрасынан айырды. Ағылшындықтар ирландтықтарды "қайта тәрбиелеуді" жалғастыру үшін жалдаған "Сөздік профессоры" ирландтықтарға өз мәдениетін қорғауға көмектесу үшін жағын ауыстырады. Романтикалық асқынулар ирланд патриоттары мен ырымшыл ағылшындардың арасында Каррик Клинаның қиылысқан үңгірлерінде қарама-қарсылық туғызады, ал ағылшындарды ұстап тұру үшін маскировкалар қолданылады; бірақ профессор ақыр соңында бәріне қуаныш әкелетін шешімді ұсынады. Опера 1901 жылы 27 сәуірде Савой театрында премьера болып, 1901-жылдың 9 қарашасында 205 спектакльден кейін жабылады. Ашылу кешіндегі актерлік құрамға Роберт Эвет, Уолтер Пассмор, Генри Литон, Розина Брэндрам, Изабель Джей және Луи Паундс сияқты Савой тұрақтылары кірді. Опера Нью-Йорктегі Herald Square театрында 50 қойылымда қойылды, ол 1902 жылы 1 қыркүйекте ашылып, 1902 жылы 18 қазанда жабылды. Нью-Йорк актерлік құрамындағы кейіпкерлер Кейт Кондон Молли және Джефферсон Де Анжелис Бунн рөлінде. Ол 1935 жылы Лондонның Принс театрында (қазіргі Шафтсбери театры) қайта жаңғыртылды. Қазіргі уақытта бұл шығарманы кәсіби түрде шығару өте сирек кездеседі. Принц Консорт (Эдинбургтегі орындаушылар тобы) бұл шығарманы 1982 жылы Эдинбург фестивалінің шетінде Британияда тікелей эфирде жазды. Бұл шығарма 1998 жылы Эдинбургте, содан кейін Англияның Торквей қаласында да қойылды. 2001 жылы тағы бір тірі жазба (диалогпен) Монаш университетінің Александр театрында, Клейтон, Виктория, Австралияда, Викторияның Гилберт және Салливан қоғамы (қазіргі Гилберт және Салливан Опера Виктория) жасады. Ұлыбританиядағы әуесқой топтар бұл шығарманы 1920 жылдары және кейде одан кейін тұрақты түрде шығарып отырды. Операның концерті 2008 жылдың 8 наурызында Массачусетс штатының Амхерстегі Valley Light Opera операсы арқылы Джонатан Стронгтың баяндауымен орындалды. Бұл операның 1902 жылдан бері толық оркестрмен АҚШ-та алғаш рет орындалуы.
The Emerald Isle; or, The Caves of Carrig Cleena, is a two act comic opera, with music by Arthur Sullivan and Edward German, and a libretto by Basil Hood. The plot concerns the efforts of an Irish patriot to resist the oppressive "re education" programme of the English, which has robbed the Irish of their cultural heritage. A quirky "Professor of Elocution" who is hired by the English to continue this "re education" of the Irish switches sides to help the Irish defend their culture. Romantic complications cause a confrontation between the Irish patriots and the superstitious English at the supposedly haunted caves of Carric Cleena, and disguises are employed to hold the English off; but the professor ultimately comes up with a solution that works out happily for all. The opera premiered at the Savoy Theatre on 27 April 1901, closing on 9 November 1901 after a run of 205 performances. The opening night cast included such Savoy regulars as Robert Evett, Walter Passmore, Henry Lytton, Rosina Brandram, Isabel Jay and Louie Pounds. The opera was given a production in New York City at the Herald Square Theatre for 50 performances, opening on 1 September 1902 and closing on 18 October 1902. The New York cast included Kate Condon as Molly and Jefferson De Angelis as Bunn. It was revived in 1935 at the Prince's Theatre (now the Shaftesbury Theatre) in London. Modern professional productions of the work have been rare. The Prince Consort (an Edinburgh based performing group) recorded the piece in Britain live in performance at the fringe of the Edinburgh Festival in 1982. The piece was also given in Edinburgh and then Torquay, England, in 1998. Another live recording (with dialogue) was made in 2001 as a centenary production at the Alexander Theatre of the Monash University, Clayton, Victoria, Australia, by the Gilbert and Sullivan Society of Victoria (now known as Gilbert & Sullivan Opera Victoria). Amateur groups in Britain produced the piece regularly through the 1920s and occasionally thereafter. A concert of the opera was performed by Valley Light Opera in Amherst, Massachusetts on 8 March 2008 with a narration written by Jonathan Strong. This was the first known U. S. performance of the opera with full orchestra since 1902.
Тарих
1890-шы жылдардың басым бөлігінде импресарио Ричард Д'Ойли Карте және оның әйелі Хелен Карте Савой театрын толтыру үшін табысты шоулар табуға тырысты. Олар ақыры 1899 жылы Артур Салливан мен Базил Худтың "Персияның гүлдері" атты еңбегінде жеңімпаз формула тапты және екі адам тез арада қайтадан ынтымақтасуға келісті. Алайда денсаулығы нашарлаған Салливан 1900 жылы 22 қарашада қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде, Салливан "Изумрудный остров" әніне екі музыкалық нөмірді толық аяқтаған, қалғандарының жартысына кем дегенде дауыс бөліктерінің эскиздерін қалдырған. D'Oyly Carte Opera Company Эдвард Германға Салливанның сызбаларын толықтырып, операның қалған бөлігін өз бетімен жазуды тапсырды. Карте 1901 жылы 27 сәуірде қайтыс болды, ал операны оның жесірі Хелен шығарды, ол Уильям Гритті "Изумруд аралы" кезінде Савой театрының менеджері ретінде жұмысқа алды. "Изумрудный остров" опералық карьераны бастау үшін жеткілікті табысты болды. Немістердің ең танымал операсы Мерри Англия (1902), сонымен қатар Худпен бірге жазылған. Худтың Салливанмен бірге жазған алғашқы операсынан айырмашылығы, Персияның Розасы, Изумруд аралы Гилберт пен Салливанның комикалық дәстүріне көп құрмет көрсетпейді, қате сәйкестендірулер мен операның сол опера компаниясы мен оның тұрақты орындаушылары үшін жазылғандығы. Сюжеттің сюжеті Гилберттің бұрмаланған стилін еске түсірмейді, сондай-ақ ешқандай сатирикалық нүкте жоқ. Ирландиялық джигс пен кең комедиясы бар бұл шығарма 1890 жылдардың соңында Лондон сахнасында кең тараған музыкалық комедия стиліне көбірек үйленді. Салливанның музыкасы "жаңадан гөрі еске түсіреді" деп сипатталған, ал Германның сазға қосқан үлесі, ішінара Салливанның еліктеуімен, оны уәде етілген комедиялық опера композиторы ретінде белгіледі.
Unlike Hood's first opera with Sullivan, The Rose of Persia, The Emerald Isle does not pay much homage to the Gilbert and Sullivan comic tradition, except for the mistaken identities and the fact that the opera was written for the same opera company and its regular performers. The plot is not reminiscent of Gilbert's topsy turvy style, nor is there any obvious satiric point. With its Irish jigs and broad comedy, the work was more at home in the musical comedy style that had become prevalent on the London stage by the end of the 1890s. Sullivan's music has been described as "reminiscent rather than fresh", while German's contributions to the score, though partly imitative of Sullivan, marked him as a comic opera composer of promise.
Қысқаша мазмұны
Либреттоға сәйкес, оқиға "Жүз жылдай бұрын" орын алады.
Бірінші акт
Міне, Лорд-лейтенанттың елдік резиденциясының сыртында. Ирландияның бір көрікті ауылында хор көптен бері шетелде жүрген жергілікті батыр Теренс О'Брайанның жуырда оралатындығын болжайды. О'Брайен шынымен де пайда болады, бірақ олар оны ағылшындық акценті үшін саксон (ирландтар жек көреді) деп қате қабылдайды. Ол Оксфордта білім алса да, ол шын мәнінде ирландтық екенін және ежелгі ирланд патшаларының бірі Брайан Борудан тарағанын айтады. Пэт Мерфи, соқыр скрипкашы, О'Брайенге Лорд-лейтенанттың барлық ауыл тұрғындарын ағылшын әдет-ғұрыптарын қабылдауға және ағылшын тілінде сөйлеуге мәжбүр еткенін айтады. О'Брайен ауданда ирландтық әдет-ғұрыптарды қалпына келтіруге уәде береді; оған жергілікті халықты қайта тәрбиелеу үшін тек лайықты ұстаз қажет, өйткені олар бәрі ирландтық болуды ұмытты. Профессор Бэн кіреді. Ол әңгімемізді естіді. Лорд-лейтенант оны жергілікті ағылшын тілінің профессоры етіп жалдаса да, ол жергілікті шаруаларды дәстүрлі ирландтық болуға үйретуі мүмкін екеніне сендіреді. О'Брайен күмәнмен қарайды, бірақ Банн оларды естігендіктен, оны құпия қоғамға, Клан на Гейлге күштеп енгізу жақсы деп шешеді. О'Брайен Бэннге рәсім түн ортасында Карриг Клинә үңгірлерінде өтетінін айтады. О'Брайен Лорд-лейтенанттың қызы Рози Пиппинмен жасырын түрде тұрмысқа шыққан. Ол құпия кездесуге бара жатып, Бэннді Мерфидің күзетінде қалдырады. Олар жалғыз қалғанда, Мерфи өзінің мүлдем соқыр емес екенін мойындайды; ол соқыр болуды ғана ойлап тапты. Бірақ ол Молли О'Грейдиді жақсы көреді және оған оның қаншалықты әдемі екенін айтқысы келеді, бірақ ол өзінің "соқырлығы" емделмегенше мұны істей алмайды. Ол профессор Баннға көзін қайтаратын дәрігер болуды ұсынады. Содан кейін Молли кіреді, бірақ ол Бэнн Мерфиді емдей алса, Бэннге үйленетінін айтады. Мёрфи соқыр болып қалуды шешті. Бэннді қызғанышпен қараған Мерфи О'Брайенге Бэннге сенуге болмайтынын айтады. О'Брайен Баннға өліммен қорқытады, бірақ егер ол Леди Розидің қызметшісіне хат жіберсе, оған кешірім ұсынады, бұл О'Брайеннің өзі жасай алмады. Банн лейтенанттың қақпасындағы күзетшіні таңғалдырады да, ішке кіреді. Молли О'Брайенге Керриг Клинә үңгірлері бүлікшілер үшін қауіпті жасырын орын екенін ескертеді, өйткені онда феялар тұрады. Ол оған олардың патшайымы Клейнаның соқыр Мёрфиге қызығатынын және оның үй шаруасын атқаратынын айтады. (Бұл, шын мәнінде, оларды жасап келген Молли.) Молли мен Мерфи О'Брайенге "Фей Клинна" аңызын айтып береді. Рози О'Брайеннің хабарын алған соң, оны қарсы алуға шығады. Рози мен оның қызметші қыз Сьюзаннан Бэнннің Лорд-лейтенантқа жеке хат жібергенін біледі. О'Брайен енді Баннға сенім артуға болмайды деп нық сенді, бірақ ол Розимен жалғыз болғысы келгендіктен, Сьюзанға профессорға назар аударуды тапсырады. Алайда, Банн Сьюзанға ол Скотланд-Ярдтың детективы екенін айтқаннан кейін, ол детективтерге қатты қызығатынын айтып, оған кетуге рұқсат береді. Ол Мерфидің үйіне барып, өзімен бірге әкелген киімін ауыстырады. Лорд-лейтенант графпен және доктор Фидлмен бірге кіреді. Лейтенант профессор Баннды күтіп отыр, оны табу мүмкін емес. Алайда, ол бейтаныс хат алып, бүлікшілердің басшысы Теренс О'Брайеннің осы аймақта екенін және оның жасырынған жері Карриг Клина екенін ескертті. Лейтенант бүлікшілерді жою үшін әскер жіберемін деп уәде береді. Молли мен Мерфи бұны естіді. Мерфидің музыкант екенін білген лейтенант оны көтерілісшілердің жеңісін күтіп, қазы ойнау үшін жалдайды. Молли оның келіскенін қатты таңғалады, өйткені ол оның одақтастығы ирланд жағында болуы керек деп санайды. Рози де алаңдайды, өйткені ол О'Брайен үлкен қауіпке ұшырайды деп қорқады, бірақ О'Брайен үңгірге әлі бармаған. Рози оған сарбаздар келе жатқанын ескертеді, ал О'Брайен Банн оларға сатқындық жасады деп санайды. Банн Мерфидің үйінен қарт адамдай киініп шығады, бірақ О'Брайен тез арада масканы ашады. О'Брайен оны өлтіремін деп қорқытады, бірақ Молли сарбаздарды қорқытуға арналған идеямен келеді. Ол олардың жұлдыздардан қорқатынын біледі. Ол оларға Карриг Клинея үңгірлері қиналған деп айтуды жоспарлап отыр, және ол Клинея феясының кейіпкері болады. Профессор Бунн тез ойланып, жауынгерлерге соңғы елу жыл бойы жұлдыздар тұтқындағанын және олар үңгірлерге жақындаса, оларды да осындай тағдыр күтіп тұрғанын айтуды ұсынады. Терренс Бэнннің пайдалы болатынын айтады. Солдаттар салтанатты түрде кіреді. Молли, Банн және басқалар өздерінің ойын ойнайды, жә...
ІІ акт
Мүсін: Карриг Клеена үңгірлері. Егінші-төңкеріктер сарбаздардың келуін асыға күтуде. Басында олар О'Брайен оларға профессор Баннның табысты айла-амалы туралы айтқанынан кейін көңілі көтеріледі. Бірақ кейін Молли келіп, оларға сарбаздардың ойы өзгергенін және Карриг Клина қоршалғандығын айтады. О'Брайен тағы да профессор Банн оларды алдап жүр деп күдіктенді. Алыстан қазылар шырқаған дыбыс естіледі, олардың барлығы соқыр Мёрфи ойнайды деп санайды. Олар оның да тыңшы екенін сезінеді. Рози мен Сюзан кіреді. Көтерілісшілер О'Брайеннің сүйіктісі Лорд-лейтенанттың қызы екенін білгенде, қатты қорқып қалады. Ол олардың Лондон қаласында кездескенін, соғыс тараптарының бір-біріне қарама-қарсы екенін түсінгендерін түсіндіреді. Ол екеуінің айттығы бар екенін айтады, бірақ Рози олардың әкесінің келісімінсіз үйленбейді деп ескертеді, ол ешқашан бермейді. Профессор Банн келеді де, оны көтерілісшілер ұстап алады. О'Брайен Баннға өлімнен құтылудың жалғыз жолы - бұл аймақты қоршап тұрған сегіз жүз ағылшын солдатын қорқытып жіберуі керектігін айтады. Олар Моллидің тағы бір рет Клинә жұлдызы ретінде пайда болатын жоспарын әзірлейді, оның бейнесі Бунн ұсынған аппаратпен тастарға шығарылады. Бунн goblin ретінде пайда болады. Рози жартастардың артына жасырынып, махаббат әнін айтады. Мерфи келіп жетті. Ол жұлдыздармен сөйлескенін және соқырлығынан айыққандығын айтып, ойластырмақ. Профессор Банн бұл амалды қолдануға шешім қабылдайды. Рози фонда ән шырқады, Моллидің бейнесі тастарда бейнеленген. Мёрфи қатты күйзеліп, сахнада есінен танып қалады. Алайда О'Брайен бұған таңғалмайды, өйткені Мерфи сарбаздарға не болғанын айтып, оларды қорқытып жібереді. Банн О'Брайенді тағы бір рет сынауға көндіреді. Мёрфи оянып, көтерілісшілер оны тыңшы деп айыптап, сотқа береді. Молли оның мүддесін қорғап, соқыр адам тыңшы бола алмайтынын айтады. Мерфи ақыры өзінің ешқашан соқыр болмайтынын мойындайды. Молли оның алдауынан ұялады. Теренс Мерфиге қуылғандығын айтады. Ол қайғылы қоштасу әнін айтады, ал Молли қатты қобалжып кетеді. Ол оны жақсы көретінін мойындайды. Сержант әскерден бұрын кіреді. О'Брайен оған қауіпті Клинә перисін ескертеді. Профессор Банн сержантты сиқырлайды, ал Лорд-лейтенант графесімен кіргенде, олар сержантты ақылдан адасқан деп табады. Профессор Банн лейтенантқа өзінің жұлдыздарды іздеген зерттеуші екенін және оларды тапқанын айтады. Лейтенант оған сенбейді, және ол доктор Фидлден феялар жоқ екенін растауын сұрайды. Жақын жерде бүлікшілер болмағандықтан, лейтенант өзін алданып қалды деп санайды. Ол осы оқиғаға кінәлі адамды анықтаған адамға мың гинея сыйлық береді. Профессор Бэн хатты жазғанын мойындап, сыйақыны сұрайды. Лейтенант оны аламын дейді, бірақ көтеріліс үшін де атып өлтіріледі. Көтерілісшілер пайда болады, лейтенант оларды тұтқындауға бұйрық береді. О'Брайен алға шығып, егер біреуді ату керек болса, бірінші өзі ату керек деп талап етеді. Рози оның жанына отырып, әкесіне екеуінің ғашық екенін айтады. Лейтенант оның тек патша қанды еркекке үйленуі керектігін айтады. О'Брайен өзінің ежелгі Ирландия королі Брайан Борудан тарағанын айтады, бұл лейтенанттың қарсылығын жояды, бірақ лейтенант О'Брайенді сатқындық үшін атып өлтіреді деп жауап береді. Алайда профессор Банн қазіргі кездегі ағылшындық дворяндардың жартысынан көбі америкалықтар екенін және Америка Ирландияның досы екенін айтады. Сондықтан, лейтенант көтерілісшілердің досы, сондықтан оларды өлтіру абсурд болар еді. Лейтенант бұл шешімді қабылдады, және бәрі бақытты аяқталады.