Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоқ Бұл сексен жылдық соғыстың шайқастарының тізімі.
None
This is a list of battles of the Eighty Years' War.
Роялистік күштер
1567 жылдың тамызына дейін Габсбургтер Нидерландысының үкіметі Парма генерал-губернаторы Маргарет және оның Штадхолдерлері қол астында жергілікті нидерланд әскерлерін, мысалы шуттерийендерді қала күзетшілері ретінде пайдаланды. Әскери құқық қорғау құрамына Фламанд (голландша сөйлейтін) және Валония (французша сөйлейтін) аристократиясынан алынған элиталық ауыр ат әскері құрамалары - Банд д'ордоннанс (Benden van ordonnantie) кірді. Жаңадан құрылған Фландрия армиясы 1567 жылы тамызда Альба герцогының қолбасшылығымен төменгі елдерге келді, ол дереу маңызды әскери реформаларды жүргізді. Альба Банд д'орданннның маңыздылығын төмендетті (бір жағынан жергілікті дворяндарға сенбейтіндіктен) танымал Габсбургтер көп ұлтты жаяу әскер полктары, терсиолар, испан жеңіл ат әскерімен қатар (соңғысы 1573 жылы армияның 8% -ын ғана құраған). Альба испан (кастиль) тілін Фландрия армиясында байланыс тілі ретінде енгізді, ал испандықтар жоғары жалақы және оның жоғары командасындағы негізгі лауазымдардың көпшілігін алды. Альбаның итальяндықтар, фламандтар және валлондар (фламенкалар немесе испандықтар оларды атағандай) және немістер сияқты терциостағы басқа этностардың ("ұлттар" деп аталатын) сарбаздарына деген пікірі төмен болды және испандық жаяу әскерлеріне арқа сүйеуді жөн көрді, бірақ іспандық сарбаздардың іс жүзіндегі үлесі Фландрия армиясында Альбаның өкілеттігі кезінде соғыстың ең жоғары сомаларының бірі болған - 15% -дан сәл жоғары болды. Соғыстың әртүрлі кезеңдерінде Бургундия, Шотландия, Ирландия, Англия және Португалия "ұлттары" және ара-тұра басқа этникалық ортадан шыққан бірліктер болды. 1570 жылдары әскерге ақы төленбегендіктен болған көтерілістер жиі кездесетін мәселе болды, бұл бүлікшілердің ісіне азаматтық симпатияның артуына әкелуі мүмкін (әсіресе 1576 жылы Антверпенді тонау Гентті бейбіт етуге әкелді), ал 1580 жылдардың соңында және әсіресе 1590 жылдары "ұлттар" командирлері арасындағы этникалық шиеленістер (мысалы, итальяндық Парма, неміс Мансфельд және испандық Фуэнтес) Фландрия армиясын бөлініп, негізінен салқындата бастады.
Until August 1567, the government of the Habsburg Netherlands, in the hands of Governor General Margaret of Parma and her Stadtholders, was using local Netherlandish troops, such as schutterijen as city guards. Military law enforcement included the Bandes d'ordonnance (Benden van ordonnantie), elite heavy cavalry formations drawn mostly from the Flemish (Dutch speaking) and Walloon (French speaking) aristocracy. The newly created Army of Flanders arrived in the Low Countries in August 1567 under the command of the Duke of Alba, who immediately carried out substantial military reforms. Alba reduced the prominence of the Bandes d'ordonnance (in part because he distrusted the local nobility) in favour of the well known Habsburg multi ethnic infantry regiments, the tercios, alongside Spanish light cavalry (the latter comprised just 8% of the army by 1573). Alba introduced Spanish (Castilian) as the language of communication in the Army of Flanders, and Spaniards received higher pay and most of the key positions in his high command. Alba had a low opinion of soldiers from other ethnicities (called "nations") in the tercios, such as Italians, Flemish and Walloons (flamencos or nativos, as the Spaniards called them), and Germans, and preferred relying on Spanish infantrymen, but the actual share of Spanish soldiers in the Army of Flanders – which was at one of the highest totals of the war during Alba's tenure – was a little over 15%. There were also Burgundian, Scottish, Irish, English and Portuguese "nations" at various stages of the war, and intermittently units from other ethnic backgrounds. Mutiny due to lack of troop payment was a common problem in the 1570s, which could result in increasing civilian sympathies for the rebel cause (notably the 1576 Sack of Antwerp leading to the Pacification of Ghent), while in the late 1580s and especially 1590s, ethnic tensions between the commanders of the "nations" (such as the Italian Parma, the German Mansfeld and the Spanish Fuentes) led to power struggles that left the Army of Flanders divided and largely paralysed.
Көтерілісші күштер
Көтерілісшілер алғашқы күш қолдануларын Бильден дауыл кезінде (1566 жылдың тамыз-қазан айлары аралығында, бастапқыда көбінесе үкіметтік күштерге емес, католик шіркеуінің меншігіне бағытталған) бастаған, олар нашар қаруланған және нашар оқытылған, бірақ жақсы ұйымдастырылған кальвинистердің, негізінен батыс Фландриядағы өнеркәсіптік орталықтардан шыққан, бүлікші топтар ретінде басталды. 1566 жылы 14 желтоқсанда Габсбургтердің Нидерланд үкіметі кальвинисттер билікті басып алған Валенсиенн қаласын "кәпірлік күйінде" деп жариялады, ал 1566 жылдың желтоқсанының соңында Габсбургтердің Нидерланд үкіметтік әскерлері мен кальвинисттері арасында алғашқы кездесулер болды. Валенсиенн қоршауын (1567) бірнеше айға созуға қол жеткізгеннен басқа, кальвинистік көтерілісшілер 1567 жылы сәуірде Испаниядан Голландияға жаңадан құрылған Фландрия армиясымен Альбаны жібергенге дейін 1567 жылдың наурыз айында тәртіпсіздіктерді жойған Парма Маргаретінің әскерлеріне (Филипп Нойркарм сияқты штадтармен) қарсы тұра алмады. 1568 және 1572 жылдары Нидерландының ең бай және ең күшті ақсүйектері Вильгельм "Сытылдап" Альбаға қарсы, өзінің Нассау Диленбург бекінісінен "соғыс әміршісі" ретінде, әдеттегі неміс стилімен ұйымдастырылған жалдамалы сарбаздармен (мұнда "Орангист әскерлері" деп аталады) екі рет шабуыл жасауға тырысты, бірақ екеуі де сәттілікке жетпеді. Осы арада 1572 жылы оның ісіне немесе кальвинизмге жанашыр ақсүйектер мен қарапайым адамдар тобының қоспасы Гейзен деп аталатын жарымәскери бөлімдер құрып, Голландия мен Зеландияның көп бөлігін басып алды, онда кальвинистер көп ұзамай саясатта үстемдік етті. Оранж 1572 жылдан бастап голландиялық және зеландиялық әскерлердің әскери министрі және бас қолбасшысы болды. Тек 1575 жылы бұл бөлімшелер Голландия және Батыс Фризия мемлекеттері мен Зеландия мемлекеттері ұйымдастырған және басқаратын Голландия мемлекеттерінің армиясына біріктірілді (бұл заңсыз болды; тек патшаның ғана әскерді көтеруге құқығы болды). Сол уақытта, 1574 жылы Роттердам адмиралтейлігімен басталып, 5 голланд адмиралтейлігі көтерілісші флоттарды ұйымдастыру үшін пайда болды. 1576 жылы Испан қаһары деп аталатын Фландрия армиясының ірі масштабтағы көтерілістеріне тап болғаннан кейін, католиктік доминирующие провинциялар, мысалы, Брабант және Фландрия (Мемлекеттік кеңес 1576 жылы наурыз айында уәкілеттік берді) өздерінің әскерлерін көтеруге бастады көтерілісшілерге қарсы өзін-өзі қорғау үшін, бірақ Антверпен қамытын болдырмауға мүмкіндіктері болмады. Гент бейбітшілігінен (1576 жылы 8 қарашада) Люксембургтен басқа барлық Он жеті провинция барлық шетелдік әскерлерді Габсбург Нидерландтарынан шығаруға келіседі (негізінен 1567 жылғы жағдайды қалпына келтіреді), сонымен бірге уақытша жалпы діни бейбітшілік орнатылады. Бұл бүлікші провинциялар арасындағы көпшілікке арналған ынтымақтастыққа және олардың барлығының бірліктерін штаттар армиясына қосуға әкелгенімен, ұйым бастапқыда негізінен провинциялық және орталықтандырылмаған болып қалды, ал бүлікшілер Гемблукс шайқасында (1578) апатқа ұшырады. Көтерілісші аумақтардың көпшілігі 1579 жылғы Утрехт одағымен тығыз әскери одақ құрып, 1581 жылғы тәуелсіздік жариялады, 1585 жылы ағылшын қолдауына ие болды және 1588 жылы Голландия Республикасын құрды, бірақ 1579-1588 жылдар аралығы Парма герцогы Александр Фарнезе қолынан бүлікшілердің жеңілістерінің ұзақ қатарымен ерекшеленді. Голландия мемлекеттерінің армиясының тиімді әскери реформаларын тек Насаулық Морис келесі он жылда (1588-1598) енгізді. 1620-жылдарға қарай Голландия мемлекеттерінің армиясының жылдық шығындары 11 177 087 гульдер болды, оның 58% -ын Голландия ең көп халықты және бай өлке ретінде төледі. 1630 жылдары Голландия құрлықтағы соғыс операцияларын қаржыландырудан бас тартты, оның орнына Дюнкеркерлік қарақшыларға қарсы теңіз шығыстарын көбейтуді өтінді. Бұл штадтер Фредерик Генримен шиеленіске әкелді, ол 1639 жылы бес адмиралтействоны біріктіруге ұмтылды, содан кейін құрлық соғысын қаржыландыруға қайтадан назар аударды.
The rebels, who initiated their first actions of physical force during the Beeldenstorm (August–October 1566, initially mostly directed at Catholic Church property rather than governmental forces) started out as disparate riotous mobs of poorly armed and poorly trained but well organised Calvinists, originally predominantly from industrial centres in western Flanders. On 14 December 1566, the Habsburg Netherlandish government declared the city of Valenciennes – where Calvinists had seized power – to be "in state of rebellion", and in late December 1566, the first encounter battles occurred between the Habsburg Netherlandish governmental troops and Calvinist rebels. Apart from managing to extend the Siege of Valenciennes (1567) for several months, the Calvinist rebels proved no match for the troops of Margaret of Parma (delegated to stadtholders such as Philip of Noircarmes), who crushed the disturbances in March 1567, before king Philip II sent Alba with the newly formed Army of Flanders from Spain to the Netherlands in April 1567. During 1568 and 1572, William "the Silent" of Orange, the wealthiest and most powerful nobleman of the Netherlands, attempted two invasions from his Nassau Dillenburg stronghold as a 'warlord' with mercenary soldiers organised in typical German fashion (here referred to as "Orangist troops") in opposition to Alba, though both met with little success. Meanwhile in 1572, a mixture of groups of noblemen and common people sympathetic to his cause, or to Calvinism, known as Geuzen, formed paramilitary units that seized control of most of Holland and Zeeland, where Calvinists soon came to dominate politics. Orange functioned as minister of war and commander in chief of the Hollandic and Zeelandic troops from 1572 on. It was not until 1575 that these units were merged into the Dutch States Army, organised and directed by the States of Holland and West Friesland and the States of Zeeland (which was illegal; only the king had the right to raise armies). Around the same time, starting in 1574 with the Admiralty of Rotterdam, five Dutch admiralties emerged to organise rebel fleets. When faced with large scale mutinies in the Army of Flanders in 1576 known as the Spanish Fury, Catholic dominated provinces of the Netherlands such as Brabant and Flanders (authorised by the Council of State in March 1576) also began raising their own armies in self defence against mutineers, but were unable to prevent the Sack of Antwerp. With the Pacification of Ghent (8 November 1576) all Seventeen Provinces except Luxemburg would agree to expel all foreign troops from the Habsburg Netherlands (essentially restoring the pre 1567 situation) while establishing a temporary general peace of religion. Although this resulted in much ad hoc cooperation between the rebel provinces and the inclusion of units from all of them into the States Army, organisation initially remained mostly provincial and decentralised, and the rebels suffered a catastrophe at the Battle of Gembloux (1578). Most of the rebel territories would go on to create a closer military alliance with the 1579 Union of Utrecht, proclaim independence by the 1581 Act of Abjuration, obtain English support in 1585 and establish the Dutch Republic in 1588, but the 1579–1588 period was marked by a long series of rebel defeats at the hands of Alexander Farnese, Duke of Parma. Effective military reforms of the Dutch States Army were only introduced by Maurice of Nassau in the subsequent Ten Years (1588–1598). By the 1620s, the annual costs of the Dutch States Army were 11,177,087 guilders, 58% of which were paid by Holland as most populous and wealthy province. By the 1630s, Holland increasingly refused to fund land war operations, pleading for greater maritime expenses against the Dunkirker Privateers instead. This led to tensions with stadtholder Frederick Henry, who unsuccessfully sought to merge the five admiralties into one in 1639, and then resumed his focus on financing the land war.