Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Максимилиян Вровац:Максимилиян Вровац (23 қараша 1752 жылы Карловац қаласында 16 желтоқсан 1827 жылы Загреб қаласында) - Загреб епископы. Ол хорват ұлттық қайта өрлеуінің идеологиялық сәулетшілерінің бірі болды және 1787 жылы Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы алғашқы ірі қоғамдық саябақтардың бірі Максимир паркін құрғаны үшін танымал. Вровац масондықтардың мүшесі болды.
Maksimilijan Vrhovac (23 November 1752 in Karlovac – 16 December 1827 in Zagreb) was the bishop of Zagreb. He was one of the ideological architects of the Croatian national revival, and is notable for founding the Maksimir Park in 1787, one of the first major public parks in Southeast Europe. Vrhovac was a member of the Freemasons.
Отбасы
Оның әкесі Алекса Австрияның Осман империясының шекарасына жақын жерде шекара күзетшілерінің капитаны болған. Өзінің еңбегі үшін ол Австрия императоршасы Мария Терезияның абыройына ие болды.
His father, Aleksa, was captain of the frontier guards near the Austrian Ottoman border. For his merit, he was awarded with nobility by the Austrian empress Maria Theresia.
Білім
Грацтағы мектепті бітіргеннен кейін Вровац әскер қатарына кірді, бірақ көп ұзамай ол бұл мамандыққа лайық еместігін түсінгенде, кетіп қалды. Оның орнына Загребтегі семинарияға оқуға түсті. Вровац Вена мен Болоньяда оқыды, Загребтегі семинарияда проректор, кейін ректор, сондай-ақ Загребтегі академияда догма профессоры болды. Жозеф II император оны епископ ретінде Хорватияға қайтып оралғанға дейін Пест қаласындағы семинарияның ректоры қызметіне көтерді.
After he graduated school in Graz, Vrhovac joined the army, but soon left when he realized that he did not qualify for this occupation. Instead, he joined the seminary in Zagreb. Vrhovac studied in Vienna and Bologna, and became a vice rector, and later rector, at the seminary in Zagreb, as well as a professor of dogma at the Academy in Zagreb. Emperor Joseph II promoted him to rector of the seminary in Pest before he returned to Croatia as a bishop.
"Иллирия" тілінің негізін қалаушы
1808 жылы Вровоч хорват парламентіне өзінің кітапханасын халыққа ашуды өтінді. 1810 жылдары ол Киелі кітапты кавкав хорват тіліне аударумен айналысты. Бағдарламаға басқа да қатысушылар Антун Вранич, Иван Непомук Лабаш, Иван Гусич, Иван Бирлинг, Стьепан Королия және Томаш Миклушич болды. 1810 жылы ол Венаға барды. Ол жерде болған кезінде Ерней Копитар Вроховацтан жергілікті әндер жинағын ұйымдастыруды өтінді, бірақ бұл әрекеті сәтті болмады. Іллириялық тілді дамыту үшін Вроховец баспахана құрып, кавкав және штокав диалектілері бойынша кітаптар басып шығарды. Вровац тіл мен халыққа қатысты өз пікірімен танысуды жалғастырды. Наполеон Австрия-Мажарстан аумағын басып алғаннан кейін, ол 1813 жылы "Саваның арғы жағындағы жерлестерге" жарлық шығарды, онда Хорватия, Далмация және Жағалау аймағындағы хорваттар арасында шекаралар жоқ екендігі атап өтілді. Наполеонның Ресейдегі жеңілісінен кейін және 1806 жылдан бастап Австрия-Мажарстанның өз шекарасына оралуынан кейін Венадағы соттың Вровацқа бұрынғы мінез-құлқы үшін наразылығы туды. Вровац Мажарстанның оңтүстік славяндарға ықпалын кеңейтуіне қарсы болды. 1814 жылы Вровоцтың пушкасы Маханович Вровоцтың нұсқауларына сәйкес, Чакавианның тек Хорват диалектісі екендігі туралы позицияны ескермей, Observationes circa croaticam ortho graphiam атты еңбегін жариялады. Дегенмен, Маханович барлық оңтүстік славян тілдерінің бірыңғай орфографиясын әзірлеу туралы Копитар идеясын біршама ұстанды.
In 1808, Vrhovac requested the Croatian Parliament to open his library to the public. In the 1810s, he worked on translating the Bible into the Kajkavian Croatian language. Other contributors in the program were Antun Vranić, Ivan Nepomuk Labaš, Ivan Gusić, Ivan Birling, Stjepan Korolija, and Tomaš Mikloušić. In 1810, he visited Vienna. During his stay, Jernej Kopitar requested that Vrhovac organize a collection of local songs, but this attempt was not successful. To promote the Ilyrian language, Vrhovac established a printing house and printed books on the Kajkavian and Štokavian dialects. Vrhovac continued to pursue his own perception of the language and people. After Napoleon captured the territory of Austria Hungary, he issued a proclamation in 1813 to "natives across Sava" , emphasizing that there were no more borders between Croats in Croatia, Dalmatia, and the Coastal region. After the defeat of Napoleon in Russia and the return of Austria Hungary to its borders from 1806, the court in Vienna resented Vrhovac for his earlier behavior. Vrhovac was a distinguished opponent of the expansion of Hungarian influence to South Slavs. In 1814, Vrhovac's cannon Mahanović, following the instructions of Vrhovac, published a work titled Observationes circa croaticam ortho graphiam without taking in consideration the position regarding čakavian being only a dialect of Croatian as presented by Jernej Kopitar. Nevertheless, Mahanović did somewhat follow the idea of Kopitar to develop a unified orthography for all South Slavic languages.