Кіріспе

Дін тарихы Магдебург ғасырлары - он үш ғасырға бөлінген, он үш жүз жылды қамтитын, 1298 жылы аяқталатын дін тарихы. Ол алғаш рет 1559 жылдан 1574 жылға дейін басылып шыққан. Оны Магдебургтегі жүзбасылар деп аталатын бірнеше лютерандық ғалымдар құрастырған. Жүзбасылардың басшысы Матиас Флакий еді. Лютерандық теолог Вернер Элерт тарихты ұсынудың революциялық сын әдісімен қазіргі заманғы барлық шіркеу тарихының негізі болып табылады деп дәлелдеді. Барониус өзінің "Екклезиастикалық жылнамасын" Магдебург жүзбасыларына қарсы тұру үшін жазған деп айтылады. Бұл кітаптың бестенші ғасырдан кейінгі көрінісі, әдетте, жалғандыққа қатысты, әрі оның "қателіктерінің пайда болуы мен таралуы, сондай-ақ олардың бүлдіруші ықпалы" туралы жазған авторлардың мақсатына сай, келелі болашаққа үмітсіз қарайды. Католик шіркеуінің осындай бүлдіруші қателіктерін мең жыл бойы көбейтіп, жинақтап, реформацияны заңдылыққа айналдыру және католиктер емес, лютерандарды Иса Мәсіх пен оның шәкірттері құрған алғашқы христиандықтың шынайы мұрагерлері ету үшін қызмет етті. Жұмыстың тағы бір ерекшелігі - екінші немесе үшінші деңгейлі көздерді емес, негізгі көздерді кеңінен пайдалану. Бұл үшін ғалымдар бүкіл Еуропаны аралап, қолжазбаларды алып келді. Осындай әртүрлі көздермен тарихты бөлік-бөлік немесе тұтастығы жоқ етіп көрсетуді күтуге болады. Оның орнына, ол өзінің кез келген көздерінен мүлдем тәуелсіз көзқарасты ұсынады, тіпті олар Григорий Нацианский мен Алкуин сияқты кең ауқымды болса да.

Сын

Бұл томдар тарихи дәуірлерге қарағанда ғасырларға жасанды түрде бөлінгендіктен ғана емес, әр ғасырға тарихтың әр дәуірі үшін жаңа көзқараспен қарағаннан гөрі ұқсас көзқараспен қаралады. Католиктер ғасырлар бойы папалық билікті, оның ішінде папаны антихрист деп тануды және папа Иоанна туралы аңызды жамандауға арналған тарихи дәлелдерге қарсылық білдірді.

Толық атауы

Шығарманың толық атауы Ecclesiastica Historia, integram Ecclesiae Christi ideam, quantum ad Locum, Propagationem, Persecutionem, Tranquillitatem, Doctrinam, Hæreses, Ceremonias, Gubernationem, Schismata, Synodos, Personas, Miracula, Martyria, Religiones extra Ecclesiam, & statum Imperii politicum attinet, secundum singulas Centurias, perspicuo ordine complectens: singulari diligentia & fide ex vetustissimis & optimistic historis, patribus, & aliis scriptoribus congesta: Perquot ali studiosos & pios viros in urbe Magdeburgicâ. Бұл еңбектің толық атауы Ecclesiastica Historia, integram Ecclesiae Christi ideam, quantum ad Locum, Propagationem, Persecutionem, Tranquillitatem, Doctrinam, Hæreses, Ceremonias, Gubernationem, Schismata, Synodos, Personas, Miracula, Martyria, Religiones extra Ecclesiam, & statum Imperii politicum attinet, secundum singulas Centurias, perspicuo ordine complectens: singulari diligentia & fide ex vetustissimis & optimistic historis, patribus, & aliis scriptoribus scriptoribus congesta: Perquot; studios alios & pios viruses in urbe Magdeburgicâ.

Шығу тегі және құрамы

Бұл еңбектің алғашқы үш томдық фолиосы 1559 жылы Базельде жарық көрді. Бұл Магдебургте жиналған лютеран ғалымдарының тобының жұмысы болды, олар өз жұмысын (ғасырдан ғасырға) және алғашқы бес томның жазылған жерін бөліп алғандары үшін тарихқа Магдебургтің жүзбасылары деп танымал болды; қалғандарының көпшілігі Висмарда немесе басқа жерде жазылды, бірақ Urbe Magdeburgicâ деген атпен сақталды. Идеяның бастауышы және шығарманы шығарған ұйымның қозғаушы рухы Матиас Влачич (лат. 1520 жылы туған ол 1539 жылы Швейцария мен Германияда университетке оқуға түседі. 1548 жылғы Аугсбург аралық келіспеушілігі Адиафористикалық дау-дамайға әкелді, оның барысында ол реформатор Филипп Меланхтонға көптеген қатал сын жазды; туылған ащы сезім Филиппистер мен Флакиандардың жауласқан партияларын тудырды. Бейбітшілікті қалпына келтірудің барлық әрекеттері сәтсіз болды, ал 1557 жылы Флаций теология профессоры болып тағайындалған Йена университеті Мелахтонға қатты қарсылық білдіретін қатал лютерандықтың орталығы болды. 1562 жылдан кейін оның кез-келген жерін аралауы және реформаторлар арасындағы көптеген ішкі даулар, Флацийдің өліміне дейін (1575 жылдың 11 наурызында) қатысқандығы, оны өз заманындағы ең білімді лютерандық теолог болуға кедергі келтірмеді, ал көптеген кішігірім дау-дамай туғызған еңбектерге қоса, оның қажымас энергиясы оны "Ғасырлар" деп аталатын ауқымды тарихи шығарманы жасауға итермеледі. Мартин Лютер 1546 жылы қайтыс болғаннан кейін католиктерге қарсы айтыс догматикалық сипатын жоғалтып, тарихи сипатқа ие болды. Флаций католицизмнің тарихын сынға алды және сол рухпен өзінің бір кезде атақты және ықпалды антипап куәгерлерінің каталогын жазды, Catalogus testium veritatis, qui ante nostram aetatem reclamarunt Papae (Базель, 1556; кеңейтілген редакция, Страсбург, 1562; редакция. Дитерикустың "Франкфурт" 1672). Рим папасына қарсы куәлік еткен төрт жүзге жуық адам келтірілді. Олардың қатарында "Папалық антихристке" қарсы шындықты жақтаған папа Григорий І және Тома Аквинас бар. 1553 жылы Флаций өзінің толық шіркеу тарихын жазу жоспарын жүзеге асыруға мүмкіндік беретін қаржылай қолдауды іздестірді, ол "Антихристтің бастамасы, дамуы және аяусыз жоспарларын ашу" болды. Неміс князьдері, әсіресе Аугсбург пен Нюрнбергтің бургерлері оған жомарттықпен көмектесті, бірақ Меланхтонның ізбасарлары оған қолдау көрсетпеді. Ол Германияны аралап, материал іздеді, ал оның әріптесі Маркус Вагнер (Готя маңындағы Веймардан) Австрия, Бавария, Шотландия және Дания кітапханаларын дәл осы мақсатта іздеді. Зерттеулер крипто-протестант, император кеңесшісі және Венаның императорлық кітапханасының басшысы Каспар фон Нидбруктың көмегінің маңыздылығын атап көрсетті, оның ықпалы бүкіл Еуропаға жұмыс үшін қолданылды. Редакция құрамына Флаций, Джон Виганд (1523-1587), Магдебургтегі суперинтендант, Мэтью Юдекс (1528-1576), Магдебургтегі уағыздаушы, Василий Фабер (1525-1576), алғашқы төрт ғасырда қызмет еткен гуманист, қазынашы болған дәрігер Мартин Копусгас және Магдебургтің бургері Эблинек Алман кірді. Алғашқы мәсіхшілердің жазушылары мен тарихшыларының үзінділерін жинақтау үшін жеті жас көмекші тағайындалды. Бекітілгеннен кейін материалдар тарауларға бөлініп, соңғы нұсқасы көшіріліп шығарылғанға дейін қайтадан тапсырылды.