Кіріспе
Балықтар туысы Serrasalmidae (serrasalmids) - қарақұрт балықтардың туысы, жақында отбасы мәртебесіне көтерілді. Оның 90-нан астам түрі бар. Бұл атау "қақалы ласман туысы" дегенді білдіреді, бұл осы балықтың құрсағында орналасқан қақалы кемерге қатысты. Serrasalmidae деп саналатын балықтарға мына жалпы атаулар да қолданылады: паку, пиранья және күміс доллар. Бұл жалпы атаулар, әдетте, тістердің әртүрлі ерекшеліктерін және тамақтану әдеттерін білдіреді. Көптеген түрлер жас пен ресурстарға байланысты тамақтануды өзгертеді. Қалған негізінен өсімдікпен қоректенетін түрлерді экологияға және белгілі бір дәрежеде филогенезияға негізделген екі топқа бөлуге болады: Colossoma, Mylossoma және Piaractus негізінен салыстырмалы түрде баяу жүретін суларда кездеседі және жемістер, жаңғақтар мен тұқымдармен кеңінен қоректенеді, тұқым таратушылар ретінде маңызды рөл атқарады. Mylesinus, Myleus, Ossubtus, Tometes және Utiaritichthys өзендердің жылдам ағатын бөліктерінде кездеседі және негізінен су өсімдіктерімен, әсіресе Podostemaceae.
The Serrasalmidae (serrasalmids) are a family of characiform fishes, recently elevated to family status. It includes more than 90 species. The name means "serrated salmon family", which refers to the serrated keel running along the belly of these fish. Fish classified as Serrasalmidae are also known by these common names: pacu, piranha, and silver dollar. These common names generally designate differing dental characteristics and feeding habits. Many species change diets depending on age and resource availability. The remaining primarily herbivorous species can be divided into two groups based on ecology and, to some extent, phylogeny: Colossoma, Mylossoma and Piaractus are mainly found in relatively slow moving waters, and feed extensively on fruits, nuts and seeds, playing an important role as seed dispersers. Mylesinus, Myleus, Ossubtus, Tometes and Utiaritichthys are found in fast flowing sections of rivers, and mainly feed on aquatic plants, especially Podostemaceae.
Таксономия
Serrasalmidae жуырда Characidae тұқымдасына жатқызылды. Олардың басқа кейіпкерлермен қарым-қатынасы әлі анықталмаған. Пираньялар мен олардың туыстарының таксономиясы мен жүйелілігі күрделі және көп нәрсе шешілмеген болып қала береді. Нәтижесінде көптеген таксондардың түрлерін анықтау да, филогенетикалық орналастыру да проблемалы болып табылады. Осыған қарамастан, Serrasalmidae салыстырмалы түрде жақсы түсініледі және оған кіретін тұқымдар мен түрлер туралы кең келісім бар.
Қалдық деректері
Бұл туралы, әсіресе пираньялар туралы, дерек өте аз. Көптеген белгілі қазбалар миоцен кезеңінен, бірақ бірнеше анықталмаған формалар палеоцен деп саналады, ал екеуі соңғы креда дәуірінен басталады. Барлық серрасалминдік тұқымдар миоценнің ортасында пайда болды, мүмкін үш пираньяны қоспағанда (Pygocentrus, Pristobrycon және Serrasalmus).
Адамдармен қарым-қатынасы
Көптеген серрасалмидтер аквариумдық әшекейлік өсімдіктер ретінде сұранысқа ие, ал Пиарактус және Колосома сияқты бірнеше пакус коммерциялық балық шаруашылығы мен аквакультура үшін экономикалық жағынан маңызды. Пираньялар, әдетте, бағасы төмен, бірақ оларды балықшылар жиі жейді және жергілікті базарларда азық-түлік ретінде сатылады. Кейде пираньялардың бірнеше түрі аквариум саудасында кездеседі, ал соңғы онжылдықтарда құрғатылған даналар туристерге естелік ретінде сатылады. Пираньялар кез-келген уақытта шауып, кейде суға түсетіндерді жарақаттайды, бірақ ауыр шабуылдар сирек кездеседі және адамдарға қауіп төндіреді. Алайда пираньялар коммерциялық және спорттық балықшылар үшін өте қиын, өйткені олар жемді ұрлайды, ауды бүлдіреді, торлар мен басқа да құралдарды зақымдайды және қолмен ұстағанда шағып алады.