Кіріспе

Лауренс Джон Фишберн III (30 шілде 1961 жылы туған, 1993 жылға дейін Ларри Фишберн деп танылған) – американдық актер. Ол үш рет «Эмми» және «Тони» сыйлықтарын жеңіп алған актер. Ол фильмдердегі күшті, беделді және жігерлі кейіпкерлерімен танымал. «Матрица» сериясындағы Морфей (1999–2003), Джон Синглтонның «Бойз н да Худ» (1991) драмалық фильміндегі Джейсон «Фуриус» Стайлз, Фрэнсис Форд Копполаның «Апокалипсис» (1979) соғыс фильміндегі Тайрон «Мистер Клин» Миллер және «Джон Уик» фильмдер сериясындағы «Бауэри Королі» (2017 – қазіргі уақытқа дейін) рөлдерімен әйгілі. «Оған махаббат не керек?» (1993) фильміндегі Айк Тернер рөлі үшін Фишберн «Оскар» сыйлығының «Ең үздік актер» номинациясына ұсынылды. «Екі пойыз жүреді» (1992) пьесасындағы рөлі үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды, ал «Трибека» (1993) фильміндегі рөлі үшін «Эмми» сыйлығын «Драмалық сериалдағы үздік қонақ актер» номинациясы бойынша жеңіп алды. Фишберн Шекспирдің пьесасының 1995 жылғы киноадаптациясында Отелло рөлін сомдаған алғашқы афроамерикандық актер болды. Ол сондай-ақ бес рет «Screen Actors Guild Award» номинациясына ие болды. «Deep Cover» (1992) фильміндегі рөлі үшін «Independent Spirit Award» сыйлығының «Ең үздік еркек рөлі» номинациясын алды. Фишберннің басқа фильмдері: Стивен Спилбергтің «Көк түсті гүл» (1985), Спайк Лидің «Мектептік қызыл» (1988), Абель Феррараның «Нью-Йорк патшасы» (1990), Клинт Иствудтың «Мистик өзен» (2003), Стивен Содербергтің «Жұқпалы ауру» (2011) және Ричард Линклейтердің «Соңғы ту» (2017) фильмдері. «Болат адам» (2013), «Бэтменге қарсы Супермен: Әділдіктің таңы» (2016) және «Құмырсқа және сұңқар» (2018) блокбастерлерімен ол кең аудиторияға танымал болды. Телевизияда ол CBS криминалдық драмасында доктор Реймонд Лэнгстон рөлін сомдады – «CSI: Қылмыс орындары» (2008–2011), NBC триллерінде арнайы агент Джек Кроуфорд рөлін сомдады – «Ханнибал» (2013–2015), сондай-ақ ABC комедиясында Эрл «Попс» Джонсон рөлін қайталап ойнады – «Black-ish» (2014–2022). Қазіргі уақытта ол Дэвид Маметтің «Американдық бұқа» пьесасының Бродвейдегі қайта қойылымында Сэм Роквелл мен Даррен Крисспен бірге ойнап жатыр.

Ерте өмір

Фишберн Грузия штатының Аугуста қаласында, орта мектепте математика және ғылым пәнінің мұғалімі болған Хэтти Белл (Кроуфорд) мен кәмелетке толмағандарды түзеу мекемесінің қызметкері Лоренс Джон Фишбернның кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Фишберн Нью-Йорктегі Линкольн сквер академиясының түлегі, ол 1980-ші жылдары жабылды. Ол алғаш рет ABC телеарнасының "Егер билесең, оркестрге ақы төле" атты телеспектаклінде ойнады. Содан кейін Фишберн ABC телеарнасының "One Life to Live" операсында Джошуа Холл рөлін сомдады. Балалық шағындағы ең есте қаларлық рөлі – "Мұнайлы нан, Эрл және мен" ("Cornbread, Earl and Me") фильміндегі рөл, онда ол мектептегі танымал баскетболшының полиция тарапынан атылуын көрген жас баланың рөлін ойнады. Кейіннен ол "Апокалипсис қазір" фильмінде Тайрон Миллер рөліне ие болды, ол Бронкстан шыққан, 17 жасар, үшінші дәрежелі мылтықшы, "Мистер Таза" деген лақап атымен танымал болды. 1976 жылдың наурыз айында түсірілім басталғанда, ол рөлге ілігу үшін жасын жолжабағымен айтып, 14 жаста еді. Түсірілім ұзаққа созылды, сол кезде ол 17-ге толып үлкерді. Фишберн 1980-ші жылдардың көп бөлігін теледидарда және уақыт-уақытымен сахнада өткізді. 1980-ші жылдардың басында ол "Cathay de Grande" сияқты панк-рок клубтарында күзетші болып жұмыс істеді. Ол 1980-ші жылдардың басында "Band of the Hand", "Death Wish 2" және "The Cotton Club" фильмдерінде ойнады, сондай-ақ Стивен Спилбергтің "Көк түсті гүл" ("The Color Purple") фильмінде шағын рөлді сомдады. Фишберн Пол Рубенстің CBS балалар телесериалы "Pee wee's Playhouse" да "Каубой Кертис" рөлінде қайта-қайта пайда болды. 1980-ші жылдардағы сахналық жұмыстарына "Short Eyes" (1984) және "Loose Ends" (1987) кірді, екеуі де Нью-Йорк қаласындағы Second Stage Theatre театрында қойылды. Сондай-ақ 1987 жылы ол үшінші "Қорқынышты түс" ("A Nightmare on Elm Street") фильмінде аурухана санитары рөлінде ойнады. Фишберн Спайк Лидің "Мектептегі дүрбелең" ("School Daze") (1988) фильмінде "Дэп" рөлін де сомдады. Фишберннің кейіпкері – тарихи түрде қара нәсілділер оқитын колледждің мәдениетіне бейімделген афроамерикалық студенттің бейнесі болды.

1990-2007 жылдар

1990 жылы Фишберн дау тудырған «Нью-Йорк патшасы» фильмінде Джимми Жамптың рөлін ойнады, ал 1991 жылы «Бойз н Худ» фильмінде ойнады. Келесі жылы, 1992 жылы, ол Огаст Уилсонның «Екі пойыз жүреді» пьесасындағы сахналық қойылымы үшін «Тони» сыйлығын, ал «ТриБека» теледрамасының «Қорап» атты алғашқы эпизодындағы рөлі үшін «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ Джефф Голдблуммен бірге «Deep Cover» фильмінде ойнады. 1993 жылы ол «Оған махаббатпен не істеу керек?» фильміндегі Айк Тернердің рөлін сомдағаны үшін алғашқы «Оскар» номинациясын алды. Фишберн 1995 жылы америкалық драмалық фильмде Морис Фиппс рөлін ойнағаны үшін «Ең үздік қосалқы актер» сыйлығын жеңіп алды. Ол Пол Робсоннан кейін «Отелло» рөлін орындаған екінші африкалық-американдық актер болды. 1995 жылы Фишберн қазір жоқ «Off Broadway Circle Rep» театрында «Riff Raff» пьесасын жазды, режиссерлік етті және басты рөлде ойнады. Орындаушылар қатарында Титус Велливер және Heavy D болды, олар сахнада тоғыз минуттық рэп орындады. 1997 жылы Фишберн Сэм Ниллмен бірге ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі «Евент Горизонт» фильмінде ойнады. Фишберн 1999 жылы жарық көрген «Матрица» ғылыми-фантастикалық фильмінде Киану Ривз ойнаған Неоның хакерлік кеңесшісі Морфей рөлімен ең көп танылды, сондай-ақ 2003 жылы «Матрица: Революциялар» фильмінде ойнады. Ол The Spooks тобының «Things I've Seen» (2000) әнінің клипінің бір нұсқасында таспа тасушы ретінде шағын эпизодта түсті және Том Крузбен бірге «Миссия: Мүмкін емес III» фильмінде Теодор Брасселл рөлінде ойнады. Фишберн актриса Анжела Бассеттпен төрт жобада жұмыс істеді. Ол: «Екеуміз бірге жұмыс істегенде керемет нәрсе болады. Мен мұны басқа ешкіммен бірге бастан кешірген емеспін. Бірге жұмыс істегенде еркіндікке жетеміз» деді. 2006 жылы олар Пасадена театрында Огаст Уилсонның «Қоршаулар» пьесасында сахнаға шықты. Ол 2006 жылы «Бес саусақ» фильмінде ЦРУ екені анықталған террористік көшбасшы Ахмат рөлін ойнады. Ол 2007 жылы табысқа жеткен «Жаңа өмілдер» фильмінде баяндаушының дауысын берді. Сол жылы ол «Фантастикалық төртеу: Күміс серфердің көтерілуі» фильмінде Күміс серфердің дауысын берді. 2007 жылдың 24 ақпанында Фишберн Гарвард қорының «Жылдың суретшісі» сыйлығымен марапатталды. Ол актерлік және ойын-сауық өнеріндегі жетістіктері мен гуманитарлық қызметі үшін бұл марапатты алды. Фишберн ЮНИСЕФ-тің елшісі.

2008 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2008 жылдың сәуірінде Фишберн Джордж Стивенс-младшийдің жаңа пьесасы – «Тургуд» Бродвейдегі қойылымында сахнаға оралды. Ол өзінің рөлі үшін «Драма деск» сыйлығын жеңіп алды. 2011 жылдың 24 ақпанында HBO Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығында қойылған пьесаның фильмдік нұсқасын көрсетті. 2011 жылдың 16 ақпанында Ақ үй Қара тарих айының аясында фильмнің көрсетілімін өткізді. 2008 жылдың 18 тамызында Лоуренс Фишберннің «CSI: Қылмыс орнын зерттеу» сериалына қосылатыны хабарланды, бұл рөлге дейін Уильям Петерсен, ол Гил Гриссом рөлін ойнаған, кеткен соң. Джон Малкович та бұл рөлге үміткер болған. Фишберн 9-шы маусымның тоғызыншы эпизодында колледж профессоры және бұрынғы патолог ретінде шоуға қосылды, оның тәжірибесі кейбір қылмыскерлердің зорлыққа бейімділігін қамтиды. Кейіпкер бір іс бойынша консультант ретінде таныстырылды («19 Down»), ол кейін CSI командасына қосылады («One to Go»). 2009 жылдың мамырында Фишберн Вашингтондағы Моллдегі Ұлттық Еске алу күні концертінде өнер көрсетті. Фишберн 2010 жылы «Predators» және 2011 жылы «Contagion» фильмдерінде ойнады. 2011 жылдың 7 маусымында Фишберн «CSI» сериалын тастап, кино мен театрға оралатынын мәлімдеді, келесі маусымға (12-ші маусым) шартын жаңартпады. Фишберн Зак Снайдер режиссерлік еткен «Superman» фильмінің жаңа нұсқасында Перри Уайт рөлін ойнады («Болат адам», 2013). 2013 жылы Фишберн «Hannibal» сериалында ФБР-дің мінез-құлқы ғылымдары бөлімінің басшысы доктор Джек Кроуфорд рөлінде ойнады. 2014 жылы Фишберн Kia K900 жарнамаларында Морфей рөлін қайта ойнады. 2015 жылы Фишберн ABC ситкомы «Black-ish» сериалына Pops рөлінде қосылды; Фишберн сонымен қатар шоудың атқарушы продюсері болып табылады. Фишберн «Black-ish» сериалының спин-оффы – «Grown-ish» ситкомының атқарушы продюсері де болып қызмет етеді. 2016 жылы Фишберн «Бэтменге қарсы Супермен: Әділдіктің таңы» фильмінің жалғасында Уайт рөлін қайта ойнады және «Пассажирлар» ғылыми-фантастикалық/романтикалық фильмінде пайда болды. 2017 жылдың маусымында Фишберннің «Cinema Gypsy Productions» өндіріс компаниясы ABC Studios-пен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 2017 жылы ол «Джон Уик: 2-тарау» фильмінде Бауэри королі рөлін ойнады, бұл «Матрица» трилогиясынан бері Киану Ривзбен алғашқы ынтымақтастығы болды. Сондай-ақ 2017 жылы Фишберн комедиялық драма «Last Flag Flying» фильмінде Rev Ричард Мюллер рөлінде ойнады. 2018 жылы Фишберн Пейтон Ридтің режиссерлігімен «Marvel’s Ant-Man and the Wasp» фильмінде Билл Фостер рөлін ойнады. Фильм 6 шілдеде шықты. Фишберн «Moon Girl and Devil Dinosaur» Marvel Animation/Disney Television Animation сериалының бірлескен авторы және атқарушы продюсері болды. Ол сериалда Бейондер рөлінде де пайда болды және «Ant-Man and the Wasp» фильмінен Билл Фостер рөлін қайта ойнады. 2023 жылдың қаңтарында Фишберннің «The Witcher» сериалының төртінші маусымында Реджис рөлінде ойнағаны хабарланды.

Жеке өмір

Фишберн 1985 жылы Нью-Йоркте актриса Хажна О. Моссқа үйленді. Олардың екі баласы бар, ұлы Лэнгстон (1987 жылы туған) және Хажна, Лоуренс 1990 жылдары ажырасты. Фишберн 1992 жылдан 1995 жылға дейін актриса Виктория Диллардпен кездесті. Фишберн актриса Джина Торреспен танысты, олар 2001 жылдың ақпанында никелесіп, 2002 жылдың 22 қыркүйегінде Нью-Йорктегі The Cloisters мұражайында үйленді. 2007 жылдың 8 қаңтарында Фишберннің өкілі Алан Нироб олардың бірінші баласын күтіп жатқанын хабарлады. 2007 жылдың маусым айында олардың Делила есімді қызы дүниеге келді. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде Торрес пен Фишберн ажырасып кеткені және соңғы бір жылдан бері бұл жайтты құпия ұстап келгендері расталды. Фишберн 2017 жылдың 2 қарашасында ажырасуға өтініш берді, ал ажырасу 2018 жылдың 11 мамырында Торес пен Фишберн 2018 жылдың 16 сәуірінде соңғы келісімге келгеннен кейін ресми аяқталды. Фишберн Голливудта тұрады, сонымен қатар Нью-Йорктегі Вашингтон Хайтс ауданындағы Хадсон Хайтс бөліміндегі Касл Вилидж Кооп-та да тұрады. Ол бразилиялық автор Пауло Коэльоның жанкүйері және оның "Алхимик" романы бойынша фильм түсіруді жоспарлап отыр.