Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Синдхи ортағасырлық әулеттер XIX ғасырға дейін билік еткен Талпур әулеттері қазіргі Пәкістанның Синд аймағында орналасқан билеушілер болды. 1783 жылы Халани шайқасында Калхора әулетінің жеңілісінен кейін әулеттің төрт тармағы құрылды: біреуі төменгі Синдті Хайдарабад қаласынан, екіншісі Хайрпур қаласынан жоғарғы Синдті басқарды, үшіншісі шығыстағы Мирпур Хас қаласының айналасында, ал төртіншісі Тандо Мұхаммед ханда орналасқан. Олардың билігінің басым бөлігінде олар Дуррани империясына бағынышты немесе бағынышты болды және оларға алым-салық төлеуге мәжбүр болды.
Sindhi medieval dynasty ruling till 19th century
The Talpur dynasty were rulers based in Sindh, a region of present day Pakistan. Four branches of the dynasty were established following the defeat of the Kalhora dynasty at the Battle of Halani in 1783: one ruled lower Sindh from the city of Hyderabad, another ruled over upper Sindh from the city of Khairpur, a third ruled around the eastern city of Mirpur Khas, and a fourth was based in Tando Muhammad Khan. For most of their rule, they were subordinate or subject to the Durrani Empire and were forced to pay tribute to them.
Тарих
Талпурлар этникалық жағынан балучтар болды және олар Пәнжабтың оңтүстігіндегі Чоти Баладан Синдге келген Мир Сулейман Како Талпурдың ұрпақтары болды. Бұрынғы билеушілердің, Калхоролардың, Дера Гази Ханның балухтары мен Оңтүстік Пәнжабтың жаттардан келген көптеген шәкірттері болды, олар Синдте жагирлар жинады. Талпурлар 1775 жылға дейін Калхор династиясына қызмет еткен, сол кезде Калхор билеушісі Талпур кланының басшысы Мир Бахрам ханды өлтіруге бұйрық берді, бұл Талпурлар арасында Калхор тағына қарсы көтеріліске әкелді. Талпур әулетінің негізін қалаушының арғы атасы Мир Шахдад хан Талпур 1713 жылы Шахдадпур қаласын құрған моғол бюрократы болды. Талпур әулетін 1783 жылы Мир Фатех Әли Хан Талпур құрды, ол Халани шайқасында Калхораларды жеңгеннен кейін өзін Синддің бірінші Раисі немесе билеушісі деп жариялады. Талпурдың алғашқы билігі Бірінші Чуари немесе "төрт достың билігі" деп аталды. Талпурдың астанасы Хайдарабад деп жарияланды, ол құлатылған Калхоралардың астанасы болды. Жетістіктен кейін Фәтх Али хан Хайдарабадтан билік жүргізді, ал оның немере інісі Хайрпурда әулеттің бір тармағын құрды. Тағы бір туысы Мир Тара Хан, оның ұлы Әли Мурад Талпур құрған Мирпур Хас қаласының айналасында оңтүстік-шығыстағы Синдте Манкани бөлімшесін құрды. Талпур ағайындылары өзінің билігін Белуджистан, Куч және Сабзалкотт сияқты көршілес аймақтарға дейін кеңейтті. Бұл аймақ шамамен 4 миллион халқы бар 100 000 шаршы шақырымнан астам аумақты қамтиды. Олар өздерінің патшалықтарын жеке жер үлестерін бақылауға ие иегерлерді тағайындап басқаратын. 1832 жылы Ауғанстан патшасы Шах Шужа Синдге басып кірді, оған қарсы ағайындылар бірігіп жеңіске жетті. Олардың билігі кезінде Сайед Ахмад Барелви сикх императоры Ранжит Сингхке қарсы науқанға қолдау көрсетуге тырысты, бірақ ол британдық агент деп танылды. Талпурлар арасындағы бөліну, мысалы, Хайдарабади басшыларынан Карачиді басып алу туралы Хайрапур басшыларының британдықтарға өтініші, британдықтарға ақырында Синдді жаулап алуға мүмкіндік берді. 1839 жылы британдықтар Карачиді басып алды, ал Ходжалар мен индустар қолдауымен Хайдарабадқа тез алға басып, Талпурларды құрмет көрсетуге мәжбүр етті. Талпурлар индус саудагері Сет Наумалды төменгі Синдтегі балух емес тайпаларды ағылшындарға көмек көрсетуге шақырғаны үшін жауапты деп есептеді. Кейіннен Талпурларға қарсы атқарған қызметі үшін ағылшындар оған Ситара-э-Хинд атағын берді.
The Talpurs were ethnically Baloch people, and were descendants of Mir Sulaiman Kako Talpur, who had arrived in Sindh from Choti Bala in southern Punjab. The former rulers, the Kalhoros, had a large number of disciples from the Balochs of Dera Ghazi Khan and the Jatts of Southern Punjab, who had gained jagirs in Sindh. The Talpurs had served the Kalhora dynasty until 1775, when the Kalhora ruler had ordered the assassination of the chief of the Talpur clan, Mir Bahram Khan, leading to a revolt among the Talpurs against the Kalhora crown. Mir Shahdad Khan Talpur, the great grandfather of the founder of the Talpur dynasty, was a Mughal bureaucrat and established the city of Shahdadpur in 1713. The Talpur dynasty was established in 1783 by Mir Fateh Ali Khan Talpur, who declared himself the first Rais, or ruler of Sindh, after defeating the Kalhoras at the Battle of Halani. Early Talpur rule was termed the First Chauyari, or "rule of four friends" Mir Fateh along with his brothers Mir Ghulam, Mir Karam, and Mir Murad. The Talpur capital was declared to be Hyderabad, which had served as the capital of the overthrown Kalhoras. After his success, Fateh Ali Khan ruled from Hyderabad, while his nephew established a branch of the dynasty in Khairpur. Another relative, Mir Thara Khan, established the Mankani branch in southeast Sindh around the area around Mirpur Khas a city which was founded by his son Ali Murad Talpur. The Talpur brothers extended their rule over neighbouring regions such as Balochistan, Kutch, and Sabzalkot, covering an area of over 100,000 square kilometers, with a population of approximately 4 million. They administered their realm by assigning jagirs to control individual land grants. In 1832, Afghan king Shah Shuja invaded Sindh, which the brothers united against to defeat. During their rule, Syed Ahmad Barelvi tried to garner support for a campaign against the Sikh emperor Ranjit Singh, but was perceived to be a British agent. Divisions among the Talpurs, such as the Khairpur chiefs' request to the British to seize Karachi from the Hyderabadi chiefs, allowed the British to eventually conquer Sindh. The British conquered Karachi in 1839, and with the support of Khojas and Hindus, were able to quickly advance on Hyderabad, forcing the Talpurs to pay tribute. Seth Naumal, a Hindu merchant, was held responsible by the Talpurs for encouraging non Baloch tribes in lower Sindh to defect and aid the British. He was later granted the title Sitara e Hind by the British for his service to them against the Talpurs.
Хайдарабад қаласының Шахдани Талпурлары
Талпур әулетін 1783 жылы Мир Фатех Әли Хан құрды, ол Халани шайқасында Калхораларды жеңгеннен кейін өзін Синддің бірінші Раисі немесе билеушісі деп жариялады. 1801 жылы қайтыс болғанға дейін билік жүргізді, содан кейін 1811 жылға дейін оның ұлы Мир Ғұлам Әли Талпур билік жүргізді. 1811-1828 жылдары Хайдарабади Талпур мемлекетіне Мир Карам Али Талпур билік жүргізді. 1828 жылы қайтыс болғаннан кейін Талпурлардың Хайдарабад бөлімшесін 1833 жылға дейін Мир Мурад Әли хан басқарды. Мыр Мұрат Әли ханнан кейін Мир Нұр Мұхаммед, оның орнын Мир Насир Хан Талпур басады. Талпур мирларының Хайдарабади бөлімшесі 1843 жылы 17 ақпанда Миани шайқасында британдықтармен жеңілді.
The Talpur dynasty was established in 1783 by Mir Fateh Ali Khan, who declared himself the first Rais, or ruler of Sindh, after defeating the Kalhoras at the Battle of Halani. He ruled until his death in 1801, when he was succeeded by his son Mir Ghulam Ali Talpur until 1811. From 1811 to 1828, the Hyderabadi Talpur state was ruled by Mir Karam Ali Talpur. After his death in 1828, The Hyderabad branch of the Talpurs was ruled by Mir Murad Ali Khan until 1833. Mir Murad Ali Khan was succeeded by Mir Noor Muhammad, who was in turn succeeded by Mir Naseer Khan Talpur. The Hyderabadi branch of the Talpur Mirs were defeated by the British at the Battle of Miani on 17 February 1843.
Хайрпурдың Сохрабани Талпурлары
Талпур әулетін 1783 жылы Мир Фатех Әли Хан құрды, ол Халани шайқасында Калхораларды жеңгеннен кейін өзін Синддің бірінші Раисі немесе билеушісі деп жариялады. Мир Фатех Әли ханның немере інісі Мир Сохраб хан Талпур 1783 жылы Бурахан қаласында Талпур әулетінің бір тармағын құрды, ол 1783 жылы Хайрпур деп аталды. Хандықтың Хайрпур тармағы 1947 жылға дейін британдықтар билігі кезінде Хайрпур князьдік мемлекеті ретінде белгілі бір дәрежеде егемендікті сақтады. Шахри хандықтың негізін қалаушы Мир Сохраб хан Талпур 1811 жылы өлгеннен кейін билікті өзінің үлкен ұлы Мир Рустам Әли ханға тапсырды. Рустамның кіші ағасы Әли Мурад 1832 жылы ағылшындармен келісімге қол қойып, оның қолын нығайтады. Бұл келісімде ол сыртқы қатынастарды британдықтарға беру, сондай-ақ Синддің жолдарын және Инд өзенін пайдалану үшін айырбастау үшін Хайрпурдың тәуелсіз билеушісі ретінде танылды. Жаңа мемлекеттің экономикасы опий өндірісіне қатты тәуелді болды. Рустам 1842 жылға дейін билік жүргізді, содан кейін оның орнын Мир Али Мурад басқарды. Әли Мурад 1845 жылы Түркі жорығы кезінде ағылшындарға көмектесті, бірақ кейіннен ағылшындарға қарсы сөз байласты деп айыпталды және сол себепті жоғары Синддегі жерінен айырылды. Оның бақылауындағы қалған жер көбінесе Хайрпур қаласы мен оның жақын маңына орналасқан. 1857 жылғы Сепой көтерілісі кезінде Әли Мурад ағылшындықтардың жағына шығып, көтерілісшілердің Шикарпур түрмесі мен қазынасын басып алуына жол бермеді. 1866 жылы ағылшындар болашақтағы кез келген мұрагерді Хайрпурдың заңды билеушісі ретінде тануға уәде берді. Мұрат Әлидің билігі 1894 жылы қайтыс болғанға дейін үзіліссіз жалғасты. Әли Мұраттың орнын 1909 жылы қайтыс болған екінші ұлы Мир Файз Мұхаммед хан бағындырады. Оның орнын 1918 жылы британдықтарға көмек көрсеткен және лейтенант-полковник атағын алған ұлы Мир Сэр Имам Бахш Хан Талпур бағындырады. 1921 жылы қайтыс болғаннан кейін оның орнын Ұлы Әмірші Мир Әли Науаз хан иеленді. Оның тұсында феодалдық Черр жүйесі күштеп жұмыс істеуден бас тартты, ал суару үшін жаңа арналар салынды. 1935 жылы Мир Әли Наваз хан қайтыс болды, оның орнын тұрақсыз және жүйке ауруынан зардап шеккен Мир Файз Мұхаммед хан II иеленді, содан кейін номиналды көшбасшы болды. Хайрпур үкіметі жергілікті министрлердің басшылығымен регенттік кеңес құрды және Мирге штаттан тыс жерде тұруға бұйрық берді. Он екі жыл өткен соң, билікті ауыстырып алмастан бұрын, 1947 жылы шілдеде ол өзінің кіші ұлы Джордж Али Мурад Ханның пайдасына биліктен бас тартты. Сол жылдың қазан айында штат Пакистан Доминионына қосылды және 1955 жылы Батыс Пакистанға қосылды.
The Talpur dynasty was established in 1783 by Mir Fateh Ali Khan, who declared himself the first Rais, or ruler of Sindh, after defeating the Kalhoras at the Battle of Halani. The nephew of Mir Fateh Ali Khan, Mir Sohrab Khan Talpur, established a branch of the Talpur dynasty in 1783 in Burahan, which was renamed Khairpur in 1783. The Khairpur branch of the dynasty maintained a degree of sovereignty during British rule as the princely state of Khairpur until 1947. The death of Mir Sohrab Khan Talpur, founder of the Khairpur branch abdicated power to his eldest son Mir Rustam 'Ali Khan, in 1811. Rustam's youngest half brother, 'Ali Murad, strengthened his hand by signing a treaty with the British in 1832, in which he secured recognition as the independent ruler of Khairpur in exchange for surrendering control of foreign relations to the British, as well as use of Sindh's roads and the Indus River. The new state's economy became heavily dependent on the production of opium. Rustam ruled until 1842, when he in turn was replaced by Mir Ali Murad. Ali Murad helped the British in 1845 during the Turki campaign, but was later accused of plotting against the British, and so was stripped of his lands in upper Sindh. The remaining land under his control consisted mostly of Khairpur city, and its immediate environs. During the 1857 Sepoy Mutiny, Ali Murad sided which the British, and prevented rebels from seizing the Shikarpur jail and treasury. In 1866, the British promised to recognize any future successors as rightful rulers of Khairpur. Ali Murad's rule went on uninterrupted until his death in 1894. Ali Murad was succeeded by his second son, Mir Faiz Muhammad Khan, who died in 1909. He was in turn succeeded by his son, Mir Sir Imam Bakhsh Khan Talpur, who aided the British war effort during World War I, and was thus awarded the honorary title Lieutenant Colonel in 1918. He died in 1921, and was succeeded by His Highness Mir Ali Nawaz Khan. Under his rule, the feudal Cherr system of forced labour was abolished, while new canals were laid for irrigation. Mir Ali Nawaz Khan died in 1935, and was succeeded by Mir Faiz Muhammad Khan II, who had suffered from an unstable and nervous affliction, then became nominal leader. The Khairpur government instituted a council of regency under local ministers and ordered the Mir to live outside the state. After a period of twelve years, and shortly before the transfer of power, he abdicated in favour of his minor son George Ali Murad Khan in July 1947. The state acceded to the Dominion of Pakistan in October that year, and merged into West Pakistan in 1955.
Мирпур қасындағы Маникини Талпур
Талпурдың негізін қалаушы Мир Фатех Әли Хан Талпурдың туысы Мир Тара Хан, оның ұлы Али Мурад Талпур құрған қала Мирпур Хас айналасындағы аймақта оңтүстік-шығыс Синдте Маникани бөлімшесін құрды. Мир Шер Мұхаммед Талпур 1829 жылы Мир Али Мурад Талпурдың орнын басып, мемлекетті басқарушы деп жариялаған кезде қалада бекініс салдырды және бекіністің ішінен кутчери жүргізді. Оның тұсында Читорриде жергілікті билеушілер үшін күрделі қабірлер салынды. Ислам және Раджастхан сәулетінің элементтерін біріктіретін синкретикалық сәулет стилі бар. Мир Шер Мұхаммед Талпур сикх императоры Ранжит Сингхпен достық қарым-қатынас орнатты, бірақ ағылшынға қарсы соғысты. Оны "Синд арысы" деп атайды. Мирпур Хас 1843 жылға дейін Талпур Мирлерінің астанасы болды, онда Синд Шарль Джеймс Непьердің Синдді басып алуы мен 24 наурызда Дуббо шайқасында Мир Шер Мұхаммед Талпурдың жеңілісінен кейін Шығыс Үндістан компаниясы арқылы Британдық Үндістанға қосылды. Соғыс кезінде кейбір жергілікті синди жагирлері ағылшын әскерлерінен пара алып, Талпур әскерлеріне таба қаруларын бағыттаған. Британдықтардың жеңісінен кейін, бас әміршінің хареміне кірді, ал әйелдер тұтқындалғанға дейін зергерлік бұйымдарын тонады.
Mir Thara Khan, a relative of the Talpur founder Mir Fateh Ali Khan Talpur, established the Manikani branch in southeast Sindh around the area around Mirpur Khas a city which was founded by his son Ali Murad Talpur. Mir Sher Muhammad Talpur succeeded Mir Ali Murad Talpur in 1829, and built a fort in the city when he declared the ruler of the state, and ran a kutchery from within the fort. Elaborate graves for the local rulers were built at Chitorri under his rule. and feature a syncretic architectural style that combines elements of Islamic and Rajasthani architecture. Mir Sher Muhammad Talpur established friendly relations with the Sikh emperor Ranjit Singh, but fought against the British. He has been described as the "Lion of Sindh." Mirpur Khas remained the capital of the Talpur Mirs of Mirpurkhas until 1843, when Sindh was annexed to British India under the East India Company following the conquest of Sindh by Charles James Napier and defeat of Mir Sher Muhammad Talpur on 24 March 1843 at the battleground of Dubbo. During the battle, some local Sindhi jagirs are reported to have taken bribes from British forces, and aimed their guns towards Talpur forces. Following British victory, the chief's harem was entered, and its women plundered of their jewelry before being imprisoned.
Тандо Мұхаммед ханның Шахвани Талпурлары
Талпур әулетінің Шахвани тармағын 1813 жылы қайтыс болған Мир Мұхаммед хан Талпур Шахвани құрған. Оның тұсында Таңдау Мұхаммед хан қаласы аталып, құрылды.
The Shahwani branch of the Talpur dynasty was established by Mir Muhammad Khan Talpur Shahwani, who died in 1813. Under his rule, the city of Tando Muhammad Khan was named and/or established.